All posts by Marcin Wiszowaty

HERB CHRYSTUSA?

[Przeczytanie tekstu zajmie: 5 minut(y)]

Pytanie o to czy Jezus Chrystus miał swój herb wydaje się absurdalne. Początki heraldyki, jako systemu graficznej identyfikacji osób i rodzin, opartego na ścisłych regułach i – przynajmniej jeżeli chodzi o heraldykę szlachecką – na dziedziczeniu, sięgają zaledwie XII wieku. W czasach, w których żył Jezus na pewno nie istniały jeszcze herby. To samo można powiedzieć o herbie króla Artura, Herkulesa, Szatana, Śmierci, czy Kacpra, Melchiora i Baltazara. A jednak w źródłach pisanych możemy odnaleźć herby tych wszystkich i jeszcze wielu innych postaci – legendarnych, mitycznych, literackich lub żyjących przed pojawieniem się herbów. Wszystko za sprawą działu heraldyki, który zajmuje się herbami zmyślonymi lub inaczej: przypisanymi (Armoiries imaginairesAttributed arms).

HERBY ZMYŚLONE LUB IMAGINACYJNE

Jest co najmniej kilka powodów pojawienia się już w XII wieku pierwszych herbów zmyślonych. Stało się tak za sprawą dużego sukcesu heraldyki, która szybko przyjęła się i stała bardzo popularna. Można to stwierdzić odwiedzając zabytkowe kościoły i zamki, gdzie odnajdziemy dziesiątki, jeśli nie setki herbów na obrazach, epitafiach, ołtarzach, portalach, meblach, kominkach czy parkietach.

Continue reading HERB CHRYSTUSA?

PANI CZARNA RÓZGA CZYLI PIERWSZA W HISTORII LADY USHER OF THE BLACK ROD

[Przeczytanie tekstu zajmie: 5 minut(y)]

Po raz pierwszy w barwnej i długiej, ponad 600-letniej historii urzędu Usher of the Black Rod (Odźwierny „Czarnej Rózgi”) powierzono go kobiecie. Nie jak dotąd „Gentleman” ale Lady Usher of the Black Rod, Sarah Clark została powołana na tę funkcję 17 października 2017 r., a objęła ją oficjalnie 13 lutego 2018 r. przywitana tradycyjnym okrzykiem przez lordów.

CZARNA RÓZGA

Black Rod jest wysokim urzędnikiem Izby Lordów, szlacheckiej izby parlamentu brytyjskiego. Jego nazwa pochodzi od charakterystycznego insygnium – liczącej dokładnie 3,5 stopy (ok. 107 cm) ozdobnej hebanowej laski, którą nie tylko dzierży w czasie oficjalnych uroczystości, ale także używa, aby załomotać do wrót Izby Gmin w czasie ceremonii otwarcia obrad brytyjskiego parlamentu.

Post udostępniony przez The Royal Family (@theroyalfamily)

W średniowieczu i w XVI wieku Czarna Rózga brał udział przy boku króla w bitwach. Po bitwie miał prawo do dotknięcia swoją rózgą rycerza, który jego zdaniem „pogubił się” na polu bitwy. Jeżeli śledztwo potwierdziło zasadność oskarżenia – rycerz musiał zapłacić bardzo wysoką grzywnę królowi. W przypadku tchórzostwa kary bywały surowe, aż do kary śmierci [1]A. Bruce, J. Calder, M. Cator, Keepers:  The Ancient Offices of Britain, London 2013, s. 121.

Continue reading PANI CZARNA RÓZGA CZYLI PIERWSZA W HISTORII LADY USHER OF THE BLACK ROD

Przypisy:

Przypisy:
1 A. Bruce, J. Calder, M. Cator, Keepers:  The Ancient Offices of Britain, London 2013, s. 121.

POTRÓJNY PORTRET – TAJEMNICA, STUDIUM MOCY I WŁADZY CZY ZWYKŁY SZKIC DO POPIERSIA?

[Przeczytanie tekstu zajmie: 3 minut(y)]

 

Potrójny portret Armanda Jean’a du Plessis, 1. Diuka Richelieu i Fronsac, który przeszedł do historii jako kardynał Richelieu to ciekawy przykład związków władzy i sztuki. Ukończone w 1642 r. dzieło Filipa de Champaigne nie jest pierwszym tego typu obrazem. Uważa się, że Champaigne mógł zainspirować się potrójnym portretem Karola I Stuarta namalowanym kilka lat wcześniej, w 1635 r. przez innego mistrza portretu – Antona van Dycka. Ponad 100 lat starszy jest potrójny portret mężczyzny zidentyfikowanego jako złotnik,  który wyszedł spod pędzla Lorenza Lotta. Lotto – jak uważają historycy sztuki musiał znać zaginiony potrójny portret Cezarego Borgii namalowany przez samego Leonarda da Vinci.

Lorenzo Lotto, Potrójny portret złotnika, ok. 1530. [Public domain], via Wikimedia Commons

Powód powstania dwóch XVII-wiecznych portretów wpływowych ludzi – potężnego kardynała i tragicznego króla, który za swoje pragnienie władzy absolutnej zapłacił głową — wydaje się jest banalny. Były to malarskie studia głowy i tułowia modela wykonane dla rzeźbiarza, który miał na ich podstawie stworzyć marmurowe popiersia. Co ciekawe, w obu przypadkach rzeźbiarzem był sam mistrz Gian Lorenzo Bernini.

Continue reading POTRÓJNY PORTRET – TAJEMNICA, STUDIUM MOCY I WŁADZY CZY ZWYKŁY SZKIC DO POPIERSIA?

„KNIGHT” to nie „PEER”, „SIR” TO NIE TYTUŁ SZLACHECKI !

[Przeczytanie tekstu zajmie: 5 minut(y)]
Odznaka Rycerza Kawalera (Badge of a Knight Bachelor) ustanowiona 21 kwietnia 1926 roku.

1 lutego 2012 r. JKM Elżbieta II odebrała tytuł rycerski Fredowi Goodwinowi, byłemu prezesowi Royal Bank of Scotland (RBS), przyznany mu w 2004 r. w uznaniu zasług dla brytyjskiego systemu bankowego. Późniejsze decyzje sir Goodwina naraziły jednak budżet państwa na ogromne straty (m.in. 45 mld. funtów pomocy dla RBS) i doprowadziły do podjęcia przez królową decyzji szeroko komentowanej w brytyjskiej prasie. Zdania co do słuszności kroku monarchini są podzielone, a temperaturę dyskusji podnosi zarówno fakt, że podobne decyzje podejmowane są niezwykle rzadko, jak i polityczne powiązania F. Goodwina.
Polskie media w ogromnej większości ograniczyły się do podania wiadomości o „odebraniu szlachectwa” oraz o tym, że niegdyś odebrano je również osławionym tyranom: Nicolae Caucescu czy Robertowi Mugabe.
Wiadomość zasługuje na sprostowanie i uzupełnienie:

1. Tytuł rycerski „knight” nie jest tytułem szlacheckim, ale honorowym. Jest przyznawany dożywotnio, ale może zostać odebrany, czego dowodzi powyższa historia

Continue reading „KNIGHT” to nie „PEER”, „SIR” TO NIE TYTUŁ SZLACHECKI !