Wszyscy chwalą nowy-stary wygląd Dworca Głównego w Gdańsku, który po kilku latach, po raz pierwszy od II wojny światowej w pełni odzyskał pierwotny wygląd, częściowo twórczo zrekonstruowany. O tym, co się zmieniło i co powróciło można przeczytać w licznych doniesieniach medialnych.
W tych doniesieniach rzadko pojawia się wzmianka o odtworzeniu ośmiu kartuszy z herbami miast ówczesnych Prus Zachodnich. Żaden materiał prasowy nie informuje jakie herby zrekonstruowano, co w nich jest ciekawego i jaki “program heraldyczny” tworzą.
Hall główny Dworca Głównego PKP w Gdańsku, sierpień 2023 r. Na gzymsie widoczne odtworzone kartusze z herbami miast Prus Zachodnich.
Ważnym elementem tradycji akademickiej i jednym z filarów uniwersyteckiej tożsamości jest charakterystyczny system identyfikacji wizualnej. Wiele uczelni posiada swoje motto lub dewizę, niektóre także patrona, ale prawie wszystkie mają swoje godło. Jak we wszystkich sferach życia i ludzkiej działalności, także w tej można dostrzec ciekawe tendencje i prawidłowości. Najstarsze i najlepsze uczelnie pielęgnują swoje godła, które są zarówno elementem ich bogatej tożsamości i symbolem wspólnoty pokoleń studentów i profesorów, jak i cennym znakiem handlowym. Pozostałe uczelnie często traktują je czysto utylitarnie i co pewien czas zmieniają dostosowując do aktualnych tendencji w marketingu. Każde z tych rozwiązań ma plusy i minusy. Podejście “konserwatywne” pozwala na wytworzenie się unikalnej tradycji i tożsamości uczelni utrwalanej w codziennym życiu, a z czasem w historycznych dokumentach, elementach architektury, a także zabytkach i dziełach sztuki. Podkreśla szacunek dla tradycji i dumę z ciągłości. Stawia zarówno na formę, jak i na treść. Podejście “progresywne” umożliwia sięgnięcie po najnowsze narzędzia i środki z arsenału grafiki użytkowej i marketingu. Stawia akcent na dynamiczny wizerunek uczelni odpowiadającej na zmieniającą się rzeczywistość i umiejętność dostosowania do niej. Akcentują nowoczesność formy.Continue reading GODŁA UNIWERSYTECKIE (I). WPROWADZENIE: HERALDYKA AKADEMICKA→
W nocy z 30 na 31 października odszedł Sir Thomas Sean Connery (1930-2020).
Przedimek “Sir” nie oznacza szlachectwa, ale (w opisanym przypadku) honorowy status rycerski (knighthood) — nie podlegający dziedziczeniu i nadawany przez monarchę w uznaniu osobistych zasług.
Connery otrzymał nadanie statusu rycerskiego dopiero za trzecim podejściem. W 1997 i 1998 r. zablokowano jego nominację. Podobno za sprawą Donalda Dewara, sekretarza stanu ds. Szkocji w lewicowym gabinecie premiera Tony’ego Blaira. Nigdy nie podaje się oficjalnych powodów odmowy, ale z różnych prasowych doniesień wynika, jakoby mogły mieć na nią wpływ cztery fakty: wspieranie przez aktora Szkockiej Partii Narodowej, publiczne wyrażanie poparcia dla niepodległości Szkocji, fakt unikania przez Connery’ego płacenia podatków w Wielkiej Brytanii (od lat 1990. mieszka na Bahamach) oraz ujawnienie przez media, że w początkach kariery Sean miał udzielić wywiadu, w którym stwierdził, że nie ma nic w złego w tym, że od czasu do czasu uderzy się kobietę.
Tekst powstał na zamówienie kilku osób prowadzących mały spór o to “czy?” i “jak?”. Na pytanie “czy?” każdy powinien sam sobie odpowiedzieć — podpowiedzi ekspertów od savoir-vivre’u i bon-tonu nie pomogą. Ich także dzieli ten spór.
CZY NOSIĆ?
Na początek zerknijmy do popularnych poradników dobrych manier i savoir-vivre’u, aby sprawdzić co radzą nam ich autorki i autorzy.
Mieczysław Rościszewski (a raczej ukrywający się pod tym pseudonimem Bolesław Londyński) w swoim “Dobrym tonie. Szkole pożycia z ludźmi wszelkich stanów w stosunkach poufnych i ceremonjalnych” z 1920 r. wydał jednoznaczny wyrok: “Herbowe pierścienie z pieczątkami na krwawnikach i t. zw. złote sygnety wyszły zupełnie z mody i stanowią przywilej jedynie mężczyzn poważnych wiekiem“[1]M. Rościszewski, Dobry ton. Szkoła pożycia z ludźmi wszelkich stanów w stosunkach poufnych i ceremonjalnych, Warszawa 1920, s. 36. Continue reading JAK TO SIĘ ROBI (I): RZECZ O SYGNETACH HERBOWYCH→
Historia szlachty włoskiej jest niezwykle burzliwa, barwna i różnorodna. W rezultacie można napisać o niej wiele, ale nic z całkowitą stanowczością, ani w formie uwag generalnych, odnoszących się do niej całej. Stwierdzenie, że w Europie mamy do czynienia nie ze szlachtą, ale ze szlachtami (w liczbie mnogiej), pasuje jak ulał do szlachty występującej na terytorium, które obecnie przybrało formę Republiki Włoskiej. Historia włoskiej szlachty odzwierciedla burzliwą historię półwyspu apenińskiego i otaczających go włoskich wysp — zmieniających się władców i podziałów terytorialnych, a także licznych państw regionalnych. Jak wiadomo, historia zjednoczonych Włoch sięga zaledwie siódmej dekady XIX w. Wcześniej przez setki lat obcy władcy Włoch — przede wszystkim Hiszpanie, Francuzi, Austriacy i Niemcy (Burbonowie i Habsburgowie) stosowali własne zasady dotyczące szlachectwa — tytuły, hierarchie, zasady heraldyki. Do połowy XVIII w. w większości ówczesnych państewek włoskich nie istniała szczegółowa regulacja prawna statusu miejscowej szlachty.Continue reading SZLACHTA WŁOSKA I JEJ HERALDYKA→
Pytanie o to czy Jezus Chrystus miał swój herb wydaje się absurdalne. Początki heraldyki, jako systemu graficznej identyfikacji osób i rodzin, opartego na ścisłych regułach i – przynajmniej jeżeli chodzi o heraldykę szlachecką – na dziedziczeniu, sięgają zaledwie XII wieku. W czasach, w których żył Jezus na pewno nie istniały jeszcze herby. To samo można powiedzieć o herbie króla Artura, Herkulesa, Szatana, Śmierci, czy Kacpra, Melchiora i Baltazara. A jednak w źródłach pisanych możemy odnaleźć herby tych wszystkich i jeszcze wielu innych postaci – legendarnych, mitycznych, literackich lub żyjących przed pojawieniem się herbów. Wszystko za sprawą działu heraldyki, który zajmuje się herbami zmyślonymi lub inaczej: przypisanymi (Armoiries imaginaires, Attributed arms).
HERBY ZMYŚLONE LUB IMAGINACYJNE
Jest co najmniej kilka powodów pojawienia się już w XII wieku pierwszych herbów zmyślonych. Stało się tak za sprawą dużego sukcesu heraldyki, która szybko przyjęła się i stała bardzo popularna. Można to stwierdzić odwiedzając zabytkowe kościoły i zamki, gdzie odnajdziemy dziesiątki, jeśli nie setki herbów na obrazach, epitafiach, ołtarzach, portalach, meblach, kominkach czy parkietach.
Mieczysław Rościszewski (a raczej ukrywający się pod tym pseudonimem Bolesław Londyński) w swoim “Dobrym tonie. Szkole pożycia z ludźmi wszelkich stanów w stosunkach poufnych i ceremonjalnych” z 1920 r. wydał jednoznaczny wyrok: “Herbowe pierścienie z pieczątkami na krwawnikach i t. zw. złote sygnety wyszły zupełnie z mody i stanowią przywilej jedynie mężczyzn poważnych wiekiem“
