{"id":834,"date":"2020-08-01T21:02:21","date_gmt":"2020-08-01T21:02:21","guid":{"rendered":"http:\/\/armaria.info\/?page_id=834"},"modified":"2020-08-28T21:00:21","modified_gmt":"2020-08-28T21:00:21","slug":"kartuzy-kosciol-poklasztorny-kartuzow","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/armaria.info\/?page_id=834","title":{"rendered":"KARTUZY – KO\u015aCI\u00d3\u0141 POKLASZTORNY KARTUZ\u00d3W"},"content":{"rendered":"

Niew\u0105tpliwym powodem do dumy jest dla mieszka\u0144c\u00f3w kartuskiego grodu przepi\u0119kny XIV-wieczny zesp\u00f3\u0142 poklasztorny zakonu Kartuz\u00f3w – fundacja Jana z Rusocina (R\u00f3\u017c\u0119cina). Patronk\u0105 ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry \u00a0zosta\u0142 podniesiony do rangi kolegiaty\u00a0jest \u2014 tak jak niegdy\u015b ca\u0142ej kartuzji \u2014 Naj\u015bwi\u0119tsza Maria Panna. O \u00a0znaczeniu i warto\u015bci zespo\u0142u poklasztornego, jako unikatowej per\u0142y architektonicznej, \u015bwiadczy\u00a0 r\u00f3wnie\u017c fakt, i\u017c jest to jedyny tego typu zabytek w Polsce. W przesz\u0142o\u015bci na ziemiach polskich istnia\u0142y tak\u017ce inne klasztory kartuz\u00f3w. Niestety, niekt\u00f3re z nich uleg\u0142y w ci\u0105gu wiek\u00f3w zupe\u0142nemu zniszczeniu (np. w Gidlach w Ma\u0142opolsce), a pozosta\u0142e po II wojnie \u015bwiatowej znalaz\u0142y si\u0119 poza granicami Polski (jak klasztor w s\u0142ynnej Berezie Kartuskiej kojarzonej dzi\u015b z zupe\u0142nie innymi faktami historycznymi – na Bia\u0142orusi).<\/span><\/p>\n

\"\"
Kolegiata kartuska. Fot. M.M.Wiszowaty<\/figcaption><\/figure>\n

Klasztor kartuski uto\u017csamiany jest przede wszystkim z charakterystycznym dachem ko\u015bcio\u0142a w kszta\u0142cie wieka trumny nadanym mu w okresie baroku i nawi\u0105zuj\u0105cym do jednej z zasad zakonnej regu\u0142y (“memento mori<\/em> – pami\u0119taj o \u015bmierci”), z pojedynczym eremem, z bogato zdobionymi stallami czy kurdybanami. A przecie\u017c (mo\u017ce z wyj\u0105tkiem dachu) jest to typowe wyposa\u017cenie ka\u017cdego zabytkowego ko\u015bcio\u0142a. Tym, co \u015bwiadczy\u0142o w przesz\u0142o\u015bci o randze \u015bwi\u0105tyni i wyr\u00f3\u017cnia\u0142o j\u0105 w\u015br\u00f3d innych na poz\u00f3r podobnych \u2013 by\u0142y epitafia i p\u0142yty\u00a0 nagrobne fundator\u00f3w i dobroczy\u0144c\u00f3w ko\u015bcio\u0142a.<\/span><\/p>\n

\"\"
Wn\u0119trze kartuskiej kolegiaty<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"
Herb Szczepa\u0144skich – “Do\u0142\u0119ga”. Fot. M.M.Wiszowaty<\/figcaption><\/figure>\n

Niewielkie rozmiary \u015bwi\u0105tyni\u00a0 nie\u00a0 pozwoli\u0142y \u00a0na\u00a0 urz\u0105dzenie\u00a0 w\u00a0 niej prawdziwej galerii epitafi\u00f3w, jak\u0105 podziwia\u0107 mo\u017cemy np. w pozna\u0144skiej czy gnie\u017anie\u0144skiej katedrze. Sytuacja ta, a tak\u017ce fakt i\u017c najwi\u0119kszym bogactwem kartuskiej \u015bwi\u0105tyni s\u0105 jej obrazy, stalle i o\u0142tarze \u2013 powoduj\u0105 i\u017c cz\u0119sto nie zwraca\u00a0 si\u0119\u00a0 w\u00a0 og\u00f3le\u00a0 uwagi\u00a0 i\u00a0 pomija\u00a0 milczeniem czy te\u017c zbywa zdawkow\u0105 wzmiank\u0105 fakt, i\u017c tak\u017ce\u00a0 kartuski\u00a0 ko\u015bci\u00f3\u0142\u00a0 ma swoje ma\u0142e mauzoleum rodowe. <\/span>Umieszczony w bocznej kaplicy, przys\u0142oni\u0119ty czasem jakimi\u015b sprz\u0119tami, uchodzi naszej uwadze bardzo ciekawy zabytek.<\/span><\/p>\n

W kaplicy p.w. Wszystkich \u015awi\u0119tych, na kamiennej posadzce, widnieje p\u0142yta nagrobna z herbem Do\u0142\u0119ga (podkowa z krzy\u017cem na barku, a w niej strza\u0142a \u017cele\u017acem w d\u00f3\u0142) i cz\u0119\u015bciowo zatartym ju\u017c napisem:<\/span><\/p>\n

Szczepansciorum<\/span><\/strong>
\nEcclesia<\/span><\/strong>
\ncatholica mater<\/span><\/strong>
\nTerra domus<\/span><\/strong>
\nChristus<\/span><\/strong>
\nVita aeterna<\/span><\/strong><\/p>\n

Pod ni\u0105 znajduje si\u0142 krypta rodzinna rodu Szczepa\u0144skich. Pochowani w niej zostali: Zygmunt Ferdynand Szczepa\u0144ski, jego \u017cona Zofia Konstancja z Sobieskich, a tak\u017ce Zuzanna z Gienger\u00f3w Szczepa\u0144ska, Jan\u00a0 Szczepa\u0144ski oraz dzieci Konstancji: Jakub, Jan, Anna, Grizela, Cecylia i Konstancja.<\/span><\/p>\n

\"\"
Epitafium Szczepa\u0144skich, Gienger\u00f3w i Sobieskich. Fot. M.M.Wiszowaty<\/figcaption><\/figure>\n

Na \u015bcianie kaplicy\u00a0 widzimy epitafium rodzinne. P\u0142yta nagrobna oraz epitafium zosta\u0142y ufundowane przez Zygmunta Ferdynanda\u00a0 Szczepa\u0144skiego w 1650 roku. Cz\u0119stym elementem ozd\u00f3b epitafijnych by\u0142y popiersia zmar\u0142ych. W tym\u00a0 przypadku na szczycie widzimy popiersie Zuzanny z Gienger\u00f3w Szczepa\u0144skiej, a u do\u0142u \u2013 popiersia jej syna \u2013 Zygmunta Ferdynanda i synowej (?) Zofii Konstancji z Sobieskich przedstawiaj\u0105ce postacie ze z\u0142o\u017conymi do modlitwy d\u0142o\u0144mi. Po bokach p\u0142yty epitafijnej dawnym zwyczajem umieszczono tzw. herby pogrzebowe.\u00a0\u00a0 <\/span><\/p>\n

Herby pogrzebowe przedstawia\u0142y\u00a0 nie tylko herb zmar\u0142ego (odziedziczony po ojcu), ale\u00a0 tak\u017ce\u00a0 herby jego pozosta\u0142ych\u00a0 przodk\u00f3w \u2013 matki, babki ze strony ojca i babki ze strony matki. Dla porz\u0105dku dalszych rozwa\u017ca\u0144 nale\u017cy tu\u00a0 nadmieni\u0107, i\u017c prawa strona heraldyczna to z punktu\u00a0 widzenia\u00a0 patrz\u0105cego \u2013 strona lewa (i odwrotnie), bowiem god\u0142a znajduj\u0105ce si\u0119 na tarczy opisuje si\u0119 od strony \u201etrzymaj\u0105cego\u201d\u00a0 tarcz\u0119, a nie \u201epatrz\u0105cego\u201d. Kolejno\u015b\u0107 p\u00f3l w tarczy okre\u015bla si\u0119 natomiast w ten spos\u00f3b, i\u017c pola nieparzyste zajmuj\u0105 heraldyczn\u0105 praw\u0105 stron\u0119 tarczy, a parzyste \u2013 lew\u0105.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

I tak po heraldycznej lewej stronie epitafium mamy kartusz z czteropolow\u0105 tarcz\u0105 herbow\u0105 Zofii\u00a0 Konstancji z Sobieskich\u00a0 Szczepa\u0144skiej,\u00a0 a w niej: w polu I herb Sobieskich \u201eJanina\u201d (tarcza w tarczy), w polu II herb Gdeszy\u0144skich \u201eGozdawa\u201d (dwie lilie spojone pier\u015bcieniem), w polu III herb Zebrzydowskich \u201eRadwan\u201d\u00a0 (chor\u0105giew\u00a0 ko\u015bcielna\u00a0 o trzech strefach z za\u0107wieczonym krzy\u017cem) oraz herb \u201eKorzbok\u201d (trzy karpie w pas czyli w pionie). Nad poszczeg\u00f3lnymi polami tarczy herbowej inicja\u0142y \u201eZC.-S.-C.-M\u201d czyli: \u201eZophia\u00a0 Constantia\u00a0 \u2013\u00a0 Sczepanska \u2013 capitanea \u2013 Mierachoviensis<\/em>\u201d (Zofia Konstancja Szczepa\u0144ska staro\u015bcina mirachowska).<\/span><\/p>\n

Po heraldycznej prawej stronie epitafium widnieje drugi kartusz,\u00a0 z czteropolow\u0105 tarcz\u0105 herbow\u0105 Zygmunta Ferdynanda Szczepa\u0144skiego i w niej:\u00a0 w polu I herb Szczepa\u0144skich \u201eDo\u0142\u0119ga\u201d, w polu\u00a0 II\u00a0 herb \u201eJezierza\u201d (kruk z pier\u015bcieniem w dziobie siedz\u0105cy na\u00a0 krzy\u017cu\u00a0 kawalerskim), w polu III herb austriackiej rodziny Gienger\u00a0 i w polu IV \u2013 herb babki macierzystej wywodz\u0105cej si\u0119 z rodu \u00a0Haidenreich nale\u017c\u0105cego do szlachty tyrolskiej. Nad poszczeg\u00f3lnymi polami tarczy herbowej inicja\u0142y \u2013 \u201eSF.-S.-C.-M.\u201d czyli:\u00a0\u00a0 \u201eSigismundus Ferdinandus \u2013 Sczepanski \u2013 capitaneus \u2013 Mierachoviensis<\/em> (\u201eZygmunt Ferdynand Szczepa\u0144ski starosta mirachowski\u201d).<\/span><\/p>\n

\"\"
Herb pogrzebowy Zygmunta Ferdynanda Szczepa\u0144skiego. W pierwszym z heraldycznej prawej strony klejnocie herbu Do\u0142\u0119ga brakuje strza\u0142y przebijaj\u0105cej pi\u00f3ro. Nie wiadomo kiedy dosz\u0142o do tego uszkodzenia.<\/figcaption><\/figure>\n

Niezwykle ciekawe s\u0105 \u017cyciorysy pochowanych w kartuskim ko\u015bciele os\u00f3b oraz rodzin z kt\u00f3rych pochodzili.\u00a0 Zaczn\u0119 od rodziny Szczepa\u0144skich.<\/span><\/p>\n

\"\"
Herb Do\u0142\u0119ga (Herby rycerstwa polskiego Bartosza Paprockiego, 1584)<\/figcaption><\/figure>\n

Chronologicznie pierwszym cz\u0142onkiem rodziny Szczepa\u0144skich pochowanym w kartuskim mauzoleum jest\u00a0 Jan\u00a0 \u2013 podkomorzy\u00a0 malborski. Niestety nie wiadomo, jakie nazwisko nosi\u0142a \u017cona Jana, ale dzi\u0119ki herbowi umieszczonemu w epitafium wiemy, \u017ce piecz\u0119towa\u0142a si\u0119 ona herbem \u201eJezierza\u201d.<\/span>
\nSyn Jana \u2013 Jakub ze Szczepanek Szczepa\u0144ski by\u0142 postaci\u0105 niezwykle barwn\u0105. Urodzi\u0142 si\u0119 w 1556 roku. Sprawowa\u0142 w ci\u0105gu swojego \u017cycia wiele funkcji. By\u0142 odwa\u017cnym rycerzem, inteligentnym urz\u0119dnikiem, a tak\u017ce \u017carliwym katolikiem \u2013 w 1623 roku przekaza\u0142 konwentowi jezuit\u00f3w w Grudzi\u0105dzu 2000 z\u0142otych. Za czas\u00f3w\u00a0 kr\u00f3la\u00a0 Zygmunta III by\u0142 pos\u0142em na Sejm Rzeczypospolitej, a tak\u017ce\u00a0 uczestniczy\u0142\u00a0 w wielu \u00f3wczesnych wojnach (jak wiadomo wiek XVII to okres nieomal\u017ce ci\u0105g\u0142ych\u00a0 wojen\u00a0 prowadzonych\u00a0 przez\u00a0 Polsk\u0119). W 1619 r. sprawowa\u0142 tak\u017ce zaszczytn\u0105 funkcj\u0119 komisarza przy oddaniu lenna pruskiego\u00a0 ksi\u0119ciu pruskiemu i elektorowi brandenburskiemu Jerzemu Wilhelmowi. O\u017ceni\u0142 si\u0119 z dam\u0105 dworu kr\u00f3lowej Anny Austriaczki \u2013 Zuzann\u0105 Gienger.<\/span><\/p>\n

\"\"
Herb rodu Gienger (Herbarz Johanna Siebmachera, XVII w.)<\/figcaption><\/figure>\n

Giengerowie pochodzili\u00a0 z Austrii. Byli zamo\u017cnymi mieszczanami (patrycjuszami) w mie\u015bcie Ulm. W pocz\u0105tkach XV wieku\u00a0 otrzymali\u00a0 szlachectwo. W XVI wieku posiadali dobra w Dolnej i G\u00f3rnej Austrii, w Tyrolu i na Morawach.\u00a0 Ich nazwisko brzmia\u0142o\u00a0 w\u00f3wczas \u201evon und zu Grienpuhl\u201d (lub \u201eGienger von Gr\u00fcnb\u00fcchl\u201d). <\/span>Ojcem Zuzanny by\u0142 Kosma, za\u0142o\u017cyciel linii Gienger von Wolfseck. <\/span><\/p>\n

Dzi\u0119ki z\u0142o\u017conemu herbowi genealogicznemu wiemy, \u017ce matka Zuzanny tak\u017ce wywodzi\u0142a si\u0119 z tyrolskiej szlachty – z rodu Haidenreich. Herb przedstawia charakterystyczne god\u0142o, kt\u00f3re mo\u017ce by\u0107 trudne do zidentyfikowania dla os\u00f3b niezaznajomionych ze stylizacj\u0105 heraldyczn\u0105. To \u0142y\u017cka (inaczej: czerpak) \u0142opaty (metalowa cz\u0119\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 nasadza si\u0119 na drewnianym stylisku).<\/span><\/p>\n

\"\"
Herb rodu Haidenreich von Pidenegg na monecie z 1558 r. wybitej przez Erazma, pe\u0142ni\u0105cego funkcj\u0119 ministra finans\u00f3w Tyrolu z nadania arcyksi\u0119cia Ferdynanda.<\/figcaption><\/figure>\n

 <\/p>\n

Jak w ka\u017cdej zamo\u017cnej rodzinie szlacheckiej \u2013 Griengerowie wysy\u0142ali swoje dzieci na dw\u00f3r cesarski lub arcyksi\u0105\u017c\u0119cy. Dzi\u0119ki temu Zuzanna jako dama dworu polskiej kr\u00f3lowej Anny Austriaczki (von Habsburg)\u00a0 przyby\u0142a\u00a0 do Polski. Jednak najbardziej znan\u0105 przedstawicielk\u0105 rodziny Gienger\u00f3w sta\u0142a si\u0119 Urszula, siostra Zuzanny. Urszula\u00a0 przez\u00a0 d\u0142ugie\u00a0 lata by\u0142a dam\u0105 dworu kr\u00f3lowej Anny.\u00a0 Towarzyszy\u0142a swojej pani a\u017c do jej \u015bmierci. Urszula Gienger by\u0142a niezwykle wp\u0142ywow\u0105 osob\u0105 na dworze kr\u00f3la Zygmunta III, nie tylko jako wychowawczyni kr\u00f3lewskich dzieci, ale r\u00f3wnie\u017c aktywna doradczyni monarchy w zawi\u0142ych sprawach polityki zagranicznej i dyplomacji. Sensacyjne plotki na temat jej romansu z kr\u00f3lem nie znajduj\u0105 potwierdzenia w \u017ar\u00f3d\u0142ach. Przesz\u0142a do historii jako s\u0142ynna Urszula Meierin (Mayerin). S\u0142owo ‘mairin’ czyli ‘maisterin’ oznacza ochmistrzyni\u0119 dworu. By\u0142a wielkim dobroczy\u0144c\u0105 warszawskich ko\u015bcio\u0142\u00f3w. Ufundowa\u0142a o\u0142tarz w ko\u015bciele pw. Zbawiciela w Monachium.<\/span>
\nZuzanna\u00a0 Gienger wysz\u0142a za m\u0105\u017c za Jakuba Szczepa\u0144skiego w 1596 r. Dnia 3 czerwca 1597 roku Jakub wraz z \u017con\u0105 otrzyma\u0142 od kr\u00f3la prawo\u00a0 do\u017cywocia na starostwie mirachowskim. Dalsza kariera Jakuba jest r\u00f3wnie udana:\u00a0 w 1607 r. otrzyma\u0142 on starostwo\u00a0 malborskie,\u00a0 a w 1616 r. zamieni\u0142 je na starostwo che\u0142mi\u0144skie. \u00a0Z dniem 1 stycznia 1616 r. zosta\u0142 starost\u0105 grudzi\u0105dzkim, a 5\u00a0 lutego 1624 r. odst\u0105pi\u0142\u00a0 starostwo\u00a0 mirachowskie synowi \u2013 Zygmuntowi Ferdynandowi, aby wraz z \u017con\u0105 zamieszka\u0107 w Parchowie.<\/span>
\nJakub Szczepa\u0144ski zmar\u0142 20 wrze\u015bnia 1630 r., w wieku 74\u00a0 lat. W Ko\u015bciele Farnym w Grudzi\u0105dzu znajduje si\u0119 jego epitafium ufundowane przez \u017con\u0119. <\/span><\/p>\n

Po \u015bmierci m\u0119\u017ca Zuzanna zosta\u0142a na starostwie grudzi\u0105dzkim.\u00a0\u00a0 Odst\u0105pi\u0142a je dopiero w 1645 r. swojemu wnukowi \u2013 Gabrielowi Ferdynandowi Szczepa\u0144skiemu.<\/span>
\nZygmunt Ferdynand Szczepa\u0144ski syn Jakuba i Zuzanny o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Zofi\u0105 Konstancj\u0105 Sobiesk\u0105 herbu Janina. Zofia Konstancja, r\u00f3wnie\u017c pochowana w kartuskim ko\u015bciele, wywodzi si\u0119 z tej samej rodziny co kr\u00f3l Polski Jan III Sobieski. Ojciec Zofii \u2013 Sebastian Sobieski by\u0142 synem Jana i Katarzyny z Gdeszy\u0144skich (to jej herb\u00a0 \u2013\u00a0 Gozdawa \u2014 znajduje si\u0119 na epitafium kartuskim). Sebastian by\u0142 dworzaninem\u00a0 kr\u00f3lewskim\u00a0 za\u00a0 panowania\u00a0 Stefana Batorego i Zygmunta III. Za oddane im us\u0142ugi otrzyma\u0142 urz\u0105d chor\u0105\u017cego nadwornego, a p\u00f3\u017aniej koronnego. By\u0142 tak\u017ce starost\u0105 boles\u0142awskim (ziemia wielu\u0144ska) i rze\u017cyckim (Inflanty). O\u017ceni\u0142 si\u0119 z Ann\u0105 z Wi\u0119cborga Zebrzydowsk\u0105 herbu Radwan (herb na epitafium). Sebastian w\u00a0 uznaniu swoich zas\u0142ug otrzyma\u0142 liczne\u00a0 wioski w okolicach Lwowa. Po \u015bmierci m\u0119\u017ca gospodarzy\u0142a w nich Anna. Do ciekawostek nale\u017cy fakt, i\u017c Sebastian by\u0142 bratem wojewody lubelskiego Marka Sobieskiego \u2013 dziadka przysz\u0142ego kr\u00f3la Polski \u2013 Jana. Sebastian wraz\u00a0 z hetmanem polnym koronnym Stanis\u0142awem \u017b\u00f3\u0142kiewskim sprawowa\u0142 opiek\u0119 nad swoim\u00a0 bratankiem\u00a0 Jakubem Sobieskim przysz\u0142ym ojcem kr\u00f3la.\u00a0 Sebastian zmar\u0142 11 pa\u017adziernika 1614\u00a0 roku i zosta\u0142 pochowany w ko\u015bciele bernardyn\u00f3w w Tykocinie.<\/span>
\nWracaj\u0105c \u00a0do\u00a0 historii\u00a0 \u201ekartuskich\u201d Szczepa\u0144skich. Sebastian Sobieski mia\u0142 tr\u00f3jk\u0119 dzieci \u2013 Tomasza,\u00a0 Stefana\u00a0 i\u00a0 Zofi\u0119 Konstancj\u0119. Zofia Kontancja Sobieska wysz\u0142a za m\u0105\u017c za Zygmunta Ferdynanda Szczepa\u0144skiego w 1623 r. w Malborku. M\u0142oda para otrzyma\u0142a w prezencie \u015blubnym od rodzic\u00f3w pana m\u0142odego\u00a0 \u2013\u00a0 starostwo mirachowskie wraz z Parchowem. Ponadto, Zygmunt\u00a0 Ferdynand\u00a0 Szczepa\u0144ski posiada\u0142\u00a0 nast\u0119puj\u0105ce wioski: w wojew\u00f3dztwie\u00a0\u00a0 che\u0142mi\u0144skim: Szczepanki, Jankowice, Kuligi, Szadlino, Kitnowo, Borowko i D\u0105br\u00f3wk\u0119. W wojew\u00f3dztwie pomorskim: wie\u015b\u00a0 Kobysewo. Zygmunt Ferdynand mia\u0142 z Zofi\u0105 o\u015bmioro dzieci, z kt\u00f3rych sze\u015bcioro zmar\u0142o w niemowl\u0119ctwie. Przy \u017cyciu pozosta\u0142 syn i c\u00f3rka. Regina Szczepa\u0144ska trzykrotnie wychodzi\u0142a za m\u0105\u017c. Dzieci doczeka\u0142a si\u0119 dopiero z ma\u0142\u017ce\u0144stwa ze Stanis\u0142awem z \u00a0Dzia\u0142ynia Dzia\u0142y\u0144skim herbu Ogo\u0144czyk. Wspomniany ju\u017c Ferdynand \u00a0Gabriel Szczepa\u0144ski \u2013 kawaler \u00a0florenckiego orderu \u015bw. Stefana i starosta \u00a0grudzi\u0105dzki r\u00f3wnie\u017c o\u017ceni\u0142 si\u0119 trzykrotnie, w tym z Teres\u0105 Konopack\u0105 herbu w\u0142asnego, wojewodziank\u0105 elbl\u0105sk\u0105.<\/span>
\n5 stycznia 1650 r. zmar\u0142a Zofia Konstancja z Sobieskich Szczepa\u0144ska. Po \u015bmierci \u017cony Zygmunt o\u017ceni\u0142 si\u0119 po raz kolejny, tym razem z Justyn\u0105 Czapsk\u0105.\u00a0 Mia\u0142 z ni\u0105 c\u00f3rk\u0119 Teres\u0119 Jadwig\u0119, kt\u00f3rej w posagu da\u0142 wie\u015b Kobysewo.<\/span>
\nKilka miesi\u0119cy po Zofii odesz\u0142a z tego \u015bwiata tak\u017ce Zuzanna\u00a0 z\u00a0 Gienger\u00f3w\u00a0 Szczepa\u0144ska. Cia\u0142a matki i \u017cony Zygmunt Ferdynand z\u0142o\u017cy\u0142 w krypcie grobowej kaplicy Wszystkich \u015awi\u0119tych w kartuskim ko\u015bciele. W\u00a0 krypcie spoczywa\u0142 ju\u017c jego ojciec Jakub Szczepa\u0144ski.<\/span><\/p>\n

\"\"
Zygmunt Ferdynand Szczepa\u0144ski i Zofia z Sobieskich Szczepa\u0144ska<\/figcaption><\/figure>\n

Nale\u017cy nadmieni\u0107, \u017ce p\u0142yta nagrobna\u00a0 Szczepa\u0144skich\u00a0 nie\u00a0 jest\u00a0 jedyn\u0105\u00a0 jaka\u00a0 znajduje\u00a0 si\u0119 w kartuskiej\u00a0 kolegiacie. Niestety p\u0142yty umieszczone w posadzce \u015bwi\u0105tyni, zadeptywane w ci\u0105gu setek lat przez wiernych, s\u0105 dzisiaj zupe\u0142nie nieczytelne (do naszych czas\u00f3w przetrwa\u0142y tylko informacje o nazwiskach zmar\u0142ych).<\/span><\/p>\n

W kaplicy p.w. Wszystkich \u015awi\u0119tych znajduje si\u0119 od niedawna jeszcze jedna tablica epitafijna z ciekawym herbem szlacheckim. Zosta\u0142a umieszczona we wn\u0119ce, w dolnej cz\u0119\u015bci \u015bciany na prawo od o\u0142tarza. Jest to tablica po\u015bwi\u0119cona Micha\u0142owi Janowskiemu (zm. 1724) synowi Kazimierza, w\u00f3jtowi klasztoru Kartuz\u00f3w, staro\u015bcie stolcenberskiemu (polskim odpowiednikiem niemieckiej nazwy Stolzenberg by\u0142a w czasach Rzeczypospolitej Nowa G\u00f3rka; dzisiaj obszar ten jest dzielnic\u0105 Gda\u0144ska nosz\u0105c\u0105 po 1945 r. nazw\u0119 Che\u0142m).<\/span><\/p>\n

\"\"
Tablica epitafijna Micha\u0142a Janowskiego (zm. 1724 r.). [Fot. E. Brylowska]<\/figcaption><\/figure>\n

Na epitafium ufundowanym przez potomka rodu, Siegfrieda Johanna von Janowskiego w 2014 r., widnieje tarcza z herbem w\u0142asnym Janowskich nale\u017c\u0105cych do szlachty kaszubskiej: w polu b\u0142\u0119kitnym p\u00f3\u0142 lwa z\u0142otego, wspi\u0119tego ponad murem ceglanym, czerwonym.<\/span><\/p>\n

\"\"
Herb w\u0142asny Janowskich na podstawie piecz\u0119ci Micha\u0142a Janowskiego z dokumentu z 1699 r. [\u017ar\u00f3d\u0142o: P. Pragert, Herbarz szlachty kaszubskiej. Tom III, Gda\u0144sk 2009, s. 223]<\/figcaption><\/figure>\n

Na tym ko\u0144czy si\u0119 opowie\u015b\u0107 o kartuskich zabytkach heraldyki szlacheckiej zlokalizowanych w ma\u0142ym kartuskim mauzoleum rod\u00f3w szlacheckich. Jak wida\u0107, tak\u017ce w\u00a0 historii kartuskiego ko\u015bcio\u0142a poklasztornego znajduj\u0105 si\u0119 ma\u0142o znane, a przecie\u017c arcyciekawe karty.\u00a0<\/span><\/p>\n

BIBLIOGRAFIA I \u0179R\u00d3D\u0141A:<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n

    \n
  1. Czapiewski P., Kartuzja Kaszubska<\/em>, Gda\u0144sk 1966.<\/span><\/li>\n
  2. Janowski von, S. J., Studia z dziej\u00f3w rod\u00f3w kaszubskich. Powo\u0142ania kap\u0142a\u0144skie i zakonne Janowskich na Pomorzu do XVIII wieku<\/a><\/em>, “Studia Pelpli\u0144skie” 2008, t. 39.<\/span><\/li>\n
  3. Minakowski M., Wielka genealogia Minakowskiego<\/em><\/a><\/span><\/li>\n
  4. Niesiecki K. , Herbarz Polski<\/em>, Lipsk 1839-1846.<\/span><\/li>\n
  5. Ostrowski J. , Ksi\u0119ga herbowa rod\u00f3w polskich<\/em>, Warszawa 1897.<\/span><\/li>\n
  6. Pragert, P., Herbarz szlachty kaszubskiej,<\/em> tom III, Gda\u0144sk 2009.<\/span><\/li>\n
  7. Raepke\u00a0 K., Ko\u015bci\u00f3\u0142\u00a0 dawnej\u00a0 Kartuzji\u00a0 Kaszubskiej\u00a0 w\u00a0<\/em>Kartuzach<\/em>, Wejherowo 1992.<\/span><\/li>\n
  8. Triller E., Mauzoleum\u00a0 rodziny\u00a0 Szczepa\u0144skich\u00a0 w\u00a0 Kartuzach<\/em>\u00a0 [w:] \u201eMiesi\u0119cznik\u00a0 Heraldyczny\u201d\u00a0 Roczn. XVII nr 10, Warszawa 1938.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n

    [wi\u0119cej] \u21d2 ZABYTKI HERALDYKI SZLACHECKIEJ W P\u00d3\u0141NOCNEJ POLSCE<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Niew\u0105tpliwym powodem do dumy jest dla mieszka\u0144c\u00f3w kartuskiego grodu przepi\u0119kny XIV-wieczny zesp\u00f3\u0142 poklasztorny zakonu Kartuz\u00f3w – fundacja Jana z Rusocina (R\u00f3\u017c\u0119cina). Patronk\u0105 ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry \u00a0zosta\u0142 podniesiony do rangi kolegiaty\u00a0jest \u2014 tak jak niegdy\u015b ca\u0142ej kartuzji \u2014 Naj\u015bwi\u0119tsza Maria Panna. O \u00a0znaczeniu i warto\u015bci zespo\u0142u poklasztornego, jako unikatowej per\u0142y architektonicznej, \u015bwiadczy\u00a0 r\u00f3wnie\u017c fakt, i\u017c jest to … Continue reading KARTUZY – KO\u015aCI\u00d3\u0141 POKLASZTORNY KARTUZ\u00d3W<\/span> →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":219,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-834","page","type-page","status-publish","hentry"],"yoast_head":"\nKARTUZY - KO\u015aCI\u00d3\u0141 POKLASZTORNY KARTUZ\u00d3W - ARMARIA<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/armaria.info\/?page_id=834\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"KARTUZY - KO\u015aCI\u00d3\u0141 POKLASZTORNY KARTUZ\u00d3W - ARMARIA\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Niew\u0105tpliwym powodem do dumy jest dla mieszka\u0144c\u00f3w kartuskiego grodu przepi\u0119kny XIV-wieczny zesp\u00f3\u0142 poklasztorny zakonu Kartuz\u00f3w – fundacja Jana z Rusocina (R\u00f3\u017c\u0119cina). Patronk\u0105 ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry \u00a0zosta\u0142 podniesiony do rangi kolegiaty\u00a0jest \u2014 tak jak niegdy\u015b ca\u0142ej kartuzji \u2014 Naj\u015bwi\u0119tsza Maria Panna. O \u00a0znaczeniu i warto\u015bci zespo\u0142u poklasztornego, jako unikatowej per\u0142y architektonicznej, \u015bwiadczy\u00a0 r\u00f3wnie\u017c fakt, i\u017c jest to … Continue reading KARTUZY – KO\u015aCI\u00d3\u0141 POKLASZTORNY KARTUZ\u00d3W →\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/armaria.info\/?page_id=834\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"ARMARIA\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-08-28T21:00:21+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/IMG_5581.jpg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"12 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/armaria.info\/?page_id=834\",\"url\":\"https:\/\/armaria.info\/?page_id=834\",\"name\":\"KARTUZY - KO\u015aCI\u00d3\u0141 POKLASZTORNY KARTUZ\u00d3W - ARMARIA\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"http:\/\/armaria.info\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/armaria.info\/?page_id=834#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/armaria.info\/?page_id=834#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/IMG_5581.jpg\",\"datePublished\":\"2020-08-01T21:02:21+00:00\",\"dateModified\":\"2020-08-28T21:00:21+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/armaria.info\/?page_id=834#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/armaria.info\/?page_id=834\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/armaria.info\/?page_id=834#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/IMG_5581.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/IMG_5581.jpg\",\"width\":605,\"height\":806},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/armaria.info\/?page_id=834#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"http:\/\/armaria.info\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"HERALDYKA\",\"item\":\"http:\/\/armaria.info\/?page_id=221\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"WOJEW\u00d3DZTWO POMORSKIE\",\"item\":\"http:\/\/armaria.info\/?page_id=219\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"KARTUZY – KO\u015aCI\u00d3\u0141 POKLASZTORNY KARTUZ\u00d3W\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"http:\/\/armaria.info\/#website\",\"url\":\"http:\/\/armaria.info\/\",\"name\":\"ARMARIA\",\"description\":\"SZTUKA HERALDYKA MONARCHIA ETYKIETA SZLACHTA CEREMONIA\u0141 (con. MMXVIII)\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"http:\/\/armaria.info\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"KARTUZY - KO\u015aCI\u00d3\u0141 POKLASZTORNY KARTUZ\u00d3W - ARMARIA","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/armaria.info\/?page_id=834","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"KARTUZY - KO\u015aCI\u00d3\u0141 POKLASZTORNY KARTUZ\u00d3W - ARMARIA","og_description":"Niew\u0105tpliwym powodem do dumy jest dla mieszka\u0144c\u00f3w kartuskiego grodu przepi\u0119kny XIV-wieczny zesp\u00f3\u0142 poklasztorny zakonu Kartuz\u00f3w – fundacja Jana z Rusocina (R\u00f3\u017c\u0119cina). Patronk\u0105 ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry \u00a0zosta\u0142 podniesiony do rangi kolegiaty\u00a0jest \u2014 tak jak niegdy\u015b ca\u0142ej kartuzji \u2014 Naj\u015bwi\u0119tsza Maria Panna. O \u00a0znaczeniu i warto\u015bci zespo\u0142u poklasztornego, jako unikatowej per\u0142y architektonicznej, \u015bwiadczy\u00a0 r\u00f3wnie\u017c fakt, i\u017c jest to … Continue reading KARTUZY – KO\u015aCI\u00d3\u0141 POKLASZTORNY KARTUZ\u00d3W →","og_url":"https:\/\/armaria.info\/?page_id=834","og_site_name":"ARMARIA","article_modified_time":"2020-08-28T21:00:21+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/IMG_5581.jpg","type":"","width":"","height":""}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"12 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/armaria.info\/?page_id=834","url":"https:\/\/armaria.info\/?page_id=834","name":"KARTUZY - KO\u015aCI\u00d3\u0141 POKLASZTORNY KARTUZ\u00d3W - ARMARIA","isPartOf":{"@id":"http:\/\/armaria.info\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/armaria.info\/?page_id=834#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/armaria.info\/?page_id=834#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/IMG_5581.jpg","datePublished":"2020-08-01T21:02:21+00:00","dateModified":"2020-08-28T21:00:21+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/armaria.info\/?page_id=834#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/armaria.info\/?page_id=834"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/armaria.info\/?page_id=834#primaryimage","url":"http:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/IMG_5581.jpg","contentUrl":"http:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/IMG_5581.jpg","width":605,"height":806},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/armaria.info\/?page_id=834#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"http:\/\/armaria.info\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"HERALDYKA","item":"http:\/\/armaria.info\/?page_id=221"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"WOJEW\u00d3DZTWO POMORSKIE","item":"http:\/\/armaria.info\/?page_id=219"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"KARTUZY – KO\u015aCI\u00d3\u0141 POKLASZTORNY KARTUZ\u00d3W"}]},{"@type":"WebSite","@id":"http:\/\/armaria.info\/#website","url":"http:\/\/armaria.info\/","name":"ARMARIA","description":"SZTUKA HERALDYKA MONARCHIA ETYKIETA SZLACHTA CEREMONIA\u0141 (con. MMXVIII)","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"http:\/\/armaria.info\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/834","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=834"}],"version-history":[{"count":12,"href":"http:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/834\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":920,"href":"http:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/834\/revisions\/920"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/219"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=834"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}