Jak podaje Z. Brocki — sentencję “In mari via tua” dostrzegł dr Józef Borowik podczas wizyty w gospodzie we francuskiej wsi rybackiej Banyuls-sur-Mer, jeszcze przed wojną. Autor dowiedział się o tym od niego samego (dr Borowik zmarł w 1968 r.). Czekając na realizację zamówienia, przyjrzał się porcelanowej zastawie, na której widniała charakterystyczna latarnia morska i wspomniana sentencja. Ten znak tak przypadł do gustu dr. Borowikowi, że postanowił uczynić go godłem Instytutu Bałtyckiego, którego był dyrektorem. Burzliwa historia Instytutu zasługuje na osobny opis. Tutaj wspomnę tylko, że powstał w 1926 r. w Toruniu. Jego pierwszym dyrektorem był Józef Wybicki, starosta pomorski i potomek autora hymnu narodowego. W okresie międzywojennym Instytut otworzył jeden oddział — w Gdyni. Już w grudniu 1927 r. funkcję dyrektora objął dr Józef Borowik, który kierował nim aż do 1950 r. Po likwidacji przez niemieckich okupantów, Instytut działał w konspiracji, a po wojnie został oficjalnie zreaktywowany z siedzibą w Bydgoszczy. Wkrótce przeniesiony do Sopotu, od 1948 r. działał w Gdańsku. Na krótko włączony w struktury Instytutu Zachodniego, w 1958 odzyskał samodzielność. Od 2002 r. działa przy Wydziale Nauk Społecznych UG.

Informację o genezie znaku Instytutu Bałtyckiego potwierdza w swojej książce wdowa po naszym bohaterze, Maria Boduszyńska-Borowikowa. Zgodnie z jej słowami, dr J. Borowik w 1929 r. we francuskiej gospodzie dostrzegł znak wyobrażający “latarnię morską na skale sterczącej wśród toni […] wzdłuż górnej i dolnej krawędzi znaczka biegł łaciński napis «In mari via tua». Nie zastanawiając się długo położył bibułkową serwetkę na brzegu talerza i starannie skopiował rysunek”^[6]M. Boduszyńska-Borowikowa, Życie jak płomień. O życiu i pracach Józefa Borowika, Gdańsk 1972, s. 150. Udoskonalony przez grafika rysunek już od następnego roku zaczął pojawiać się na wszystkich publikacjach Instytutu  jako sygnet wydawniczy. Pierwszy raz — na dziele samego J. Borowika pt. “Dziesięć lat polskiego rybołówstwa morskiego  (1920-1930)”. Odnalazłem tę publikację w zasobach Bałtyckiej Biblioteki Cyfrowej. Widzimy latarnię na skale, bałwany fal i dobrze nam znaną sentencję.

Dalsza część tej historii jest wręcz anegdotyczna. Książka p. Marii Boduszyńskiej-Borowikowej trafiła do opracowania redakcyjnego w 1972 r. W jego trakcie redaktorzy odbyli rozmowę z osobą z kręgów nowopowstałego Uniwersytetu Gdańskiego, która stwierdziła, że na medalu wybitym w 1970 r. z okazji powstania UG celowo umieszczono dewizę… Instytutu Bałtyckiego: “In mari VITA tua”. Uczelnię od jej powstania określano jako “uniwersytet morski” i podkreślano jej związki z morzem. Sentencja z godła Instytutu doskonale nadawała się na dewizę Uniwersytetu. Niestety, błędnie ją odczytano i w tej wersji (In mari vita tua) używano odtąd w czasie uroczystości akademickich. Z czasem stała się oficjalną dewizą uczelni. Redaktorzy po tej rozmowie uznali, że autorka pomyliła się, więc poprawili odpowiednie fragmenty jej książki, korygując sentencję na wersję, która widniała na medalu UG z 1970 r. Maria Borowikowa czytając maszynopis w czasie korekty autorskiej przywróciła pierwotną, prawidłową wersję hasła informując o tym redakcję. Taka, poprawna wersja widnieje w książce, którą opublikowano w 1972 r.

Okazuje się więc, że bez wątpienia dewiza Uniwersytetu Gdańskiego nie została wymyślona celowo dla uczelni, ale miała nawiązywać do dewizy Instytutu Bałtyckiego. Niestety… została błędnie odczytana przez kogoś, kto o tej dewizie decydował u zarania dziejów uczelni. Hasło “In mari vita tua” powstało więc przez pomyłkę!

Godło wyobrażone na zastawie w miejscowej gospodzie nawiązywało do herbu miasta i widniejącej w tarczy dewizy! Okazuje się, że przybyło do nas z dalekiej Oksytanii, na południowym skraju Francji. Banyuls-sur-Mer leży podobnie jak Gdańsk nad morzem, tyle że Śródziemnym.

Zagadką pozostaje wciąż dlaczego i kiedy doszło do zmiany dewizy UG na obecną wersję — można powiedzieć: “prawidłową” — bo zgodną z intencją inicjatora i nawiązującą do przedwojennego znaku Instytut Bałtyckiego, dzięki czemu dewiza (od)zyskała ciekawą i (po)morską genezę. Mam wielką nadzieję, że nie była to kolejna bezrefleksyjna pomyłka przy przepisywaniu tekstu (co stanowiłoby nie lada gratkę i humorystyczny akcent w postaci poprawy dawnego błędu w wyniku… nowego błędu), ale że był to zabieg świadomy. Osoba, która o tym zdecydowała zasługuje na wyróżnienie — bo za jej sprawą doszło do korekty historycznego błędu. Będę dalej poszukiwał prawdziwej odpowiedzi. Wszystkich, którzy mogą pomóc w jej odnalezieniu – proszę o kontakt.