Polacy s\u0105 narodem, kt\u00f3ry uwielbia odwiedza\u0107 cmentarze.
\n<\/i>Ale czy pami\u0119ta o co chodzi\u0142o ludziom, kt\u00f3rzy tam le\u017c\u0105?…<\/i><\/p>\n
\u00a0\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 <\/span>W 2005 r. przypad\u0142a 10. rocznica powstania Zwi\u0105zku Szlachty Polskiej. Powsta\u0142 on w reakcji na wielokrotne apele samej szlachty, kt\u00f3ra widzia\u0142a sens i potrzeb\u0119 powo\u0142ania organizacji reprezentuj\u0105cej interesy \u015brodowiska niegdy\u015b pr\u0119\u017cnego, wp\u0142ywowego, a co wa\u017cniejsze, maj\u0105cego fundamentalne znaczenie dla historii i kultury Rzeczypospolitej Obojga Narod\u00f3w. Szlachta przetrwa\u0142a mroczne dzieje epoki rozbior\u00f3w, krwi\u0105 i \u017cyciem odkupuj\u0105c wszystkie winy swoich przodk\u00f3w, kt\u00f3rzy przyczynili si\u0119 do upadku Kr\u00f3lestwa. Symbolem tej pokuty i zado\u015b\u0107uczynienia s\u0105 osoby J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego herbu Ko\u015bciesza odmienna i Romana Dmowskiego herbu Pob\u00f3g \u2013 g\u0142\u00f3wnych wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u00f3w niepodleg\u0142ej II Rzeczypospolitej. W okresie mi\u0119dzywojennym szlachta obecna we wszystkich \u015brodowiskach zawodowych od robotnik\u00f3w po profesor\u00f3w, artyst\u00f3w i polityk\u00f3w odbudowywa\u0142a pa\u0144stwo polskie, ju\u017c republika\u0144skie. Po hekatombie II wojny \u015bwiatowej, kt\u00f3ra zdziesi\u0105tkowa\u0142a \u00f3wczesne pokolenia Polak\u00f3w, w tym polskiej szlachty, na zgliszczach Polski przedwojennej zbudowano nowy system. Po raz pierwszy g\u0142\u00f3wnym wrogiem uczyniono polskie elity. Elity intelektualne, kulturalne oraz elity urodzenia. Nigdy dot\u0105d bycie szlachcicem i przyznawanie si\u0119 do tego faktu nie oznacza\u0142o represji, uci\u0105\u017cliwo\u015bci w \u017cyciu codziennym, szykan czy w p\u00f3\u017aniejszym okresie \u2013 drwin i o\u015bmieszania. Zaiste diabelski by\u0142 to plan, aby elit\u0119 narodow\u0105 o\u015bmiesza\u0107 w podr\u0119cznikach, z kt\u00f3rych uczy\u0142y si\u0119 najm\u0142odsze pokolenia tego\u017c narodu. Niestety plan okaza\u0142 si\u0119 diabelsko skuteczny.<\/p>\n \u00a0\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 <\/span>Upadek systemu PRL umo\u017cliwi\u0142 pierwsze od lat \u201eokazanie wojska\u201d, pierwsze sprawdzenie, ilu nas pozosta\u0142o. Kiedy w 1995 r. opublikowano s\u0142ynn\u0105 dzi\u015b ksi\u0105\u017ck\u0119 K. Jasieckiego \u201eLista strat ziemia\u0144stwa polskiego 1939-1956\u201d<\/i> czytelnik\u00f3w nie przerazi\u0142a najbardziej liczba odnotowanych przypadk\u00f3w ani nawet rodzaj\u00f3w \u015bmierci, jaka sta\u0142a si\u0119 udzia\u0142em \u015brodowiska ziemia\u0144skiego (pami\u0119tajmy, \u017ce ziemianie to przecie\u017c nie tylko szlachta i nie ca\u0142a szlachta) \u2013 a by\u0142a to \u015bmier\u0107 na og\u00f3\u0142 tragiczna, nierzadko m\u0119cze\u0144ska, ksi\u0105\u017cka wr\u0119cz sp\u0142ywa krwi\u0105. Jak z\u0142owieszcze memento pobrzmiewa data zamykaj\u0105ca opisywan\u0105 cezur\u0119: rok 1956. 11 lat po wojnie. 11 lat po kapitulacji hitlerowskich Niemiec i ich sojusznik\u00f3w. 11 lat od nastania w Polsce pokoju. Dowodzi to, \u017ce by\u0142y dwie Polski, ta wolna, chocia\u017c podziemna i utajona, w kt\u00f3rej zawsze aktywny i g\u0142\u00f3wny udzia\u0142 bra\u0142a szlachta i ta zniewolona, w kt\u00f3rej jak w krzywym zwierciadle tworzy\u0142y si\u0119 zniekszta\u0142cone odbicia rzeczywisto\u015bci \u2013 rzekomy pok\u00f3j, kt\u00f3ry nie przeszkadza\u0142 mordowa\u0107 i torturowa\u0107 ludzi, rzekomo polskie w\u0142adze \u2013 z sowieckiego nadania, rzekome elity \u2013 z nominacji komunistycznej monopartii, rzekoma wolno\u015b\u0107 pod totalitarnym butem, rzekoma historia poszarpana no\u017cem cenzora, rzekoma Polska\u2026<\/p>\n \u00a0\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 <\/span>Pi\u0119knym faktem – bo dowodz\u0105cym nie tylko fizycznego przetrwania, ale r\u00f3wnie\u017c woli kontynuowania odwiecznego dzie\u0142a stra\u017cnik\u00f3w kultury i tradycji – by\u0142 ten spontaniczny apel szlachty z pierwszej po\u0142owy lat 90. XX wieku o powo\u0142anie organizacji szlacheckiej. Powsta\u0142o ich wiele. Przetrwa\u0142a jedna. Dzisiaj, po ponad 10 latach istnienia Zwi\u0105zku Szlachty Polskiej nale\u017cy postawi\u0107 pytanie o jego sens, oceniaj\u0105c z perspektywy czasu zar\u00f3wno zasadno\u015b\u0107 jego za\u0142o\u017cenia, jak i celowo\u015b\u0107 dalszego istnienia. Powstrzymam si\u0119 od udzielenia odpowiedzi, poniewa\u017c pragn\u0119, aby ka\u017cdy z Czytelnik\u00f3w uczyni\u0142 to sam, po lekturze artyku\u0142u. Ogranicz\u0119 si\u0119 do przemy\u015ble\u0144 og\u00f3lniejszej natury.<\/p>\n \u00a0\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 <\/span>Organizacja stawiaj\u0105ca sobie za cel reprezentowanie \u015brodowiska i dbanie o jego interesy mo\u017ce istnie\u0107 tylko w warunkach, gdy \u015brodowisko to faktycznie istnieje, a co najmniej istniej\u0105 osoby, kt\u00f3re takie \u015brodowisko chocia\u017cby nieformalne, tworz\u0105, lub tworzy\u0107 mog\u0105 (i warto doda\u0107 \u2013 chc\u0105). W tym ostatnim przypadku pierwszym celem organizacji jest budowa czy odbudowa \u015brodowiska, aby w kolejnym okresie ju\u017c razem, jako\u00a0 <\/span>\u015b r o d o w i s k o\u00a0 <\/span>realizowa\u0107 dalsze cele, kt\u00f3re s\u0105 w\u0142a\u015bciwymi celami istnienia i powo\u0142ania organizacji. Zjednoczenie \u015brodowiska to tylko cel po\u015bredni, jedynie etap. Grupa ludzi, kt\u00f3ra mo\u017ce potencjalnie tworzy\u0107 \u015brodowisko szlacheckie w Polsce si\u0119ga liczebnie kilku milion\u00f3w. To wielko\u015b\u0107 szacunkowa, bo brak \u015bcis\u0142ych danych, ale mo\u017cna uzna\u0107 j\u0105 za blisk\u0105 prawdy. Grupa, kt\u00f3ra\u00a0 <\/span>c h c e\u00a0 <\/span>tworzy\u0107 \u015brodowisko to w przybli\u017ceniu liczba cz\u0142onk\u00f3w organizacji. Ci, kt\u00f3rzy s\u0105 gotowi pracowa\u0107 dla organizacji \u2013 to osoby sprawuj\u0105ce w niej r\u00f3\u017cne funkcje i wype\u0142niaj\u0105ce swoje obowi\u0105zki, oczywi\u015bcie w sytuacji, gdy nie otrzymuj\u0105 za to \u017cadnej gratyfikacji o charakterze materialnym czy innych wymiernych korzy\u015bci. Kiedy liczebno\u015b\u0107 cz\u0142onk\u00f3w organizacji pozostaje w ra\u017c\u0105cej dysproporcji do potencjalnej liczebno\u015bci \u015brodowiska powstaje pytanie o sens dzia\u0142ania organizacji, a jej rola jako \u201ereprezentanta \u015brodowiska\u201d staje si\u0119 najwy\u017cej pobo\u017cnym \u017cyczeniem. Powstaj\u0105 pytania tak fundamentalne, jak kwestia si\u0142y i sp\u00f3jno\u015bci \u015brodowiska, kt\u00f3rego nie sta\u0107 na zbudowanie swojej organizacyjnej reprezentacji, kt\u00f3remu brakuje jednostek aktywnych, zdolnych poci\u0105gn\u0105\u0107 za sob\u0105 pozosta\u0142ych, kt\u00f3remu brakuje idei przewodniej na tyle atrakcyjnej, \u017ce jest w stanie przyci\u0105gn\u0105\u0107 ludzi i zach\u0119ci\u0107 ich do dzia\u0142ania.\u00a0<\/span><\/p>\n \u00a0\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 <\/span>Aktywno\u015b\u0107 os\u00f3b funkcyjnych mo\u017ce te\u017c by\u0107 iluzoryczna \u2013 oznacza to, \u017ce organizacja trwa g\u0142\u00f3wnie dla spe\u0142nienia ambicji do posiadania tytu\u0142u, funkcji, dodatku do nazwiska. Czasem bycie osob\u0105 funkcyjn\u0105 jest form\u0105 podwy\u017cszenia samooceny, pomaga zaistnie\u0107 w innych \u015brodowiskach. Takie sytuacje s\u0105 jednoznacznie negatywne.<\/p>\n \u00a0\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 <\/span>\u015arodowisko istnieje, je\u015bli jest grupa ludzi, kt\u00f3rych z jednej strony \u0142\u0105czy pewna cecha, a z drugiej strony – cecha ta (lub cechy) odr\u00f3\u017cniaj\u0105 ich od innych ludzi. Na takiej zasadzie dzia\u0142a ka\u017cda bran\u017cowa czy \u015brodowiskowa organizacja. W zale\u017cno\u015bci od tego, jak dalece i w jaki spos\u00f3b cechy te oddzia\u0142ywuj\u0105 na sam\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107, tak bardzo organizacja zbli\u017ca si\u0119 lub oddala od oceny pozytywnej, a co za tym idzie \u2013 oceny sensowno\u015bci jej istnienia. Organizacje bran\u017cowe opieraj\u0105 si\u0119 z jednej strony na kryterium kwalifikacji, kt\u00f3rych posiadanie umo\u017cliwia zostanie cz\u0142onkiem. Z drugiej strony, takie organizacje wytwarzaj\u0105 regu\u0142y post\u0119powania cz\u0142onk\u00f3w, kodeksy etyczne lub regu\u0142y rzetelnego wykonywania zawodu. Znamy kodeksy etyczne prawnik\u00f3w, lekarzy, czy zasady dobrej praktyki kupieckiej, rzemie\u015blniczej itd. tworzone przez organizacje zawodowe. Nie inaczej w organizacji szlacheckiej – s\u0105 dwie grupy cech, o kt\u00f3rych tutaj mowa. Wyznaczaj\u0105 minimum i maksimum organizacyjne. Spe\u0142nienie minimum to konieczno\u015b\u0107, d\u0105\u017cenie do maksimum to cel. Minimum to genealogia. Szlacheckie pochodzenie jest warunkiem sine qua non<\/i> przynale\u017cno\u015bci do organizacji szlacheckiej. Znajomo\u015b\u0107 genealogii jest konieczna, ale niewystarczaj\u0105ca, aby grupa genealogicznych szlachcic\u00f3w tworzy\u0142a \u015brodowisko. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce poza genealogi\u0105 prawie wszystko szlacht\u0119 r\u00f3\u017cni \u2013 bo i zwyczaje poszczeg\u00f3lnych ziem, status maj\u0105tkowy szaraczk\u00f3w i magnat\u00f3w, r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 religijna, herby, prawo poszczeg\u00f3lnych cz\u0142on\u00f3w dawnej Rzeczypospolitej, udzia\u0142 w historii \u2013 tej wielkiej, europejskiej w przypadku magnat\u00f3w i tej lokalnej, ma\u0142o lub w og\u00f3le nie znanej \u2013 w przypadku szlachty drobnej, kt\u00f3ra liczebnie przewa\u017ca w szlacheckich szeregach. Nawet stroje, mody i pogl\u0105dy r\u00f3\u017cni\u0142y przez wieki naszych przodk\u00f3w. A jednak jest silny czynnik, kt\u00f3ry mo\u017ce po\u0142\u0105czy\u0107 cz\u0142onk\u00f3w organizacji, sta\u0107 si\u0119 celem dzia\u0142alno\u015bci i ideologi\u0105 \u015brodowiska. Jest to etos rycerski, zbi\u00f3r odwiecznych zasad stanowi\u0105cych fundament szlacheckiej to\u017csamo\u015bci i kodeksu rycerza lub damy. Dla szlachty wy\u0142\u0105cznie genealogicznej wystarczy klub mi\u0142o\u015bnik\u00f3w genealogii, towarzystwo poszukiwaczy korzeni rodowych. Genealogia jest po\u017cyteczna i potrzebna, ale nie tworzy spoiwa szlacheckiego \u015brodowiska \u2013 kt\u00f3re ma budowa\u0107 to\u017csamo\u015b\u0107 cz\u0142onk\u00f3w, wychowywa\u0107 kolejne pokolenia, stawia\u0107 mu cele, trwa\u0107, a nie tylko przetrwa\u0107. Czysta genealogia, bez krzty zabarwienia moralnego, kt\u00f3re wysokiemu urodzeniu nada przymiot zaszczytnej s\u0142u\u017cby osobom w r\u00f3\u017cnym sensie s\u0142abszym \u2013 na og\u00f3\u0142 przynosi pr\u00f3\u017cne samozadowolenie, gnu\u015bno\u015b\u0107 niezas\u0142u\u017conej, a wysokiej pozycji, ekwiwalent osi\u0105gni\u0119\u0107 w\u0142asnych w postaci kolekcji karier i osi\u0105gni\u0119\u0107 przodk\u00f3w. Rozbudowane drzewo genealogiczne z herbem w domu cz\u0142owieka o prostackich manierach, o mentalno\u015bci pazernego dorobkiewicza, dla kt\u00f3rego nie ma okazji, kt\u00f3rej nie mo\u017cna wykorzysta\u0107 dla siebie, zapatrzonego na siebie samego \u2013 to tylko jedna z odmian zjawiska, kt\u00f3re czasem przybiera\u0142o posta\u0107 tak drastyczn\u0105 jak znane przypadki genealogicznej szlachty w szeregach komunistycznej bezpieki, szmalcownik\u00f3w z sygnetem na palcu, czy dzisiaj popularnego obrazka aferzysty \u2013 biznesmena z\u0142odzieja z herbowym przedimkiem w nazwisku, czy herbem w \u201elogo\u201d firmy. Ale opr\u00f3cz obrazk\u00f3w drastycznych mamy te\u017c przyk\u0142ady nieco l\u017cejsze, ale r\u00f3wnie\u017c zas\u0142uguj\u0105ce na pot\u0119pienie i napi\u0119tnowanie – rzesze szlacheckich snob\u00f3w epatuj\u0105cych emblematami i che\u0142pi\u0105cych si\u0119 koligacjami i parantelami, szczeg\u00f3lnie wobec ludzi ni\u017cszego stanu. Zamiast dodawa\u0107 blasku rodowej tradycji plami\u0105 nazwisko zachowaniem niegodnym cz\u0142owieka szlachetnego.<\/p>\n \u00a0\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 <\/span>Czy wi\u0119c organizacja szlachecka jest potrzebna? I komu jest ona potrzebna? Odpowiedzi s\u0105 dwie:<\/p>\n TAK. Jest potrzebna, je\u015bli istnieje \u015brodowisko szlacheckie lub chocia\u017c szansa na jego odbudow\u0119. \u015arodowisko istnieje, je\u015bli s\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy je tworz\u0105. A szlachta to nie tylko genealogia i ju\u017c nie przywileje polityczno-ekonomiczne. Pozosta\u0142y warto\u015bci, trudne do wype\u0142niania w dzisiejszych czasach \u2013 nastawionych na karier\u0119, samolubnych, zmaterializowanych i ze\u015bwieczczonych. Dlatego tak \u015bmiesz\u0105 uzurpatorzy, kt\u00f3rzy u\u017cywaj\u0105 emblemat\u00f3w szlachecko\u015bci, aby poczu\u0107 si\u0119 szlacht\u0105. Ale ju\u017c nie \u015bmieszy szlachta, kt\u00f3ra na owych emblematach poprzestaje. Nieskora do wsp\u00f3\u0142pracy, do dzia\u0142ania w interesie og\u00f3\u0142u, kt\u00f3ry stawia\u0142aby ponad w\u0142asnym, partykularnym dobrem. To gorsze ni\u017c uzurpacja. To swoista wt\u00f3rna uzurpacja, kt\u00f3ra niczym wt\u00f3rny analfabetyzm ludzi z dyplomem wy\u017cszych studi\u00f3w \u2013 dotyka szlacheckich szereg\u00f3w. \u015arodowisko szlacheckie istnie\u0107 mo\u017ce dzi\u0119ki to\u017csamo\u015bci opartej na warto\u015bciach, \u015bwiadomo\u015bci swojej roli w spo\u0142ecze\u0144stwie i usilnej pracy nad realizacj\u0105 owego programu. Has\u0142a najpi\u0119kniejsze staj\u0105 si\u0119 pustym sloganem, je\u015bli na has\u0142ach si\u0119 poprzestaje.\u00a0<\/span><\/p>\n NIE. Nie jest potrzebna organizacja szlachecka, je\u015bli umar\u0142a lub umiera idea szlachty \u2013 \u015brodowiska ludzi \u015bwiadomych nie tyle swoich korzeni (bo genealogi\u0105 interesuj\u0105 si\u0119 dzisiaj wszyscy), ale obowi\u0105zk\u00f3w wynikaj\u0105cych z noszenia nazwisk historycznych, nazwisk, kt\u00f3re kiedy\u015b noszone by\u0142y przez ludzi, dla kt\u00f3rych s\u0142owa: ojczyzna, honor, patriotyzm, godno\u015b\u0107, bezinteresowno\u015b\u0107, s\u0142u\u017cba \u2013 mia\u0142y sens pojmowany intuicyjnie, wype\u0142niany odruchowo i naturalnie \u2013 bez konieczno\u015bci wyk\u0142ad\u00f3w, budzenia \u015bwiadomo\u015bci czy dydaktyki. Nie jest szlachcicem cz\u0142owiek w \u017cupanie czy z sygnetem na palcu. Szlachta to krew i czyny.<\/p>\n \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Zapraszamy do dyskusji. W niniejszym numerze znajd\u0105 Pa\u0144stwo statut i deklaracj\u0119 stowarzyszenia. Pi\u0119kne s\u0142owa. Jest r\u00f3wnie\u017c kronika wydarze\u0144 minionych 3 lat. S\u0105 wi\u0119c czyny. Jest i \u0142y\u017cka dziegciu: jest nas ledwie kilkuset cz\u0142onk\u00f3w, z tego kilkudziesi\u0119ciu zaanga\u017cowanych. Pismo ukazuje si\u0119 po 3 latach przerwy. Czy szlachta polska tworzy \u015brodowisko 15 lat po nastaniu w Polsce wolno\u015bci? Czy \u015brodowisko to sta\u0107 na stworzenie i zabezpieczenie na przysz\u0142o\u015b\u0107 swojej reprezentacji? Czy szlachta ma dzisiaj do odegrania jak\u0105\u015b rol\u0119, tak jak odgrywa\u0142a j\u0105 przez wieki, czy jeste\u015bmy pokoleniem grabarzy szlachecko\u015bci? Czekamy na opinie. Czekamy na g\u0142os polskiej szlachty. Czekamy na nowych Cz\u0142onk\u00f3w Zwi\u0105zku.<\/p>\n Marcin Micha\u0142 Wiszowaty<\/p>\n Tekst opublikowany w \u201eVerbum Nobile\u201d, 2007, nr 16.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Polacy s\u0105 narodem, kt\u00f3ry uwielbia odwiedza\u0107 cmentarze. Ale czy pami\u0119ta o co chodzi\u0142o ludziom, kt\u00f3rzy tam le\u017c\u0105?… \u00a0\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 W 2005 r. przypad\u0142a 10. rocznica powstania Zwi\u0105zku Szlachty Polskiej. Powsta\u0142 on w reakcji na wielokrotne apele samej szlachty, kt\u00f3ra widzia\u0142a sens i potrzeb\u0119 powo\u0142ania organizacji reprezentuj\u0105cej interesy \u015brodowiska niegdy\u015b pr\u0119\u017cnego, wp\u0142ywowego, a co … Continue reading PO CO ZWI\u0104ZEK SZLACHTY POLSKIEJ?<\/span>