{"id":1179,"date":"2021-08-30T17:02:51","date_gmt":"2021-08-30T17:02:51","guid":{"rendered":"http:\/\/armaria.info\/?p=1179"},"modified":"2021-08-31T12:59:09","modified_gmt":"2021-08-31T12:59:09","slug":"tragiczna-historia-zapisana-w-portrecie-kobiety-ofiary-rewolucji-we-francji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/armaria.info\/?p=1179","title":{"rendered":"TRAGICZNA HISTORIA ZAPISANA W JEDNYM PORTRECIE (KOBIETY – OFIARY REWOLUCJI WE FRANCJI)"},"content":{"rendered":"[Przeczytanie tekstu zajmie: <\/span> 9<\/span> minut(y)] <\/span><\/span>

 <\/p>\n

Ten portret przyku\u0142 m\u00f3j wzrok od pierwszego spojrzenia. Przedstawia przera\u017con\u0105 kobiet\u0119 w skromnym ubraniu, pozbawion\u0105 bi\u017cuterii i innych ozd\u00f3b, z niedba\u0142\u0105 fryzur\u0105, z d\u0142o\u0144mi z\u0142o\u017conymi na podo\u0142ku w ge\u015bcie wyra\u017caj\u0105cym niepewno\u015b\u0107 lub zagro\u017cenie, ukazan\u0105 na niepokoj\u0105cym czerwonym tle. Powsta\u0142 w latach 1791 – 1792. Jest przejmuj\u0105c\u0105 ilustracj\u0105 krwawego okresu rewolucji.<\/span><\/p>\n

\"\"
Jacques Louis David, “Portret Madame Chalgrin” (lub Madame Trudaine), ok. 1791-92. Muzeum w Luwrze.<\/span><\/figcaption><\/figure>\n

\"\"<\/span><\/p>\n

Do dzisiaj nie ustalono ponad wszelk\u0105 w\u0105tpliwo\u015b\u0107 kogo przedstawia portret namalowany przez Jacquesa Louisa Davida. Historycy sztuki nie s\u0105 co do tego zgodni. Przez wiele lat uwa\u017cano, \u017ce to podobizna Emilie-F\u00e9licit\u00e9 Chalgrin z domu Vernet (1760-1794). Kilka lat temu og\u0142oszono now\u0105 teori\u0119, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 ma to by\u0107 portret innej kobiety \u2014 Marie-Louise Trudaine. Zwolennicy tradycyjnej atrybucji nie poddaj\u0105 si\u0119 i dostarczaj\u0105 bardzo mocnych argument\u00f3w na rzecz pierwotnej identyfikacji portretowanej osoby. <\/span><\/p>\n

Obie postaci s\u0105 r\u00f3wnie tragicznymi ofiarami rewolucji we Francji. Nie wiem kt\u00f3ra historia \u2014 pani Chalgrin czy Trudaine jest bardziej \u00a0przejmuj\u0105ca.<\/span><\/p>\n

MARGUERITE-EMILIE-F\u00c9LICIT\u00c9 CHALGRIN<\/b><\/span><\/p>\n

\"\"
Nicolas Bernard L\u00e9pici\u00e9 (1735-1784), “Portret Emilie Vernet”, 1768, Petit Palais, Pary\u017c.<\/figcaption><\/figure>\n

Marguerite-Emilie-F\u00e9licit\u00e9 Vernet urodzi\u0142a si\u0119 w 1760 r. w rodzinie nadwornego malarza kr\u00f3la Ludwika XV, Josepha Verneta. Dzieci\u0144stwo sp\u0119dzi\u0142a w Luwrze. Bogato uposa\u017cona przez ojca, w 1776 r. w wieku 16 lat wysz\u0142a za m\u0105\u017c za starszego o 21 lat\u00a0wybitnego architekta na dworze Ludwika XVI Jean-Fran\u00e7ois-Th\u00e9r\u00e8se Chalgrina. Ju\u017c po roku na \u015bwiat przysz\u0142a ich c\u00f3rka – Louise. Ma\u0142\u017ce\u0144stwo jednak nie by\u0142o udane. W 1782 r. dosz\u0142o do separacji i para rozsta\u0142a si\u0119.<\/span><\/p>\n

\"\"
\u00c9lisabeth Vig\u00e9e-Lebrun lub Rosalie Filleul de Besne (?), Portret Emilie-F\u00e9licit\u00e9 Chalgrin, 1789 r. [Kolekcja prywatna w Ch\u00e2teau de Montbouy].<\/span><\/figcaption><\/figure>\n

\u00c9milie powr\u00f3ci\u0142a do ojca i ponownie zamieszka\u0142a w Luwrze. Joseph Vernet zmar\u0142 w 1789 r. Wkr\u00f3tce wybuch\u0142a rewolucja. W 1792 r. kiedy w kr\u00f3lewskim pa\u0142acu regularnie okradanym i napadanym przez t\u0142um zrobi\u0142o si\u0119 niebezpiecznie, Emilie przenios\u0142a si\u0119 wraz z c\u00f3rk\u0105 do przyjaci\u00f3\u0142ki, Rosalie\u00a0Filleul de Besne do jej rezydencji Hotel de Travers w Passy ko\u0142o Pary\u017ca. Resztki maj\u0105tku (spadku po ojcu oraz odzyskanego posagu) pozwoli\u0142y jej na skromne, ale godne \u017cycie.<\/span><\/p>\n

Rosalie (z domu Boquet\u00a0de Liancourt) tak\u017ce wywodzi\u0142a si\u0119 z rodziny artystycznej nale\u017c\u0105cej do szlachty. Jej ojciec by\u0142 malarzem i marszandem, a stryj projektantem kostium\u00f3w dla opery. Od m\u0142odo\u015bci by\u0142a przyjaci\u00f3\u0142k\u0105 s\u0142ynnej portrecistki\u00a0\u00c9lisabeth Vig\u00e9e-Le Brun. By\u0142a znana nie tylko z powodu swojej wyj\u0105tkowej urody, ale zdoby\u0142a uznanie jako autorka portret\u00f3w przedstawicieli \u00f3wczesnych elit, a tak\u017ce pejza\u017cy i miniatur. Jej talent otworzy\u0142 jej drzwi do Akademii \u015bw. \u0141ukasza. Kilka prac zleci\u0142a jej kr\u00f3lowa Francji Maria Antonina, kt\u00f3ra ceni\u0142a talent Rosalie i w 1780 r. uzyska\u0142a dla niej tytu\u0142 “nadwornej malarki rodziny kr\u00f3lewskiej”.<\/span><\/p>\n

\"\"
Rosalie Filleul de Besne, Autoportret, 1775 (kolekcja prywatna)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n

24-letnia Rosalie, dzi\u0119ki protekcji kr\u00f3lowej Marii Antoniny i ksi\u0119\u017cnej Rohan-Gu\u00e9m\u00e9n\u00e9e, wysz\u0142a w 1777 r. za m\u0105\u017c za 45-letniego Louisa\u00a0Filleul de Besne, kr\u00f3lewskiego dozorc\u0119 zamku Muette. W ceremonii za\u015blubin wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 m.in. sam Benjamin Franklin, przyjaciel rodziny. Zamek Muette by\u0142 jedn\u0105 z ulubionych rezydencji kr\u00f3lewskich. Pierwsz\u0105 wersj\u0119 zamku zbudowano dla Ma\u0142gorzaty de Valois (s\u0142ynnej kr\u00f3lowej Margot, pierwszej \u017cony pierwszego Burbona na tronie Francji, Henryka IV). Go\u015bci\u0142 tam m.in. car Piotr Wielki. Po gruntownej przebudowie, na polecenie Ludwika XV, spotyka\u0142 si\u0119 on w zamku ze swoimi kochankami, \u00a0m.in. z Madame de Pompadour. W zamku odby\u0142 si\u0119 te\u017c pierwszy wolny lot balonem kierowanym przez cz\u0142owieka. Na pok\u0142adzie balonu wyprodukowanego przez braci Montgolfier, dokona\u0142a tego para \u015bmia\u0142k\u00f3w i mi\u0142o\u015bnik\u00f3w awiacji \u2014 Jean-Fran\u00e7ois Pil\u00e2tre de Rozier i markiz Fran\u00e7ois Laurent d’Arlandes. Na zamku go\u015bci\u0142a tak\u017ce Maria Antonina, a po \u015bmierci Ludwika XV \u2014 czasowo \u2014 ca\u0142a rodzina kr\u00f3lewska. Louis jako dozorca zamku otrzymywa\u0142 wysok\u0105 pensj\u0119, kt\u00f3ra pozwoli\u0142a rodzinie na przyzwoite \u017cycie, ale od lat boryka\u0142 si\u0119 z coraz powa\u017cniejsz\u0105 chorob\u0105, kt\u00f3ra sprawia\u0142a, \u017ce funkcj\u0119 dozorczyni sprawowa\u0142a de facto<\/em> Rosalie. Te obowi\u0105zki uniemo\u017cliwia\u0142y jej kontynuacj\u0119 i rozw\u00f3j kariery malarskiej. Malowa\u0142a tylko sporadycznie.\u00a0<\/span><\/p>\n

\"\"
Zamek Muette w XVIII-wiecznej wersji. Zdj\u0119cie z 1900 r.<\/a> [By inconnu mort depuis plus de 100 ans – Gallica BNF et Biblioth\u00e8que historique de la Ville de Pari, CC BY-SA 4.0, ].\u00a0<\/span><\/figcaption><\/figure>\n

Pogarszaj\u0105ca si\u0119 sytuacja ekonomiczna we Francji spowodowa\u0142a m.in. wdro\u017cenie programu oszcz\u0119dno\u015bciowego rodziny kr\u00f3lewskiej. W 1785 r. postanowiono zrezygnowa\u0107 z coraz kosztowniejszych w utrzymaniu rezydencji kr\u00f3lewskich we Francji i zagranic\u0105. Na li\u015bcie znalaz\u0142 si\u0119 tak\u017ce zamek Muette. Przed ma\u0142\u017ce\u0144stwem Rosalie i Louisa stan\u0119\u0142o widmo utraty pracy i dochod\u00f3w. W\u00f3wczas bardzo pomog\u0142y kontakty z cz\u0142onkami dworu Marii Antoniny oraz przychylno\u015b\u0107 samej kr\u00f3lowej. Kr\u00f3l postanowi\u0142, \u017ce w uznaniu dotychczasowych zas\u0142ug, oficyna zamku Muette zostanie podarowana rodzinie\u00a0Filleul de Besne na prawach odr\u0119bnej w\u0142asno\u015bci (z czasem oficyna zyska\u0142a nazw\u0119 Hotel de Travers) wraz z wyposa\u017ceniem oraz wybranymi ruchomo\u015bciami z likwidowanej rezydencji kr\u00f3lewskiej. Louis otrzyma\u0142 odpraw\u0119 oraz roczn\u0105 zapomog\u0119 w wysoko\u015bci prawie po\u0142owy dotychczasowego wynagrodzenia. Niestety, w 1788 r. Louis zmar\u0142. Rosalie utrzymywa\u0142a si\u0119 z renty po m\u0119\u017cu oraz dochod\u00f3w uzyskiwanych z wynajmu pomieszcze\u0144 w rezydencji. Jeden z apartament\u00f3w wynaj\u0119\u0142a Emilie Chalgrin.<\/span><\/p>\n

\"\"
Rosalie\u00a0Filleul de Besne, Portret \u00c9milie Chalgrin, ok. 1780.<\/span><\/figcaption><\/figure>\n

Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce po burzliwym okresie w \u017cyciu obu kobiet, prywatnie przyjaci\u00f3\u0142ek, powr\u00f3ci\u0142 spok\u00f3j i \u017ce znowu maj\u0105 dobre widoki na przysz\u0142o\u015b\u0107.\u00a0Podobno Emilie Chalgrin by\u0142a kochank\u0105 ksi\u0119cia Conti. Na pewno zakocha\u0142 si\u0119 w niej malarz Jacques-Louis David, kt\u00f3ry jest autorem poruszaj\u0105cego portretu \u2014 kanwy tej opowie\u015bci. Portret jest podobno niedoko\u0144czony. David mia\u0142 gwa\u0142townie przerwa\u0107 prace nad nim kiedy dotar\u0142o do niego, \u017ce nie ma szans na romans z Emilie Chalgrin.<\/span><\/p>\n

Rosalie coraz rzadziej bywa\u0142a w Hotel de Travers. Wynajmowa\u0142a mieszkanie w Pary\u017cu wraz z kochankiem. Nie zdecydowa\u0142a si\u0119 na ponowne ma\u0142\u017ce\u0144stwo boj\u0105c si\u0119 utraty prawa do renty po zmar\u0142ym m\u0119\u017cu. W tym czasie dynamika rewolucyjna zacz\u0119\u0142a przyspiesza\u0107. Radykalizacja nastroj\u00f3w, pocz\u0105tek rz\u0105d\u00f3w terroru oraz potrzeby finansowe przyw\u00f3dc\u00f3w rewolucji sprawi\u0142y, \u017ce kurs wobec szlachty i arystokracji zacz\u0105\u0142 si\u0119 zaostrza\u0107. Nowa ustawa parlamentu rewolucyjnego przewidywa\u0142a konfiskat\u0119 mienia nale\u017c\u0105cego do zlikwidowanej arystokracji i monarchii. Hotel de Travers uznano za integraln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 zamku Muette i w 1794 r. opiecz\u0119towano jego drzwi oraz rozpocz\u0119to procedur\u0119 konfiskaty. Rosalie Filleul de Besne postanowi\u0142a broni\u0107 swojej w\u0142asno\u015bci uciekaj\u0105c si\u0119 do wszelkich mo\u017cliwych \u015brodk\u00f3w. Kiedy batalia o przej\u0119cie domu zacz\u0119\u0142a si\u0119 wyd\u0142u\u017ca\u0107 za spraw\u0105 uporu Rosalie, rewolucjoni\u015bci si\u0119gn\u0119li po dobrze sprawdzone w takich sytuacjach metody. Spreparowano donos na Rosalie, kt\u00f3ra cz\u0119\u015b\u0107 sprz\u0119t\u00f3w uzyskanych przy likwidacji rezydencji w 1785 r. oraz nale\u017c\u0105cych do wyposa\u017cenia przenios\u0142a do swojego domu w departamencie Loiret oraz sprzeda\u0142a lub rozda\u0142a. Handlarz-po\u015brednik doni\u00f3s\u0142 do Komitetu Bezpiecze\u0144stwa Powszechnego, \u017ce obywatelka Filleul sprzedaje przedmioty uzyskane od Marii-Antoniny oraz nale\u017c\u0105ce do maj\u0105tku narodowego a pochodz\u0105ce z zamku La Muette. Rosalie natychmiast aresztowano i umieszczono w ponurym wi\u0119zieniu Conciergerie w Pary\u017cu. Jej dom poddano rewizji. W\u00f3wczas, w apartamencie Emilie Chalgrin odnaleziono 10 kg \u015bwiec, kt\u00f3re Rosalie podarowa\u0142a Emilie z my\u015bl\u0105 o weselu c\u00f3rki tej drugiej, do kt\u00f3rego w\u0142a\u015bnie si\u0119 przygotowywa\u0142a. U Chalgrin znaleziono tak\u017ce listy mi\u0142osne od jej kochanka, barona Piscatory, kt\u00f3ry pe\u0142ni\u0142 funkcje w republika\u0144skiej skarbowo\u015bci wojennej oraz garnitur sztu\u0107c\u00f3w z monogramem “JFC”.<\/span><\/p>\n

Brat Emilie,\u00a0Carl Vernet (r\u00f3wnie\u017c utalentowany malarz) oraz jej kochanek – baron Piscatory rozpocz\u0119li dramatyczne starania o jej uwolnienie. Carl s\u0142a\u0142 do Komitetu Bezpiecze\u0144stwa listy i petycje, w kt\u00f3rych m.in. dowodzi\u0142, \u017ce monogram “JFC” nale\u017cy do zmar\u0142ego m\u0119\u017ca Emilie Jean-Fran\u00e7ois Chalgrina, a wi\u0119c sprz\u0119ty s\u0105 w\u0142a\u015bno\u015bci\u0105 Emilie, a nie przedmiotem kradzie\u017cy.\u00a0Baronowi Piscatory dzi\u0119ki swoim znajomo\u015bciom uda\u0142o si\u0119 na kr\u00f3tko wykre\u015bli\u0107 Emilie z listy oskar\u017conych, ale nie wiedzia\u0142, \u017ce rezydencja wpad\u0142a w oko dzia\u0142aczom rewolucyjnym i chcieli j\u0105 pozyska\u0107 dla siebie, jak sta\u0142o si\u0119 z wieloma nieruchomo\u015bciami nale\u017c\u0105cymi do tradycyjnych elit w tym okresie. P\u0119tla wok\u00f3\u0142 Emilie zacz\u0119\u0142a si\u0119 zaciska\u0107. W\u00f3wczas jej zdesperowany brat \u00a0spotka\u0142 si\u0119 z Jacquesem-Louisem Davidem b\u0142agaj\u0105c go o pomoc. David \u2014 wcze\u015bniej malarz nadworny Ludwika XVI, po wybuchu rewolucji szybko odnalaz\u0142 w sobie iskr\u0119 rewolucyjn\u0105 i z \u017carliwym zapa\u0142em neofity do\u0142\u0105czy\u0142 do radykalnego skrzyd\u0142a rewolucji. By\u0142 przyjacielem Robespierre’a. Jako deputowany do parlamentu rewolucyjnego g\u0142osowa\u0142 za wyrokiem \u015bmierci na Ludwika XVI. Wszed\u0142 w sk\u0142ad Komitetu Bezpiecze\u0144stwa Powszechnego i bez trudu m\u00f3g\u0142 doprowadzi\u0107 do uwolnienia Emilie, kt\u00f3rej niegdy\u015b oferowa\u0142 swoje uczucia. Wed\u0142ug legendy David mia\u0142 odpowiedzie\u0107 Vernetowi: “Namalowa\u0142em Brutusa. Nie mog\u0119 prosi\u0107 Robespierre’a.\u00a0Trybuna\u0142 jest sprawiedliwy. Twoja siostra jest arystokratk\u0105 i nie b\u0119d\u0119 sobie ni\u0105 zawraca\u0142 g\u0142owy”. Wzmianka o namalowaniu Brutusa to aluzja do niedoko\u0144czonego portretu Emilie Chalgrin p\u0119dzla Davida.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/span><\/p>\n

Proces przeprowadzono bez udzia\u0142u \u015bwiadk\u00f3w, ani obrony. Obie kobiety zosta\u0142y uznane za winne zarzucanych im czyn\u00f3w. W\u015br\u00f3d zarzut\u00f3w znalaz\u0142y si\u0119 twierdzenia, \u017ce: \u201eza pomoc\u0105 wszelkiego rodzaju wykr\u0119t\u00f3w d\u0105\u017cy\u0142y do unicestwienia wolno\u015bci i przywr\u00f3cenia monarchii we Francji\u201d. “Znaleziono u nich przedmioty ze znakiem domeny narodowej w domu, kt\u00f3ry, jak twierdzi\u0142a oskar\u017cona Filleul, zosta\u0142 jej podarowany przez piekieln\u0105 Mari\u0119 Antonin\u0119, jej przyjaci\u00f3\u0142k\u0119\u201d.\u00a0“U\u017cy\u0142a wszelkich \u015brodk\u00f3w, aby pozbawi\u0107 nar\u00f3d tego domu nale\u017c\u0105cego do domeny narodowej. <\/span><\/p>\n

\"\"
Ex\u00e9cution d’Olympe de Gouges [public domain]<\/span><\/figcaption><\/figure>\n

\"\" <\/span><\/p>\n

Oskar\u017cone kobiety\u00a0skazano na kar\u0119 \u015bmierci przez \u015bci\u0119cie gilotyn\u0105 oraz konfiskat\u0119 mienia. Wyrok wykonano natychmiast. Odprowadzono je do wi\u0119zienia Conciergerie, z kt\u00f3rego po \u015bci\u0119ciu w\u0142os\u00f3w, charakterystyczne wozy transportowa\u0142y skutych i stoj\u0105cych g\u0119sto skaza\u0144c\u00f3w. Rosalie zgin\u0119\u0142a jako pierwsza na oczach swojej przyjaci\u00f3\u0142ki. By\u0142 24 lipca 1794 r. Za cztery dni \u015bci\u0119to gilotyn\u0105 samego Maksymiliana Robespierre i jego klik\u0119, w tym krwawego Louisa de Saint-Justa, kt\u00f3rego p\u0142omienne przemowy mia\u0142y istotny wp\u0142yw na skazanie obu bohaterek tej opowie\u015bci.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/span><\/p>\n

Haniebnego czynu Jacquesa-Louisa Davida nigdy nie zapomnia\u0142a \u00a0mu przyjaci\u00f3\u0142ka obu skazanych kobiet, malarka \u00c9lisabeth Vig\u00e9e-Lebrun, kt\u00f3ra szcz\u0119\u015bliwie prze\u017cy\u0142a rewolucj\u0119. Zgodnie z przekazem z epoki, ju\u017c po restauracji monarchii w 1815 r., kiedy David pr\u00f3bowa\u0142 znowu zmieni\u0107 front (poprzednio popar\u0142 Napoleona) i cz\u0119sto bywa\u0142 na kr\u00f3lewskim dworze, aby zaoferowa\u0107 swoje us\u0142ugi, wskaza\u0142a go palcem i stwierdzi\u0142a g\u0142o\u015bno, \u017ce ma krew Emilie Chalgrin na r\u0119kach. W 1816 r. z \u0142atk\u0105 “kr\u00f3lob\u00f3jcy” David wyemigrowa\u0142 z Francji i osiad\u0142 w Brukseli, gdzie przebywa\u0142 do \u015bmierci w 1825 r. <\/span><\/p>\n

MADAME CHALGRIN CZY MADAME TRUDAINE ?<\/b><\/span><\/p>\n

Obraz Davida, kt\u00f3ry przez wiele lat uchodzi\u0142 za portret<\/span> Marguerite-Emilie-F\u00e9licit\u00e9 Chalgrin ma dzisiaj inn\u0105 atrybucj\u0119. W Muzeum w Luwrze, gdzie mo\u017cemy go podziwia\u0107 opatrzono go podpisem: “Portret Madame Charles-Louis Trudaine, z domu Marie-Louise Micault de Courbeton (1769-1802), dawniej uwa\u017cany za portret Madame Chalgrin z domu Vernet”.\u00a0<\/span><\/p>\n

G\u0142\u00f3wnym argumentem zwolennik\u00f3w nowej atrybucji jest fakt, \u017ce obraz odnaleziony w maj\u0105tku Davida po jego \u015bmierci (nigdy go nie doko\u0144czy\u0142 i nigdy go nie sprzeda\u0142) zosta\u0142 w inwentarzu opisany jako “Portret Madame Trudaine”. Przeciwnicy dowodz\u0105, \u017ce jest to jedynie pr\u00f3ba ukrycia prawdziwych personali\u00f3w wyobra\u017conej osoby i wyrzut\u00f3w sumienia malarza. W zbiorach Muzeum Brytyjskiego w Londynie znajduje si\u0119 kopia portretu podpisana jako Madame Chalgrin. Podobie\u0144stwo jest uderzaj\u0105ce. Nie bez znaczenia jest tak\u017ce fakt, \u017ce obraz trafi\u0142 do Luwru jako dar\u2026 prawnuka malarza Carla Verneta, czyli brata, kt\u00f3ry walczy\u0142 o uratowanie Emilie Chalgrin od \u015bmierci na szafocie. Do rodziny Vernet\u00f3w obraz trafi\u0142 ok. 1846-50 jako dar od markiza de Gouvello, kt\u00f3ry kupi\u0142 go od pierwszego nabywcy.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/span><\/p>\n

Bez wzgl\u0119du na fakt, czy obraz przedstawia Madame Chalgrin czy Madame Trudaine \u2014 jego bohaterka pozostaje postaci\u0105 tragiczn\u0105. Marie Louise de Trudaine de Montigny z domu Micault de Courbeton nie zgin\u0119\u0142a co prawda na szafocie, ale straci\u0142a za spraw\u0105 gilotyny ca\u0142\u0105 najbli\u017csz\u0105 rodzin\u0119, a sama umar\u0142a wkr\u00f3tce na emigracji w Szwajcarii.<\/span><\/p>\n

\"\"
Brat Marie-Louise: Joseph-Beno\u00eet Suv\u00e9e, “Portret Charlesa-Louisa Trudaine de Montigny” (1794), Mus\u00e9e des Beaux-Arts, Tours, Francja..<\/figcaption><\/figure>\n

Ojciec Marie-Louise, Jean-Baptiste-Vivant Micault de Courbeton, przewodnicz\u0105cy parlamentu Dijon, by\u0142 pierwsz\u0105 ofiar\u0105 terroru w mie\u015bcie, zgilotynowany w marcu 1794 r. Zarzut: “pr\u00f3ba wyemigrowania”. <\/span>Brat Marie-Louise \u2014 Joseph-Vivant Micault de Courbeton zosta\u0142 aresztowany wraz z jej m\u0119\u017cem \u2014 Charlesem Louisem de Trudaine de Montigny, adwokatem w Chatelet, doradc\u0105 w Izbie \u015aledczej parlamentu paryskiego, oraz szwagrem Charlesem-Michelem Trudaine de la Sabli\u00e8re i jego kochank\u0105 Wiktori\u0105 de Montmorin Saint-H\u00e9rem. Wszyscy zgin\u0119li na szafocie. Mieli od 28 do 30 lat. Nie zostawili potomk\u00f3w. R\u00f3d Trudaine de Montigny w ten spos\u00f3b wygas\u0142. Egzekucja odby\u0142a si\u0119 dzie\u0144 przed \u015bci\u0119ciem Robespierre’a. Skazanym postawiono zarzut: “wsp\u00f3\u0142udzia\u0142 w spisku w wi\u0119zieniu Sainte-Lazaire”, w kt\u00f3rym ich przetrzymywano. Wydaje si\u0119 wi\u0119c, \u017ce zostali osadzeni bez gotowego aktu oskar\u017cenia, a nawet bez konkretnych zarzut\u00f3w, kt\u00f3re spreparowano w czasie \u015bledztwa.<\/span><\/p>\n

Co ciekawe, r\u00f3wnie\u017c w przypadku Madame Trudaine legenda m\u00f3wi o nieudanej interwencji u malarza Davida, do kt\u00f3rego uda\u0142 si\u0119 jeden z braci Madame Trudaine, aby ratowa\u0107 rodzin\u0119. Na pr\u00f3\u017cno. David nie tylko nie pom\u00f3g\u0142, ale mia\u0142 ponadto przyczyni\u0107 si\u0119 do aresztowania emisariusza.<\/span><\/p>\n

\"\"
Po restauracji monarchii, w 1823 r. w\u0142adze miasta Montigny postanowi\u0142y upami\u0119tni\u0107 r\u00f3d Trudaine de Montigny marmurow\u0105 tablic\u0105 umieszczon\u0105 na fontannie na placu du Marche, ufundowanej przez r\u00f3d Trudaine. W 1877 r. zniszczon\u0105 tablic\u0119 marmurow\u0105 zast\u0105piono now\u0105, \u017celiwn\u0105, istniej\u0105c\u0105 do dzisiaj.<\/figcaption><\/figure>\n

 <\/p>\n\n\n\n\n
\"\"<\/span><\/td>\nOPIS FORMALNY:<\/strong><\/span><\/p>\n

Autor: Jacques-Louis David (1748-1825)<\/span>
\nTytu\u0142: Madame Charles-Louis Trudaine, z domu Marie-Louis-Jos\u00e8phe Micault de Courbeton (1769-1802)<\/em>; [poprzednio: Portrait of Madame Chalgrin<\/em>].
\nRok wykonania: 1794?
\n<\/em>Technika: olej na p\u0142\u00f3tnie<\/span>
\nWymiary: z ram\u0105: 1,595 m x 1,28 m; bez ramy: 1,3 m x 0,98 m
\nMiejsce ekspozycji: Muzeum w Luwrze, skrzyd\u0142o Sully, sala nr 935<\/span><\/td>\n<\/tr>\n

Opis: obraz przedstawia kobiet\u0119 siedz\u0105c\u0105 na krze\u015ble, z plecami na oparciu, ubran\u0105 w ciemn\u0105, d\u0142ug\u0105 skromn\u0105 sukni\u0119 przepasan\u0105 niebiesk\u0105 wst\u0119g\u0105 i z bia\u0142ym fartuchowym ko\u0142nierzem. Kobieta ma z\u0142o\u017cone na podo\u0142ku d\u0142onie. Nie nosi peruki. Sylwetka jest skr\u0119cona w lew\u0105 stron\u0119, twarz ukazana na wprost. Posta\u0107 patrzy na widza. T\u0142o w niejednolitym kolorze czerwonym – z nutami krwistymi i ceglanymi. Spos\u00f3b po\u0142o\u017cenia farby t\u0142a mo\u017ce prowadzi\u0107 do wniosku, \u017ce dzie\u0142o nie jest doko\u0144czone, ale w por\u00f3wnaniu z innymi dzie\u0142ami Davida (np. “Madame R\u00e9camier”) pozwala postawi\u0107 tez\u0119, \u017ce by\u0142 to zabieg celowy artysty, podkre\u015blaj\u0105cy dramatyzm postaci. Rama poz\u0142acana, drewniana, z ornamentami kwiatowo-ro\u015blinnymi w rogach.<\/span>
\n\u00a0<\/strong><\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Wykorzystane \u017ar\u00f3d\u0142a informacji:<\/strong><\/span><\/p>\n

    \n
  1. Blanc, Charles-Olivier, Marguerite Emilie F\u00e9licit\u00e9 Vernet<\/em>, https:\/\/gw.geneanet.org\/darbroz?lang=fr&n=vernet&nz=theze&oc=0&p=marguerite+emilie+felicite&pz=rose\u00a0<\/span><\/li>\n
  2. Blanc, Charles-Olivier, Rosalie Anne Ad\u00e9la\u00efde Boquet, https:\/\/gw.geneanet.org\/darbroz?lang=fr&n=boquet&oc=0&p=rosalie+anne+adelaide\u00a0<\/span><\/li>\n
  3. Charles-Louis Trudaine (1764-1794), victime de la barbarie terroriste de l’An II<\/em>, “Histoire de la Bibliophilie”, http:\/\/histoire-bibliophilie.blogspot.com\/2016\/03\/charles-louis-trudaine-1764-1794.html<\/span><\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Ten portret przyku\u0142 m\u00f3j wzrok od pierwszego spojrzenia. Przedstawia przera\u017con\u0105 kobiet\u0119 w skromnym ubraniu, pozbawion\u0105 bi\u017cuterii i innych ozd\u00f3b, z niedba\u0142\u0105 fryzur\u0105, z d\u0142o\u0144mi z\u0142o\u017conymi na podo\u0142ku w ge\u015bcie wyra\u017caj\u0105cym niepewno\u015b\u0107 lub zagro\u017cenie, ukazan\u0105 na niepokoj\u0105cym czerwonym tle. Powsta\u0142 w latach 1791 – 1792. Jest przejmuj\u0105c\u0105 ilustracj\u0105 krwawego okresu rewolucji. Do dzisiaj nie ustalono … Continue reading TRAGICZNA HISTORIA ZAPISANA W JEDNYM PORTRECIE (KOBIETY – OFIARY REWOLUCJI WE FRANCJI)<\/span> →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1191,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11,10],"tags":[109,214,215,212,25,213],"class_list":["post-1179","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-monarchia","category-sztuka-i-wladza","tag-arystokracja","tag-gilotyna","tag-luwr","tag-rewolucja-francuska","tag-szlachta","tag-terror"],"yoast_head":"\nTRAGICZNA HISTORIA ZAPISANA W JEDNYM PORTRECIE (KOBIETY - OFIARY REWOLUCJI WE FRANCJI) - ARMARIA<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/armaria.info\/?p=1179\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"TRAGICZNA HISTORIA ZAPISANA W JEDNYM PORTRECIE (KOBIETY - OFIARY REWOLUCJI WE FRANCJI) - ARMARIA\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"  Ten portret przyku\u0142 m\u00f3j wzrok od pierwszego spojrzenia. Przedstawia przera\u017con\u0105 kobiet\u0119 w skromnym ubraniu, pozbawion\u0105 bi\u017cuterii i innych ozd\u00f3b, z niedba\u0142\u0105 fryzur\u0105, z d\u0142o\u0144mi z\u0142o\u017conymi na podo\u0142ku w ge\u015bcie wyra\u017caj\u0105cym niepewno\u015b\u0107 lub zagro\u017cenie, ukazan\u0105 na niepokoj\u0105cym czerwonym tle. Powsta\u0142 w latach 1791 – 1792. Jest przejmuj\u0105c\u0105 ilustracj\u0105 krwawego okresu rewolucji. Do dzisiaj nie ustalono … Continue reading TRAGICZNA HISTORIA ZAPISANA W JEDNYM PORTRECIE (KOBIETY – OFIARY REWOLUCJI WE FRANCJI) →\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/armaria.info\/?p=1179\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"ARMARIA\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-08-30T17:02:51+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-08-31T12:59:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/IMG_4550.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1240\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1653\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Marcin Wiszowaty\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Marcin Wiszowaty\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"13 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/armaria.info\/?p=1179\",\"url\":\"https:\/\/armaria.info\/?p=1179\",\"name\":\"TRAGICZNA HISTORIA ZAPISANA W JEDNYM PORTRECIE (KOBIETY - OFIARY REWOLUCJI WE FRANCJI) - ARMARIA\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"http:\/\/armaria.info\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/armaria.info\/?p=1179#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/armaria.info\/?p=1179#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/IMG_4550.jpg\",\"datePublished\":\"2021-08-30T17:02:51+00:00\",\"dateModified\":\"2021-08-31T12:59:09+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"http:\/\/armaria.info\/#\/schema\/person\/ae7b9d741dab2c5f1e91f7ce49198e53\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/armaria.info\/?p=1179#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/armaria.info\/?p=1179\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/armaria.info\/?p=1179#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/IMG_4550.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/IMG_4550.jpg\",\"width\":1240,\"height\":1653},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/armaria.info\/?p=1179#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"http:\/\/armaria.info\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"TRAGICZNA HISTORIA ZAPISANA W JEDNYM PORTRECIE (KOBIETY – OFIARY REWOLUCJI WE FRANCJI)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"http:\/\/armaria.info\/#website\",\"url\":\"http:\/\/armaria.info\/\",\"name\":\"ARMARIA\",\"description\":\"SZTUKA HERALDYKA MONARCHIA ETYKIETA SZLACHTA CEREMONIA\u0141 (con. MMXVIII)\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"http:\/\/armaria.info\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"http:\/\/armaria.info\/#\/schema\/person\/ae7b9d741dab2c5f1e91f7ce49198e53\",\"name\":\"Marcin Wiszowaty\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"http:\/\/armaria.info\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8f2327c047070c019a40162796e468c7?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8f2327c047070c019a40162796e468c7?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Marcin Wiszowaty\"},\"url\":\"https:\/\/armaria.info\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"TRAGICZNA HISTORIA ZAPISANA W JEDNYM PORTRECIE (KOBIETY - OFIARY REWOLUCJI WE FRANCJI) - ARMARIA","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/armaria.info\/?p=1179","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"TRAGICZNA HISTORIA ZAPISANA W JEDNYM PORTRECIE (KOBIETY - OFIARY REWOLUCJI WE FRANCJI) - ARMARIA","og_description":"  Ten portret przyku\u0142 m\u00f3j wzrok od pierwszego spojrzenia. Przedstawia przera\u017con\u0105 kobiet\u0119 w skromnym ubraniu, pozbawion\u0105 bi\u017cuterii i innych ozd\u00f3b, z niedba\u0142\u0105 fryzur\u0105, z d\u0142o\u0144mi z\u0142o\u017conymi na podo\u0142ku w ge\u015bcie wyra\u017caj\u0105cym niepewno\u015b\u0107 lub zagro\u017cenie, ukazan\u0105 na niepokoj\u0105cym czerwonym tle. Powsta\u0142 w latach 1791 – 1792. Jest przejmuj\u0105c\u0105 ilustracj\u0105 krwawego okresu rewolucji. Do dzisiaj nie ustalono … Continue reading TRAGICZNA HISTORIA ZAPISANA W JEDNYM PORTRECIE (KOBIETY – OFIARY REWOLUCJI WE FRANCJI) →","og_url":"https:\/\/armaria.info\/?p=1179","og_site_name":"ARMARIA","article_published_time":"2021-08-30T17:02:51+00:00","article_modified_time":"2021-08-31T12:59:09+00:00","og_image":[{"width":1240,"height":1653,"url":"https:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/IMG_4550.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Marcin Wiszowaty","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Marcin Wiszowaty","Est. reading time":"13 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/armaria.info\/?p=1179","url":"https:\/\/armaria.info\/?p=1179","name":"TRAGICZNA HISTORIA ZAPISANA W JEDNYM PORTRECIE (KOBIETY - OFIARY REWOLUCJI WE FRANCJI) - ARMARIA","isPartOf":{"@id":"http:\/\/armaria.info\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/armaria.info\/?p=1179#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/armaria.info\/?p=1179#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/IMG_4550.jpg","datePublished":"2021-08-30T17:02:51+00:00","dateModified":"2021-08-31T12:59:09+00:00","author":{"@id":"http:\/\/armaria.info\/#\/schema\/person\/ae7b9d741dab2c5f1e91f7ce49198e53"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/armaria.info\/?p=1179#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/armaria.info\/?p=1179"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/armaria.info\/?p=1179#primaryimage","url":"https:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/IMG_4550.jpg","contentUrl":"https:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/IMG_4550.jpg","width":1240,"height":1653},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/armaria.info\/?p=1179#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"http:\/\/armaria.info\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"TRAGICZNA HISTORIA ZAPISANA W JEDNYM PORTRECIE (KOBIETY – OFIARY REWOLUCJI WE FRANCJI)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"http:\/\/armaria.info\/#website","url":"http:\/\/armaria.info\/","name":"ARMARIA","description":"SZTUKA HERALDYKA MONARCHIA ETYKIETA SZLACHTA CEREMONIA\u0141 (con. MMXVIII)","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"http:\/\/armaria.info\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"http:\/\/armaria.info\/#\/schema\/person\/ae7b9d741dab2c5f1e91f7ce49198e53","name":"Marcin Wiszowaty","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"http:\/\/armaria.info\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8f2327c047070c019a40162796e468c7?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8f2327c047070c019a40162796e468c7?s=96&d=mm&r=g","caption":"Marcin Wiszowaty"},"url":"https:\/\/armaria.info\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1179","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1179"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1179\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1212,"href":"https:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1179\/revisions\/1212"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1191"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1179"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1179"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1179"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}