{"id":374,"date":"2020-03-29T21:20:26","date_gmt":"2020-03-29T21:20:26","guid":{"rendered":"http:\/\/armaria.info\/?page_id=374"},"modified":"2020-08-01T09:19:43","modified_gmt":"2020-08-01T09:19:43","slug":"374-2","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/armaria.info\/?page_id=374","title":{"rendered":"Ruch korporacyjny w Niemczech, czyli o rozdrobnieniu zwi\u0105zkowym"},"content":{"rendered":"

\"\"Alexander Ilgmann<\/strong>
\nfilister B! Saxo – Silesia (Fryburg)
\n<\/strong><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Niemcy, jak powszechnie wiadomo, to wyl\u0119garnia bursz\u00f3w – i to w potr\u00f3jnym tego s\u0142owa znaczeniu. Z jednej strony bowiem pierwsze korporacje sensu stricte<\/em> powsta\u0142y swego czasu w Niemczech; dok\u0142adnie m\u00f3wi\u0105c dnia 10 grudnia 1716 r. w Lipsku. “Sorabia”, o kt\u00f3rej tu mowa, po wielu perypetiach dzia\u0142a jeszcze dzisiaj jako Sorabia-Westfalen w Monastyrze (nawiasem m\u00f3wi\u0105c owa najstarsza korporacja na \u015bwiecie ma formalnie polski rodow\u00f3d, powsta\u0142a bowiem z ewangelicko-\u0142u\u017cyckiego od\u0142amu natio polonica na Lipskiej wszechnicy).<\/span><\/p>\n

Po drugie i po\u0142\u0105czenie tych form z ideowo\u015bci\u0105 narodowo-demokratyczn\u0105, czyli rozszerzenie demokratyzmu wewn\u0119trznego na ca\u0142y Nar\u00f3d, stanowi\u0105cy wsp\u00f3lnot\u0119 powo\u0142an\u0105 do wzajemnej i zbiorowej odpowiedzialno\u015bci, po raz pierwszy mia\u0142o miejsce na uniwersytecie niemieckim. Dnia 12 czerwca 1815 r. wskutek zjednoczenia miejscowych korporacji starszego typu (pochodnych od dawnych ziomkostw) – Vandalii, Teutonii, Germanii i Arminii – powsta\u0142a pierwsza korporacja o charakterze ideowym, czyli tzw. burszenszaft. Co prawda, ten nowopowsta\u0142y typ stowarzyszenia studenckiego w swoich pierwszych latach objawia\u0142 tendencje do obalania zastanej obyczajowo\u015bci w my\u015bl “Og\u00f3\u0142u”. W latach prze\u015bladowa\u0144 przez w\u0142adze absolutystyczne element korporacyjny okaza\u0142 si\u0119 spo\u0142ecznym spoiwem dla g\u00f3rnolotnych cel\u00f3w m\u0142odych akademik\u00f3w. I tutaj warto nawi\u0105za\u0107 do historii polskich korporacji. O polskich burszenszaftach we Wroc\u0142awiu i Berlinie mo\u017cna przeczyta\u0107 w numerze 1(15) “Biuletynu Korporacyjnego” z 2002 r. bardzo tre\u015bciwy artyku\u0142 Fil! Patera. Warto jeszcze doda\u0107, \u017ce Polonia konstytuowana 3 maja 1828 r. w Dorpacie by\u0142a ostatni\u0105 korporacj\u0105 za\u0142o\u017con\u0105 pod auspicjami burszowskimi, kiedy w Niemczech burszenszafty ju\u017c dawno dzia\u0142a\u0142y w podziemiu albo na prawie ca\u0142e dziesi\u0119ciolecie zawiesi\u0142y swoja dzia\u0142alno\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n

\"\"
Herb Landsmannschaftu Sorabia-Westfalen z Monastyru<\/figcaption><\/figure>\n

Po trzecie w spo\u0142ecze\u0144stwie niemieckim wp\u0142yw korporant\u00f3w by\u0142 zawsze stosunkowo istotny, dok\u0142adnie m\u00f3wi\u0105c istnia\u0142 stosunkowo du\u017cy odsetek ludzi na decyduj\u0105cych stanowiskach, czy to w polityce, czy w przemy\u015ble, w ziemia\u0144stwie, a w szczeg\u00f3lno\u015bci w wolnych zawodach. Lista niemieckich prominent\u00f3w zwi\u0105zanych z ruchem korporacyjnym jest nieograniczona: Heinrich v. Gagern, Karol Marks, Richard Wagner, Otto v. Bismarck, Ferdinand Lasalle, Wilhelm II, Ferdinand Porsche, Theodor Herzl, Gustav Stresemann, Carl Bosch, Joseph Goebbels, Konrad Adenauer, Franz-Joseph Strau\u00df , Edmund Stoiber i wielu wielu innych.<\/span><\/p>\n

Sama r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 wyliczonych reprezentant\u00f3w wprowadza nas w temat. Jak jest to mo\u017cliwe, by ludzie tak przer\u00f3\u017cnych pogl\u0105d\u00f3w, zdolno\u015bci i postawy moralnej mogli przej\u015b\u0107 identyczne lub chocia\u017cby zbli\u017cone wychowanie korporacyjne? Ot\u00f3\u017c nie przeszli, bo podobnie jak ludzie, tak i ka\u017cda korporacja ma swoje w\u0142asne oblicze. Tak jak ludzi pr\u00f3buje si\u0119 zaszufladkowa\u0107 wed\u0142ug przynale\u017cno\u015bci do tej lub innej grupy, tak i r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 korporacji mo\u017cna nieco uporz\u0105dkowa\u0107 wed\u0142ug przynale\u017cno\u015bci do ich zwi\u0105zk\u00f3w. Oczywi\u015bcie nale\u017cy uwzgl\u0119dni\u0107 dodatkowo fakt, \u017ce pojedynczy cz\u0142owiek zawsze mo\u017ce odej\u015b\u0107 od zasad swojej korporacji – zar\u00f3wno w pozytywnym jak i negatywnym znaczeniu.<\/span><\/p>\n

Zanim na dobre przejd\u0119 do tematu, chcia\u0142bym przytoczy\u0107 kilka liczb. Obecnie w krajach niemieckich istnieje nieca\u0142e 3000 korporacji najr\u00f3\u017cniejszego typu. Korporant\u00f3w jest ok. 150.000, z czego ok 30.000 czynnych. Z nich oko\u0142o 32.000 przypada na CV, 20.000 na KV, 25.000 na KSCV i WSC, 16.000 na DB, 14.000 na CC. Ilo\u015b\u0107 korporant\u00f3w w jednej korporacji r\u00f3wnie\u017c jest bardzo zr\u00f3\u017cnicowana: najmniejsze sprawnie dzia\u0142aj\u0105ce korporacje maj\u0105 ok. 50-60 filistr\u00f3w, przeci\u0119tny stan obejmuje od 90 do 150 filistr\u00f3w, korporacje licz\u0105ce wi\u0119cej ni\u017c 200 cz\u0142onk\u00f3w uchodz\u0105 za masowe. Stan aktywnych korporacji w zasadzie nie r\u00f3\u017cni si\u0119 od tego, co znamy z Polski. Najwy\u017cszy stan osobowy korporacje osi\u0105ga\u0142y w latach 20-30-tych i 50-tych XX wieku. Przyrost w pierwszym okresie daje si\u0119 por\u00f3wna\u0107 z nieproporcjonalnym wzrostem polskich korporant\u00f3w, cho\u0107 wzrost ten w Niemczech nie przebiega\u0142 a\u017c tak burzliwie jak w Polsce. Renesansu lat 50 tych polskie korporacje si\u0119 nie doczeka\u0142y, za to nie musia\u0142y potem prze\u017cywa\u0107 upadku wewn\u0119trznego lat 70-80 tych. Podczas gdy niemieckie korporacje opieraj\u0105 si\u0119 dzisiaj g\u0142\u00f3wnie na filisteriacie z lat 50-60 tych, polskie korporacje oszcz\u0119dzi\u0142y sobie wypr\u00f3bowywania nowych form, wielkich s\u0142\u00f3w o modernizacji przestarza\u0142ych obyczaj\u00f3w i w og\u00f3le przoduj\u0105cej nowoczesno\u015bci.\u00a0 Przynajmniej w Niemczech te eksperymenty si\u0119 nie sprawdzi\u0142y, wi\u0119kszo\u015b\u0107 nowator\u00f3w wyst\u0105pi\u0142a bowiem z korporacji, cz\u0119sto na d\u0142ugie lata przed odrodzeniem si\u0119 ideowo\u015bci korporacyjnej w latach 90-tych.<\/span><\/p>\n

Ogromn\u0105 ilo\u015b\u0107 korporacji trzeba by\u0142o jako\u015b posegregowa\u0107. Najlepsz\u0105 tu metod\u0105 jest oczywi\u015bcie metoda historyczno-merytoryczna, przyj\u0105\u0142 si\u0119 jednak inny podzia\u0142, kt\u00f3ry tu w skr\u00f3cie przedstawi\u0119:<\/span><\/p>\n

\"\"<\/strong><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Ot\u00f3\u017c dzieli si\u0119 korporacje na duelanckie i nieduelanckie (schlagend – nicht schlagend<\/em>), przy czym chodzi g\u0142\u00f3wnie o to, czy dana korporacja uznaje pojedynki – najcz\u0119\u015bciej chodzi o menzury na szlagiery, czyli szermierk\u0119 akademick\u0105. Kryterium, czy chodzi o pojedynek honorowy czy umowny, jest w ramach tej klasyfikacji drugorz\u0119dne. Raczej wysuwa si\u0119 tu na pierwszy plan kwestia, czy korporacja narzuca swoim cz\u0142onkom menzur\u0119 obowi\u0105zkow\u0105, czy jest ona fakultatywna (pflichtschlagend – fakultativ schlagend<\/em>); jak wynika z logiki rzeczy, takie menzury obowi\u0105zkowe z regu\u0142y s\u0105 umowne. Z tego powodu stosunek burszenszaft\u00f3w do menzury umownej by\u0142 zawsze do\u015b\u0107 problematyczny, gdy\u017c nie stawia ona satysfakcji honorowej na pierwszym miejscu.<\/span><\/p>\n

Drugie kryterium w tym og\u00f3lnie przyj\u0119tym kanonie stanowi kwestia noszenia barw. Z regu\u0142y mo\u017cna przyj\u0105\u0107, \u017ce korporacja obowi\u0105zkowo lub fakultatywnie duelancka ma barwy i nosi je (farbentragend – nichtfarbentragend<\/em>). Wyj\u0105tkiem s\u0105 te bardzo nieliczne i zazwyczaj nie zrzeszone w zwi\u0105zkach korporacje, kt\u00f3re barw nie nosz\u0105, ale mimo to bior\u0105 i daj\u0105 satysfakcje czynn\u0105 – s\u0105 to korporacje tzw. czarne (schwarze<\/em>); postawa taka, pozwol\u0119 sobie doda\u0107, jest w gruncie rzeczy sp\u00f3jna i honorowa, aczkolwiek znacznie okraja obyczajowo\u015b\u0107 korporacyjn\u0105.<\/span><\/p>\n

Trzecia grupa korporacji niemieckich jest r\u00f3wnie\u017c bardzo liczna. Chodzi o korporacje, mo\u017cna by rzec wewn\u0119trzne, nie nosz\u0105 one bowiem \u017cadnych barw i nie maj\u0105 innych oznak zewn\u0119trznych. Od towarzystw akademickich r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 tradycj\u0105 (w\u0142\u0105czaj\u0105c w to sztandar w barwach, cyrkiel, cz\u0119sto nawet szlagiery paradne), ustrojem i przede wszystkim wi\u0119zi\u0105 do\u017cywotni\u0105. Pod grup\u0119 ‘r\u00f3\u017cne’ zaliczy\u0107 nale\u017cy du\u017c\u0105 liczb\u0119 korporacji nie zrzeszonych w \u017cadnym zwi\u0105zku, zwi\u0105zki bez jednolitych struktur cz\u0142onk\u00f3w, korporacje koedukacyjne i \u017ce\u0144skie (o ile nie wchodz\u0105 w sk\u0142ad kt\u00f3rego\u015b zwi\u0105zku).<\/span><\/p>\n

Zjawiskiem dosy\u0107 pospolitym w Niemczech i tutaj przede wszystkim w Austrii, Badenii i Frankonii s\u0105 korporacje szkolne (Sch\u00fclerverbindungen, Pennalien<\/em>), czyli zrzeszenia uczni\u00f3w szk\u00f3\u0142 \u015brednich.<\/span><\/p>\n

Zazwyczaj korporacje te nie s\u0105 uwa\u017cane przez korpora\u00adcje studenckie za r\u00f3wne sobie, chocia\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 korporacji szkolnych stara si\u0119 na\u015bladowa\u0107 pewien typ korporacji studenckich; istniej\u0105 np. szkolne burszenszafty, corpsy lub CV.<\/span><\/p>\n

Na tym podziale te\u017c bazuj\u0105 formy grzeczno\u015bciowe korporant\u00f3w niemieckich: Cz\u0142onek tego samego zwi\u0105zku to ‘Verbandsbruder<\/em>‘ – towarzysz zwi\u0105zku. Korporant duelancki zwraca si\u0119 do innego korporanta o tych samych zasadach per ‘Waffenbruder<\/em>‘ – towarzysz broni, Do pozosta\u0142ych korporant\u00f3w si\u0119 zwraca per “Farbenbruder<\/em>” – towarzysz barw – lub w przypadku korporantki per “Farbenschwester<\/em>” – towarzyszka barw. Korporanci nieduelanccy p\u0142ci obojga korzystaj\u0105 tylko z dw\u00f3ch ostatnich form.<\/span><\/p>\n

Wy\u017cej przytoczony wzorzec duelantyzmu i noszenia barw pozwala na pobie\u017cny i zewn\u0119trzny opis no\u00adwo poznanej korporacji, pozwala, by j\u0105 w skr\u00f3cie zaszufladkowa\u0107. Ale nie pozwala na ocen\u0119 merytoryczn\u0105. Do mo\u017cliwo\u015bci takiej oceny chcia\u0142bym si\u0119 zbli\u017cy\u0107 poprzez kr\u00f3tki rys historyczny z r\u00f3wnie\u017c kr\u00f3tkim opisem danego zwi\u0105zku.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Najstarsz\u0105 form\u0105 korporacji jest corps, reprezentu\u00adj\u0105cy sob\u0105 pe\u0142ni\u0119 obyczajowo\u015bci i tradycji studenckiej. Corpsy nie posiadaj\u0105 jednak pierwotnej lub pozytywnie sformu\u0142owanej ideowo\u015bci. Po raz pierwszy t\u0119 zastan\u0105 for\u00adm\u0119 z tre\u015bci\u0105 ideow\u0105 po\u0142\u0105czyli studenci powracaj\u0105cy z Wo\u00adjen Wyzwole\u0144czych [walka z Bonapartym – Redakcja]: tak powsta\u0142y burszenszafty. Ich ideologia wolno\u015bciowo-narodowo-republika\u0144ska, co prawda dodawa\u0142a studenckim oddzia\u0142om ochotniczym mile widzianej gotowo\u015bci po\u015bwi\u0119\u00adcenia si\u0119, jednak w okresie restauracji w\u0142adza nie pozwala\u00ad\u0142a na tego typu swobod\u0119 intelektualn\u0105 i pocz\u0105wszy od 1819 r. prze\u015bladowa\u0142a burszenszafty. W tym okresie na zasa\u00addzie dialektyki corpsy wyrobi\u0142y sw\u00f3j zasadniczy prorz\u0105dowy charakter tj. tzw. apolityczno\u015b\u0107; w burszenszaftach pozostali wy\u0142\u0105cznie radyka\u0142owie. Studenci o nastawieniu narodowo-wolno\u015bciowym nie zaliczaj\u0105cy si\u0119 do radyka\u0142\u00f3w zak\u0142adali zwi\u0105zki zast\u0119pcze, tj. ferajny \u015bpiewacze lub kluby sportowe, by pod tak\u0105 przykrywk\u0105 pracowa\u0107 nad kszta\u0142ceniem elity narodowej. Tak powsta\u0142e sengerszafty i turnerszafty po\u00adwoli zmienia\u0142y si\u0119 w korporacje faktycznie ho\u0142duj\u0105ce ongi\u015b tylko w nazwie podawanym celom. Okres lat 40-tych a\u017c do za\u0142o\u017cenia Drugiej Rzeszy w 1871 r. wywar\u0142 swoje pi\u0119tno r\u00f3w\u00adnie\u017c na innych korporacjach, z wyj\u0105tkiem mo\u017ce corps\u00f3w. W stosunku do nich dystansowa\u0142y si\u0119 landsmanszafty nowego typu, czyli korporacje r\u00f3wnie\u017c nieideowe, ale o jednoznacznie demokratycznym pod\u0142o\u017cu, co zaznacza\u0142o si\u0119 g\u0142\u00f3wnie w miesz\u00adcza\u0144skim pochodzeniu ich cz\u0142onk\u00f3w. Burszenszafty wraz z ustaj\u0105cym na\u00adciskiem w\u0142adz, kt\u00f3re powoli odkry\u00adwa\u0142y si\u0142\u0119 tkwi\u0105c\u0105 w ideologii narodowo-demokratycznej, prze\u017cywa\u0142y dog\u0142\u0119bn\u0105 zmian\u0119 z radykalno-republika\u0144skich Og\u00f3\u0142\u00f3w w kierun\u00adku ‘zwyczajnych’ korporacji o nasta\u00adwieniu narodowo-konserwatywnym. Proces ten posun\u0105\u0142 si\u0119 a\u017c tak daleko, \u017ce w 1919 r. nie chcia\u0142y one zaak\u00adceptowa\u0107 barw burszowskich (czer\u0144 – czerwie\u0144 – z\u0142oto) jako barw pa\u0144stwa, wol\u0105c zachowa\u0107 tak lubiane w kilkudziesi\u0119cioletnim okresie pa\u0144\u00adstwa wielkomocarstwowego barwy wielkopruskie (czer\u0144 – biel – czerwie\u0144). Oko\u0142o po\u0142owy XIX w. pojawi\u0142 si\u0119 te\u017c katolicyzm politycz\u00adny i nada\u0142 niekt\u00f3rym korporacjom swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 ideowo\u015b\u0107, polegaj\u0105c\u0105 na religijnie uzasadnionym konser\u00adwatyzmie z akcentem spo\u0142ecznym; korporacje te odrzuca\u0142y pojedynki i menzury zas\u0142aniaj\u0105c si\u0119 przy tym Kodeksem Kanonicznym. Wszystkie korporacje podczas Trzeciej Rzeszy by\u0142y formalnie rozwi\u0105zane lub zawieszo\u00adne. W zachodnich cz\u0119\u015bciach Niemiec mog\u0142y si\u0119 reaktywo\u00adwa\u0107 po wojnie, co z regu\u0142y sz\u0142o w parze z lustracj\u0105 przedwojennej ideologii. Po wojnie burszenszafty nawi\u0105zywa\u0142y znowu do tradycji narodowo-wolno\u015bciowych odsuwaj\u0105c na drugi plan dawn\u0105 propa\u0144stwow\u0105 mocarstwowo\u015b\u0107. Corpsy w\u0142a\u015bciwie niczego zmienia\u0107 nie musia\u0142y, wi\u0119kszy mo\u017ce akcent k\u0142ad\u0142y na tolerancj\u0119 nowego typu. W Niemczech Adenauera najlepiej rozwija\u0142y si\u0119 korporacje katolickie. Problemy wszystkich korporacji zacz\u0119\u0142y si\u0119 dopiero po ro\u00adku 1968, kiedy to prawie \u017cadna korporacja nie mia\u0142a dosy\u0107 si\u0142y, by si\u0119 oprze\u0107, zasadniczo i przede wszystkim stale, nap\u0142ywowi ideologii neomarksistowskich. Wbrew zapew\u00adnieniom ich przedstawicieli sz\u0142o jednak nie o reform\u0119 i de\u00admokratyzacj\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa, a o wyniszczenie wszystkie\u00adgo, co w nim wy\u017csze i godniejsze. Od lat 90-tych daj\u0105 si\u0119 zauwa\u017cy\u0107 pewne tendencje wiod\u0105ce do odzyskiwania samodzielno\u015bci intelektualnej i otwartego przyznawania si\u0119 do w\u0142asnego dziedzictwa.<\/span><\/p>\n

\"\"Corpsy<\/strong> (C!) zrzeszone s\u0105 w dw\u00f3ch zwi\u0105zkach: dzia\u0142aj\u0105ce na uniwersytetach – w KSCV (K\u00f6sener Senioren-Convents-Verband<\/em> – K\u00f6se\u0144ski Zwi\u0105zek Konwent\u00f3w Senioralnych) za\u0142o\u017conym w 1848 r. i pierwotnie dzia\u0142aj\u0105ce w pozosta\u0142ych szko\u0142ach wy\u017cszych – w WSC (Weinheimer Senioren-Convent<\/em> – Weinheimski Konwent Senioralny) za\u0142o\u017conym w 1863 r. Oba zwi\u0105zki uznaj\u0105 satysfakcj\u0119 z broni\u0105 w r\u0119ku tak samo jak menzur\u0119 umown\u0105, kt\u00f3ra dla wszystkich cz\u0142onk\u00f3w jest obowi\u0105zkowa. Zwi\u0105zki maj\u0105 herb i emblemat. Tradycyjna obyczajowo\u015b\u0107 korporacyjna w corpsach jest w pe\u0142ni zachowana. Corpsy mi\u0119dzy sob\u0105 dziel\u0105 si\u0119 na kr\u0119gi, z czego kr\u0105g czarny k\u0142adzie szczeg\u00f3lny nacisk na szermierk\u0119, b\u0142\u0119kitny na kontakty towarzyskie, zielony cechuje si\u0119 odrzucaniem obnoszenia si\u0119 zewn\u0119trznym dobrobytem, bia\u0142y jest zarezerwowany dla szlachty i wielkiej finansjery. Wszystkie corpsy przywi\u0105zuj\u0105 wielk\u0105 wag\u0119 do faktu, i\u017c by\u0142y one prototypem innych, m\u0142od\u00adszych korporacji. Czo\u0142ow\u0105 warto\u015bci\u0105 za\u015b w ha\u015ble corps\u00f3w “Honor – Przyja\u017a\u0144 – Tolerancja!” jest w\u0142a\u015bnie tolerancja. Poj\u0119cie to jest wywodzone z poj\u0119cia honoru, kt\u00f3re ka\u017ce dostrzega\u0107 godno\u015b\u0107 osobist\u0105 w ka\u017cdym cz\u0142owieku i wskazuje na wsp\u00f3\u0142zale\u017cno\u015b\u0107 w\u0142asnej honorowo\u015bci z god\u00adnym traktowaniem innych. W praktyce za\u015b corpsy wyra\u017anie dziel\u0105 \u015bwiat na kr\u0119gi swoje, w kt\u00f3rych faktycznie panuj\u0105 przyja\u017a\u0144 i dosy\u0107 elitarne oby\u00adczaje i kr\u0119gi obce, przy czym wywy\u017c\u00adszanie si\u0119 nad tymi ostatnimi nie jest sprzeczne z honorem corpsowskim; szczeg\u00f3lnie burszenszafty (“buksy”) i korpora\u00adcje katolickie (“buksy modlitewne”) cz\u0119sto bywaj\u0105 o\u015bmiesza\u00adne. Pod wzgl\u0119dem politycznym corpsy cechuj\u0105 si\u0119 tym, \u017ce nie wyra\u017caj\u0105 one \u017cadnego w\u0142asnego zdania, s\u0105 bowiem w pe\u0142ni apolityczne. Ch\u0119tnie jednak podkre\u015blaj\u0105 warto\u015b\u0107 tolerancji, by si\u0119 – w spos\u00f3b typowy od pocz\u0105tku istnienia dychotomii corps\u00f3w i burszenszaft\u00f3w – odcina\u0107 w opinii publicznej od “nietolerancyjnych radyka\u0142\u00f3w burszowskich”. Fakt, ja\u00adkie pogl\u0105dy ma konkretny cz\u0142onek corpsu, nie gra przy tym najmniejszej roli – mo\u017ce mie\u0107 wszystkie. Ka\u017cdy student p\u0142ci m\u0119skiej ma dost\u0119p do corpsu, kt\u00f3rego regu\u0142om musi si\u0119 podda\u0107 dosy\u0107 bezwarunkowo – nie gra roli, jakiej jest narodowo\u015bci, wyznania, jakie ma upodobania seksualne lub \u015bwiatopogl\u0105d.<\/span><\/p>\n

\"\"
Herb Die Deutsche Burschenschaft (DB)<\/figcaption><\/figure>\n

\"\"Burszenszafty (B!)<\/strong> s\u0105 obecnie zrzeszone w DB (Deutsche Burschenschaft<\/em> – Niemiecki Burszenszaft) z 1881 r. obejmuj\u0105cym burszenszafty z Republiki Federalnej i Austrii oraz NDB (Neue Deutsche Burschenschaft<\/em> – Nowy Niemiecki Burszenszaft) – od\u0142amku DB obejmuj\u0105cego jedynie korporacje z RFN. Do 1951 r. istnia\u0142y r\u00f3wnie\u017c dwa zwi\u0105zki – DB i ADB (Allgemeiner Deutscher Burschenbund<\/em> – Powszechny Niemiecki Zwi\u0105zek Burszowski) z 1883 r., do kt\u00f3rego nale\u017ca\u0142y burszenszafty z ruchu reformowanego. Jak pod koniec XIX w., tak i dzisiaj, kwestia menzury dzieli burszenszafty: cz\u0119\u015b\u0107 reformowana widzia\u0142a w niej tylko jeden z rodzaj\u00f3w satysfakcji honorowej, od\u0142am bardziej tradycyjny, a wi\u0119c zbli\u017cony pod tym wzgl\u0119dem do corps\u00f3w, dopuszcza\u0142 te\u017c menzur\u0119 umown\u0105; po II wojnie \u015bwiatowej granica przebiega\u0142a pomi\u0119dzy od\u0142amem odrzucaj\u0105cym satysfakcj\u0119 czynn\u0105 (dzi\u015b w NDB) i od\u0142amem uznaj\u0105cym menzur\u0119 umown\u0105 oraz satysfakcj\u0119 czynn\u0105. Po kompromisie z 1971 r., w kt\u00f3rym ustalono, \u017ce DB nie stawia wymogu menzury umownej, ale umo\u017cliwia j\u0105 tak samo jak satysfakcj\u0119 czynn\u0105 (z wyj\u0105tkiem RFN-u), gromadnie wst\u0119powa\u0142y do DB burszenszafty nale\u017c\u0105ce r\u00f3wnocze\u015bnie do DB\u00d6 (Deutsche Burschenschaft \u00d6sterreichs<\/em> – Niemiecki Burszenszaft Austrii), kt\u00f3ry dzi\u0119ki temu praktycznie zjednoczy\u0142 si\u0119 z DB. Zjazdy burszenszaft\u00f3w odbywaj\u0105 si\u0119 corocznie w zamku Wartburg w Eisenach, gdzie w 1517 r. Luter przet\u0142umaczy\u0142 Bibli\u0119 daj\u0105c pocz\u0105tek j\u0119zykowi wysoko-niemieckiemu i gdzie w 1817 r. odby\u0142 si\u0119 pierwszy zjazd burszenszaft\u00f3w niemieckich (i polskich z Wroc\u0142awia i Berlina), zapocz\u0105tkowuj\u0105cy zjednoczenie narodu niemieckiego. Insygniami wszystkich zwi\u0105zk\u00f3w burszowskich s\u0105: barwy czarno-czerwono-z\u0142ote, cyrkiel burszowski przestawiaj\u0105cy has\u0142o “Honor – Wolno\u015b\u0107 – Ojczyzna!” (Ehre – Freiheit – Vaterland<\/em>!), istnieje te\u017c herb burszowski, kt\u00f3rego symbolika oznacza jedno\u015b\u0107 (zwi\u0105zane strza\u0142y), honor i przyja\u017a\u0144 (z\u0142\u0105czone d\u0142onie otoczone w\u0119\u017cem wieczno\u015bci), wolno\u015b\u0107 (wschodz\u0105ce s\u0142o\u0144ce), ojczyzna (d\u0105b narodu niemieckiego) i obronno\u015b\u0107 (lira i miecz –\u00a0 z liryki K\u00f6rnera, ochotnika z Wojen Wyzwole\u0144czych), \u017belazny Krzy\u017c r\u00f3wnie\u017c nawi\u0105zuje do Wojen Wyzwole\u0144czych (pierwszy order niemiecki, kt\u00f3rym m\u00f3g\u0142 by\u0107 odznaczony \u017co\u0142nierz niezale\u017cnie od rangi; nawiasem m\u00f3wi\u0105c order \u017belaznego Krzy\u017ca wzorowa\u0142 si\u0119 na polskim orderze Virtuti Militari). Poj\u0119cie honoru u burszenszaft\u00f3w nie r\u00f3\u017cni si\u0119 od poj\u0119cia corpsowskiego, aczkolwiek zawsze by\u0142y i s\u0105 dyskusje, czy jakakolwiek bro\u0144, akademicka czy inna, jest zdolna do dania satysfakcji, skoro ka\u017cdy cz\u0142owiek posiada z za\u0142o\u017cenia honor, a nie ka\u017cdy cz\u0142owiek w\u0142ada broni\u0105. Poj\u0119cie wolno\u015bci w jednym z jego aspekt\u00f3w jest zbli\u017cone do corpsowskiej tolerancji: honor w\u0142asny wymaga respektowania honoru bli\u017aniego, jego wolno\u015b\u0107 musi by\u0107 respektowana. Zarazem jednak i honor i wolno\u015b\u0107 nie s\u0105 tylko elementami etyki bytu pojedynczego. Nawi\u0105zanie do Ojczyzny pokazuje, \u017ce to warto\u015bci s\u0105 koordynatami, wed\u0142ug kt\u00f3rych ma by\u0107 zbudowany system pa\u0144stwa narodowego. W tym punkcie burszenszafty zasadniczo r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od wi\u0119kszo\u015bci innych korporacji, \u017ce odczuwaj\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 elity akademickiej za ca\u0142y Nar\u00f3d i kszta\u0142towanie jego warunk\u00f3w. Burszenszafty s\u0105 polityczne, gdy\u017c inaczej si\u0119 tej odpowiedzialno\u015bci uskuteczni\u0107 nie da, s\u0105 jednak \u015bci\u015ble niepartyjne. Z tego mandatu politycznego wynika, \u017ce burszentagi – zjazdy burszowskie – uchwalaj\u0105 petycje do niemieckiego Bundestagu, austriackiego Bundesratu lub rz\u0105d\u00f3w niemieckich i obcych oraz zajmuj\u0105 g\u0142os w kwestiach spo\u0142ecznych, narodowych i mi\u0119dzynarodowych. Burszenszafty nie odrzucaj\u0105 zjednoczenia europejskiego, chc\u0105 go jednak tylko przy pe\u0142nym zachowaniu i zabezpieczeniu istnienia Narod\u00f3w jako przedstawicieli niepowtarzalnych warto\u015bci kulturowych; nie pa\u0144stwo a Nar\u00f3d stoi w centrum zainteresowania burszowskiego. Podej\u015bcie to staje si\u0119 zrozumia\u0142ym, kiedy policzy si\u0119 pa\u0144stwa niemieckie chocia\u017cby w dzisiejszej Europie. Bardzo sporna dla opinii publicznej jest niemiecka ojczyzna w poj\u0119ciu burszowskim, gdy\u017c obejmuje ona wszystkie kraje o ludno\u015bci i kulturze niemieckiej, a burszenszafty z DB dalej utrzymuj\u0105 te\u017c tez\u0119 o tymczasowo\u015bci granic z 1945 r. – zgodnie z orzecznictwem Trybuna\u0142u Konstytucyjnego i w sprzeczno\u015bci z zapewnieniami rz\u0105d\u00f3w RFN. U \u017ar\u00f3d\u0142a prezentowania tej sprzeczno\u015bci nie le\u017cy jednak t\u0119py rewan\u017cyzm. Jako jedyn\u0105 wi\u0105\u017c\u0105c\u0105 zasad\u0119 burszenszafty uznaj\u0105 bowiem prawo samostanowienia narod\u00f3w – domagaj\u0105 si\u0119 go dla narodu w\u0142asnego, uznaj\u0105c zarazem expressis verbis<\/em> dla wszystkich narod\u00f3w. W dekadzie po obaleniu \u017celaznej kurtyny burszenszafty coraz wyra\u017aniej odczuwaj\u0105 potrzeb\u0119 pojednania i po\u0142\u0105czenia si\u0119 z elitami obcych narod\u00f3w, by wsp\u00f3lnie zapobiec wynarodawianiu. Kwestia pa\u0144stwowo\u015bci, jak ju\u017c by\u0142o wspomniane, gra przy tym coraz mniejsz\u0105 rol\u0119. Od ka\u017cdego cz\u0142onka burszenszaftu oczekuje si\u0119, \u017ceby si\u0119 kszta\u0142ci\u0142 nie tylko zawodowo, ale tak\u017ce politycznie, aby sprosta\u0107 zadaniom w walce o byt Narodu. Szczerze jednak trzeba przyzna\u0107, \u017ce bynajmniej nie ka\u017cdy cz\u0142onek i nie ka\u017cdy burszenszaft mog\u0105 sprosta\u0107 tak g\u00f3rnolotnym wymaganiom. Cz\u0119sto duch korporanta bierze g\u00f3r\u0119 nad odpowiedzialno\u015bci\u0105 burszowsk\u0105, stanowi on co\u015b w rodzaju najmniejszego wsp\u00f3lnego mianownika akademickiego, ale jest te\u017c niebezpiecze\u0144stwem dla ideowo\u015bci. Cz\u0142onkiem burszenszaftu mo\u017ce zosta\u0107 ka\u017cdy student p\u0142ci m\u0119skiej narodowo\u015bci niemieckiej (nie obywatelstwie!), kt\u00f3ry nie odm\u00f3wi\u0142 pe\u0142nienia obowi\u0105zku s\u0142u\u017cby wojskowej. Doda\u0107 trzeba, \u017ce w Niemczech s\u0142u\u017cba wojskowa odbywa si\u0119 z regu\u0142y przed studiami i poborowi maj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 odmowy ze wzgl\u0119du na niezgodno\u015b\u0107 z w\u0142asnym sumieniem; burszenszafty z DB uzna\u0142y, \u017ce tego typu wyrzuty sumienia nie s\u0105 niehonorowe, ale sprzeczne z wymagan\u0105 od cz\u0142onk\u00f3w burszenszaftu gotowo\u015bci\u0105 po\u015bwi\u0119cenia si\u0119 w obronie Narodu i Ojczyzny. Do 1935 r. wymogiem by\u0142a wiara chrze\u015bcija\u0144ska w jednym z jej wyzna\u0144; pierwsze burszenszafty mia\u0142y charakter chrze\u015bcija\u0144ski, ale odrzuca\u0142y granice wyznaniowe jako dziel\u0105ce nar\u00f3d niemiecki na dwie po\u0142owy. Dzisiaj ten element \u017cycia burszowskiego prawie zupe\u0142nie zanik\u0142, co moim zdaniem pozbawi\u0142o burszenszafty najistotniejszego sprawdzianu w kwestiach ideowych.<\/span><\/p>\n

Landsmanszafty (L!)<\/strong> od 1868 r. mia\u0142y w\u0142asny zwi\u0105zek DL (Deutsche Landsmannschaft<\/em> – Niemiecki Landsmanszaft), w 1951 r. po\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 z turnerszaftami CC (Coburger Convent<\/em> ? Konwent Koburski). Od lat 40-tych XIX w. powstawa\u0142y korporacje, kt\u00f3re wola\u0142y nawi\u0105za\u0107 bardziej do tradycji dawnych ziomkostw ni\u017c do powsta\u0142ych z nich corps\u00f3w ze sk\u0142onno\u015bciami antyburszowskimi. Piel\u0119gnowa\u0142y nie tylko wewn\u0119trzny demokratyzm jak corpsy, ale domaga\u0142y si\u0119 r\u00f3wno\u015bci wszystkich akademik\u00f3w. Postulaty polityczne burszenszaft\u00f3w odrzuca\u0142y, by\u0142y r\u00f3wnie\u017c od pocz\u0105tku absolutnie areligijne. CC jest zwi\u0105zkiem nosz\u0105cym barwy i uznaj\u0105cym satysfakcj\u0119 i menzur\u0119 umown\u0105, kt\u00f3ra dla cz\u0142onk\u00f3w jest obowi\u0105zkowa. SWR (Schweizer Waffenring<\/em> – Szwajcarskie Ko\u0142o Broni) tylko formalnie jest zbli\u017cone do typu zwi\u0105zku landsmanszafckiego, gdy\u017c z za\u0142o\u017cenia jest tylko zwi\u0105zkiem zapewniaj\u0105cym s\u0105dy honorowe i odbywanie menzur.<\/span><\/p>\n

Turnerszafty (T!)<\/strong> powsta\u0142y podczas prze\u015bladowa\u0144 burszenszaft\u00f3w jako stowarzyszenia zast\u0119pcze, ale dosy\u0107 szybko rozwin\u0119\u0142y si\u0119 w kierunku korporacji typu landsmanszaft z dodatkowym atutem sportowym, kt\u00f3ry jednak ostatnimi czasy bardzo straci\u0142 na znaczeniu. Dawny ich zwi\u0105zek VC (Verterer-Convent<\/em> – Konwent Delegat\u00f3w) z 1885 r. po wojnie po\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 z DL. Prezydium zmienia si\u0119 corocznie, raz piastuj\u0105 t\u0119 funkcj\u0119 turnerszafty, raz landsmanszafty. W tym samym 1885 r. w Szwajcarii powsta\u0142 SAT (Schweizerische Akademische Turnerschaft<\/em> – Szwajcarski Akademicki Turnerszaft), istniej\u0105cy do dzi\u015b w tej formie. Podczas gdy co CC mo\u017ce by\u0107 przyj\u0119ty obcokrajowiec, do SAT przyjmuje si\u0119 wy\u0142\u0105cznie Niemc\u00f3w, zazwyczaj pochodzenia szwajcarskiego. Inny charakter ma ATB (Akademischer Turnbund<\/em> – Akademicki Zwi\u0105zek Sportowy); zwi\u0105zek ten nie nosi barw, k\u0142adzie za to istotny nacisk na wysportowanie cz\u0142onk\u00f3w, do kt\u00f3rych od lat 80-tych nale\u017c\u0105 r\u00f3wnie\u017c studentki.<\/span><\/p>\n

Sengerszafty (S!)<\/strong> maj\u0105 podobn\u0105 histori\u0119 jak turnerszafty. Jednym z ich zwi\u0105zk\u00f3w jest DS (Deutsche S\u00e4ngerschaft<\/em> – Niemecki Sengerszaft), powsta\u0142y w 1896 r. pod auspicjami jednoznacznie ju\u017c muzycznymi Jest on zwi\u0105zkiem nosz\u0105cym barwy, zezwalaj\u0105cym na satysfakcj\u0119 i menzury, ale nie domagaj\u0105cym si\u0119 ni jednego, ni drugiego. W praktyce prowadzi to czasami do sytuacji, gdy pojedynczy cz\u0142onek dostatecznie nie w\u0142ada broni\u0105, chocia\u017c jest osob\u0105 jak najbardziej honorow\u0105. Tradycja szermiercza w sengerszaftach od\u017cywa jednak coraz bardziej. W odr\u00f3\u017cnieniu od turnerszaft\u00f3w z ich sportem, sengerszafty kultywuj\u0105 \u015bpiew w ch\u00f3rze m\u0119skim i mieszanym, osi\u0105gaj\u0105c cz\u0119sto efekty mi\u0142e dla ucha. Cz\u0142onkostwo tak samo jest ustalone jak w landsmanszaftach i turnerszaftach. R\u00f3wnie\u017c ideowo\u015b\u0107 zasadza si\u0119 dzisiaj w gruncie rzeczy na przyja\u017ani i prawo\u015bci. Drugi zwi\u0105zek SV (Sonderh\u00e4user Verband<\/em> – Zwi\u0105zek Sonderhause\u0144ski) podobnie jak ATB jest nieduelancki i nie nosi barw; przyjmowani s\u0105 studeci p\u0142ci obojga niezale\u017cnie od pochodzenia czy wyznania.<\/span><\/p>\n

VDSt<\/strong> (Verein Deutscher Studenten<\/em> – Stowarzyszenie Student\u00f3w Niemieckich) powsta\u0142o w 1881 r. z tych samych pobudek, kt\u00f3re kierowa\u0142y w\u00f3wczas burszenszaftami; z patriotyzmu, kt\u00f3rego obiektem by\u0142a Druga Rzesza. Jego barwami s\u0105 czer\u0144-biel-czerwie\u0144 z t\u0105 specyfik\u0105, \u017ce barwy te s\u0105 wsp\u00f3lne dla wszystkich korporacji zwi\u0105zkowych, nie s\u0105 jednak noszone. VDSt zalicza si\u0119 r\u00f3wnie\u017c\u00a0 do korporacji nieduelanckich, aczkolwiek nie ma zakazu pojedynku. Ideowo\u015b\u0107 VDSt jest dzisiaj bardzo zbli\u017cona do burszowskiej, z DB istnieje lu\u017ana deklaracja zgodno\u015bci cel\u00f3w obu zwi\u0105zk\u00f3w. Po II wojnie \u015bwiatowej VDSt przej\u0119\u0142o tradycj\u0119 VDH (Verein Deutscher Hochsch\u00fcler<\/em> – Zwi\u0105zek Akademik\u00f3w Niemieckich) w Polsce. W odr\u00f3\u017cnieniu od DB, VDSt ma charakter prawie niekorporacyjny, ale tym wi\u0119kszy k\u0142adzie nacisk na wychowanie intelektualne, spo\u0142eczne i polityczne. Prowadzona jest bardzo aktywna praca na rzecz Niemc\u00f3w zagranicznych; istnieje korporacja VDSt-owska w Raciborzu, na W\u0119grzech i w Danii. Podobno cz\u0142onkostwo jest mo\u017cliwe na podstawie przyznawania si\u0119 do nacji niemieckiej, tj. cz\u0142onkami mog\u0105 by\u0107 Niemcy wyznaniowi, a nie koniecznie z pochodzenia. Z regu\u0142y po VDSt mo\u017cna si\u0119 spodziewa\u0107 nale\u017cytego poziomu. Od niedawna istnieje te\u017c VDSti, czyli odr\u0119bny zwi\u0105zek dla studentek o identycznych warto\u015bciach.<\/span><\/p>\n

Gildie<\/strong> akademickie powsta\u0142y po I wojnie \u015bwiatowej w duchu student\u00f3w wracaj\u0105cych z armii i freikorps\u00f3w. Drugim ich \u017ar\u00f3d\u0142em jest ruch harcerski bardzo silny w latach 20-tych i 30-tych. W 1923 r. powsta\u0142 zwi\u0105zek DG (Deutsche Gildenschaft<\/em> – Gildie Niemieckie), kt\u00f3ry ma charakter nieduelancki; noszenie barw jest dowolne (gildie maj\u0105 dosy\u0107 nietypowe bandy z jedn\u0105 barw\u0105 po\u015brodku i bardzo cienkimi barwami na brzegach), gildie s\u0105 koedukacyjne. Ich ideowo\u015b\u0107 mo\u017cna por\u00f3wna\u0107 do burszowskiej, z tym, \u017ce gildie maj\u0105 bardzo ma\u0142o z ducha korporanckiego, tak cz\u0119sto zagradzaj\u0105cego burszenszaftom drog\u0119 do urzeczywistniania swoich cel\u00f3w ideowych. Tendencje polityczne gildii s\u0105 o wiele bardziej fundamentalistyczne i mierz\u0105ce w absolut ni\u017c ma to zwyczaj w burszenszaftach, b\u0105d\u017a co b\u0105d\u017a z za\u0142o\u017cenia mieszcza\u0144skich i co za tym idzie skorych do integrowania si\u0119 w spo\u0142ecze\u0144stwie, jakie by akurat nie by\u0142o. O ile warto\u015b\u0107 korporacyjna gildii nieszczeg\u00f3lnie rzuca si\u0119 w oczy, o tyle bardzo warto\u015bciow\u0105 jest ich sfera duchowa, zw\u0142aszcza w odniesieniu do warstwy narodowo-ideowej. S\u0105dz\u0119, i\u017c starsze korporacje wiele by si\u0119 od nich mog\u0142y nauczy\u0107.<\/span><\/p>\n

StV<\/strong> (Schweizer Studentenverein<\/em> – Szwajcarskie Stowarzyszenie Studenckie) w 1841 r. by\u0142o za\u0142o\u017cone w celu zrzeszenia si\u0142 konserwatywnych i katolickich; pierwotna inicjatywa wysz\u0142a z kr\u0119g\u00f3w korporacji gimnazjalnych. Zwi\u0105zek jest nieduelancki, aczkolwiek nie od pocz\u0105tku zakazywa\u0142 dawania satysfakcji czynnej. Wszystkie korporacje cz\u0142onkowskie nosz\u0105 barwy czerwono-bia\u0142o-zielone, przy czym r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 jedynie odcieniem czerwieni. Has\u0142em StV jest Virtus – Scientia – Amicitia!<\/em> Od 1968 r. zwi\u0105zek jest koedukacyjny, od 1977 r. rozszerzy\u0142 zasad\u0119 katolicyzmu, tak \u017ce przyjmowano student\u00f3w wszystkich wyzna\u0144 chrze\u015bcija\u0144skich. W tym samym czasie dopuszczono te\u017c student\u00f3w bez pochodzenia szwajcarskiego; z wymogu emocjonalnego przywi\u0105zania do Konfederacji Szwajcarskiej nie zrezygnowano.<\/span><\/p>\n

\u00a0CV<\/strong> (Cartell-Verband<\/em> – Zwi\u0105zek Kartelowy) powsta\u0142 w 1856 r. ze skartelizowanych korporacji katolickich, z kt\u00f3rych najstarsza si\u0119ga\u0142a roku 1844. Tak samo jak w przypadku StV bod\u017acem by\u0142o zrzeszenie konserwatywno-katolickiej m\u0142odzie\u017cy akademickiej, by w taki spos\u00f3b oprze\u0107 si\u0119 ideom liberalnym i republika\u0144skim. Warto te\u017c wspomnie\u0107, \u017ce corpsy i im podobne korporacje by\u0142y z za\u0142o\u017cenia areligijne, burszenszafty tego okresu pozostawa\u0142y za\u015b raczej pod zatracaj\u0105cym si\u0119 powoli wp\u0142ywem niemieckiego protestantyzmu. Korporacje katolickie zyska\u0142y na znaczeniu podczas walki kultutowej Bismarcka z politycznym katolicyzmem. W tym te\u017c okresie dawny konserwatyzm wzbogacony zosta\u0142 o elementy spo\u0142eczne. Dzisiejsze CV mo\u017ce uchodzi\u0107 za socjalno-liberalny z domieszkami konserwatywnymi, zajmuje postaw\u0119 jednoznacznie pro-unijn\u0105. (EKV ma nawet reprezentanta w Parlamencie Europejskim), podczas gdy katolicko\u015b\u0107 ma coraz mniejsz\u0105 rol\u0119. Zwi\u0105zek mimo ca\u0142ej swej europejsko\u015bci, lansuj\u0105cej zast\u0105pienie koncepcji pa\u0144stw narodowych poprzez euroregiony, uwa\u017ca si\u0119 za apolityczny, na mod\u0142\u0119 corps\u00f3w. Od tego typu korporacji CV r\u00f3\u017cni si\u0119 ideowo\u015bci\u0105 katolick\u0105. Przyj\u0119ty mo\u017ce by\u0107 ka\u017cdy m\u0119ski student wyznania katolickiego; do lat 70-tych przyjmowano tylko Niemc\u00f3w w sensie narodowym, potem otworzono zwi\u0105zek r\u00f3wnie\u017c dla innych nacji. CV jeszcze dzisiaj odrzuca satysfakcj\u0119 i menzur\u0119 umown\u0105, co jest o tyle niesp\u00f3jne, \u017ce w momencie powstawania tej zasady zwi\u0105zkowej niema\u0142o biskup\u00f3w katolickich mia\u0142o odbyte menzury i pojedynki, a od roku 1984 Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki dopuszcza ju\u017c menzur\u0119 umown\u0105. CV zachowuje pozosta\u0142\u0105 tradycj\u0119 korporanck\u0105 – a wi\u0119c t\u0119 zabawn\u0105 i wystawn\u0105 – w pe\u0142nej mierze, intensywniej ni\u017c w burszenszaftach i cz\u0119sto te\u017c intensywniej ni\u017c w corpsach. Skutek by\u0142 i jest taki, \u017ce korporacje CV nigdy nie musia\u0142y si\u0119 obawia\u0107 o brak cz\u0142onk\u00f3w, co doprowadzi\u0142o do – rzec mo\u017cna – masowego charakteru tych korporacji, kosztem ich elitarno\u015bci. Du\u017ca ilo\u015b\u0107 cz\u0142onk\u00f3w umo\u017cliwia te\u017c skromniejszy przydzia\u0142 obowi\u0105zk\u00f3w na pojedynczego cz\u0142onka, st\u0105d bycie cz\u0142onkiem CV jest ca\u0142kiem ulgowym zaj\u0119ciem, zapewniaj\u0105cym tyle samo zabawy, co cz\u0142onkostwo w innych korporacjach i mo\u017ce nawet lepsze koneksje. Dlatego te\u017c korporacje duelanckie cz\u0119sto z wy\u017cszo\u015bci\u0105 odnosz\u0105 si\u0119 do korporacji katolickich; burszenszafty s\u0105 pod tym wzgl\u0119dem bardziej umiarkowane, gdy\u017c zarzucaj\u0105 im nie brak honoru, a raczej pozostawanie w tyle za g\u0142oszonymi has\u0142ami katolicko\u015bci, kt\u00f3re na co dzie\u0144 s\u0105 praktykowane jedynie przez mniejszo\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n

KV<\/strong> (Kartell-Verband<\/em> – Zwi\u0105zek Kartelowy) powsta\u0142 w 1866 r. poprzez odszczepienie si\u0119 korporacji nie nosz\u0105cych barw od nosz\u0105cych, kt\u00f3re pozosta\u0142y w CV. Poza tym wyj\u0105tkiem nie ma ju\u017c dzisiaj zasadniczych r\u00f3\u017cnic pomi\u0119dzy CV i KV. Studenci obcego pochodzenia zawsze byli przyjmowani; od 1971 r. wystarczaj\u0105ce jest wyznanie chrze\u015bcija\u0144skie, bez zaw\u0119\u017cenia go do katolicyzmu. Od lat 80\/90 odrzucana poprzednio korporancko\u015b\u0107 coraz bardziej zyskuje na znaczeniu.<\/span><\/p>\n

UV<\/strong> (Unitas-Verband<\/em> – Zwi\u0105zek Unitas) z 1855 r. nie jest zrzeszeniem pojedynczych korporacji, a raczej podobnie jak StV jedn\u0105 nadkorporacj\u0105 z wieloma sekcjami lokalnymi, kt\u00f3rych barwami s\u0105 b\u0142\u0119kit-biel-z\u0142oto. Unitas ma charakter bardziej naukowy i bardziej religijny ni\u017c KV, od kt\u00f3rego r\u00f3\u017cni si\u0119 jedynie zachowaniem wymogu katolicko\u015bci i dopuszczaniem studentek w odr\u0119bnych korporacjach unitasowych, co jest zrozumia\u0142e przy za\u0142o\u017ceniach bardziej duchowych ni\u017c korporacyjnych.<\/span><\/p>\n

RKDB<\/strong> (Ring Katholischer Deutscher Burschenschaften<\/em> – Ko\u0142o Katolickich Niemieckich Burszenszaft\u00f3w) od 1924 r. reprezentuje t\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 dawnych korporacji unitasowych, kt\u00f3re wt\u00f3rnie nada\u0142y wag\u0119 dziedzictwu korporacyjnemu. Typowy jest fakt, \u017ce wzorowa\u0142y si\u0119 przy tym nie na corpsach, do kt\u00f3rych por\u00f3wnywa\u0107 mo\u017cna CV, a na burszenszaftach, gdy\u017c tutaj widzia\u0142y lepsze mo\u017cliwo\u015bci po\u0142\u0105czenia ideowo\u015bci katolickiej z wyznaniem chrze\u015bcija\u0144skim.<\/span><\/p>\n

WB<\/strong> (Wingolf-Bund<\/em> – Zwi\u0105zek Wingolfowski) jest zwi\u0105zkiem, kt\u00f3ry nie r\u00f3\u017cni si\u0119 dzisiaj zanadto od RKDB z tym wyj\u0105tkiem, \u017ce jego wyznanie chrze\u015bcija\u0144skie ma pod\u0142o\u017ce z za\u0142o\u017cenia protestanckie. Mo\u017cna rzec, \u017ce Wingolf z 1844 r. jest jakby kontynuacj\u0105 nurtu chrze\u015bcija\u0144skiego dawnych burszenszaft\u00f3w, ulegaj\u0105cych w tym czasie powolnemu ze\u015bwiecczeniu. Dzisiaj Wingolf ma z burszenszaftami ma\u0142o wsp\u00f3lnego.<\/span><\/p>\n

Poza wymienionymi zwi\u0105zkami jest niema\u0142o innych zwi\u0105zk\u00f3w pomniejszych, kt\u00f3re si\u0119 mniej wi\u0119cej dadz\u0105 umie\u015bci\u0107 w wy\u017cej wymienionym schemacie. Pomini\u0119te zosta\u0142y wszystkie korporacje gimnazjalne. Du\u017ca jest te\u017c liczba korporacji akademickich i gimnazjalnych nie zrzeszonych. Jeszcze wi\u0119cej jest korporacji zawieszonych. Mam jednak nadziej\u0119, \u017ce czytelnik po przeczytaniu niniejszego artyku\u0142u b\u0119dzie w miar\u0119 szybko m\u00f3g\u0142 zaklasyfikowa\u0107 pomini\u0119te korporacje.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Warto jeszcze zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na fakt, i\u017c niezmierne rozdrobnienie niemieckiego ruchu korporacyjnego zosta\u0142o zauwa\u017cone. Zareagowano na nie ratyfikowaniem traktat\u00f3w mi\u0119dzykorporacyjnych i r\u00f3wnie\u017c utworzeniem nadzwi\u0105zk\u00f3w. Czo\u0142owe to: CDA (Convent Deutscher Akademiker Verb\u00e4nde<\/em> – Konwent Niemieckich Zwi\u0105zk\u00f3w Akademickich) i CDK (Convent Deutscher Korporations Verb\u00e4nde<\/em> – Konwent Niemieckich Zwi\u0105zk\u00f3w Korporacyjnych); chocia\u017c wiele zwi\u0105zk\u00f3w korporacyjnych i korporacji zg\u0142osi\u0142o akces, nie maj\u0105 one faktycznego znaczenia w \u017cyciu korporacyjnym. Jedynym sprawnie dzia\u0142aj\u0105cym nadzwi\u0105zkiem jest EKV (Europaische Kartell-Verband<\/em> – Europejski Zwi\u0105zek Kartelowy) zrzeszaj\u0105cy wszystkie korporacje o pod\u0142o\u017cu katolickim – niemieckie i zagraniczne, akademickie i gimnazjalne, m\u0119skie, damskie i koedukacyjne. EKV ma za zadanie tworzenie krytycznej masy w \u017cyciu spo\u0142ecznym, by w taki spos\u00f3b da\u0107 g\u0142os og\u00f3\u0142owi korporacji katolicko-chrze\u015bcija\u0144skich. Klucza do sukcesu EKV nale\u017cy si\u0119 zapewne dopatrywa\u0107 w faktycznym istnieniu wsp\u00f3lnych interes\u00f3w zrzeszonych korporacji i zbie\u017cno\u015bci ich ukierunkowania i cel\u00f3w.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n


\nNa samym ko\u0144cu chcia\u0142bym zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na fakt, \u017ce u podstaw ca\u0142ego zr\u00f3\u017cnicowania le\u017cy zasadniczy konflikt pomi\u0119dzy\u00a0 form\u0105 a tre\u015bci\u0105: forma tradycyjnej korporacji – a wi\u0119c corpsu – daje stabilno\u015b\u0107, spolegliwo\u015b\u0107 i sta\u0142o\u015b\u0107 przez stulecia. Z drugiej strony tre\u015b\u0107 powinna s\u0142u\u017cy\u0107 celowi wy\u017cszemu, gdy\u017c inaczej mo\u017ce by\u0107 przyjazna i przyjemna, a nawet honorowa (co nawiasem m\u00f3wi\u0105c dzisiaj czasami znaczy wi\u0119cej, ni\u017c mo\u017cna by si\u0119 spodziewa\u0107), ale zostaje pusta. W Niemczech niestety dosz\u0142o do roz\u0142amu mi\u0119dzy tre\u015bci\u0105 narodowo-wolno\u015bciow\u0105, a chrze\u015bcija\u0144sk\u0105. W Polsce na szcz\u0119\u015bcie tego roz\u0142amu nie by\u0142o i nie ma. S\u0105 to warunki bardzo sprzyjaj\u0105ce utworzeniu lub utrzymaniu jednego zwi\u0105zku opiniodawczego, kt\u00f3re zjednoczy\u0142by wszystkie korporacje o wsp\u00f3lnych celach. Nie ma w obecnej chwili korporacji o sprzecznych celach, s\u0105 jedynie korporacje pozytywnie nie wyznaj\u0105ce wsp\u00f3lnych warto\u015bci. Jest szansa by zapobiec rozdrobnieniu polskiego ruchu korporacyjnego. Wymaga to sprawnej wzorcowej organizacji, co z kolei wymaga sp\u00f3jno\u015bci i zbie\u017cno\u015bci cel\u00f3w zjednoczonych korporacji. Jednym s\u0142owem: jako\u015b\u0107 niech prowadzi do ilo\u015bci, gdy\u017c jeszcze si\u0119 nie zdarzy\u0142o, \u017ceby ilo\u015b\u0107 przesz\u0142a w jako\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/span>
\n– Civis Academicus<\/em>, K\u00f6ln 2000,<\/span>
\n– Handbuch der Deutschen Burschenschaft<\/em>, Berlin 1998,<\/span>
\n– Henning Lenthe, Brauchtum der Burschenschaft<\/em>, M\u00fcnchen 1998,<\/span>
\n– Friedhelm Gol\u00fccke et al, Die Fuxenstunde<\/em>, W\u00fcrzburg 1996.<\/span><\/p>\n

opublikowano w “Biuletynie Korporacyjnym ZPK!A” nr 4(18), pa\u017adziernik-grudzie\u0144 2002.<\/strong><\/span>
\ndigitalizacja: fuks Maciek, fuks Marcin, fuks Tomek (K!Lauda), V-2012.<\/span><\/p>\n

Sk\u0142adam podzi\u0119kowania Autorowi za wyra\u017cenie zgody na publikacj\u0119 Jego tekstu<\/em>.<\/strong><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Alexander Ilgmann filister B! Saxo – Silesia (Fryburg)       Niemcy, jak powszechnie wiadomo, to wyl\u0119garnia bursz\u00f3w – i to w potr\u00f3jnym tego s\u0142owa znaczeniu. Z jednej strony bowiem pierwsze korporacje sensu stricte powsta\u0142y swego czasu w Niemczech; dok\u0142adnie m\u00f3wi\u0105c dnia 10 grudnia 1716 r. w Lipsku. “Sorabia”, o kt\u00f3rej tu mowa, po wielu … Continue reading Ruch korporacyjny w Niemczech, czyli o rozdrobnieniu zwi\u0105zkowym<\/span> →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-374","page","type-page","status-publish","hentry"],"yoast_head":"\nRuch korporacyjny w Niemczech, czyli o rozdrobnieniu zwi\u0105zkowym - ARMARIA<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/armaria.info\/?page_id=374\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ruch korporacyjny w Niemczech, czyli o rozdrobnieniu zwi\u0105zkowym - ARMARIA\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Alexander Ilgmann filister B! Saxo – Silesia (Fryburg)       Niemcy, jak powszechnie wiadomo, to wyl\u0119garnia bursz\u00f3w – i to w potr\u00f3jnym tego s\u0142owa znaczeniu. Z jednej strony bowiem pierwsze korporacje sensu stricte powsta\u0142y swego czasu w Niemczech; dok\u0142adnie m\u00f3wi\u0105c dnia 10 grudnia 1716 r. w Lipsku. “Sorabia”, o kt\u00f3rej tu mowa, po wielu … Continue reading Ruch korporacyjny w Niemczech, czyli o rozdrobnieniu zwi\u0105zkowym →\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/armaria.info\/?page_id=374\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"ARMARIA\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-08-01T09:19:43+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/Photo-A-Ilgmann-gross.jpg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"27 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/armaria.info\/?page_id=374\",\"url\":\"https:\/\/armaria.info\/?page_id=374\",\"name\":\"Ruch korporacyjny w Niemczech, czyli o rozdrobnieniu zwi\u0105zkowym - ARMARIA\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"http:\/\/armaria.info\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/armaria.info\/?page_id=374#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/armaria.info\/?page_id=374#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/Photo-A-Ilgmann-gross.jpg\",\"datePublished\":\"2020-03-29T21:20:26+00:00\",\"dateModified\":\"2020-08-01T09:19:43+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/armaria.info\/?page_id=374#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/armaria.info\/?page_id=374\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/armaria.info\/?page_id=374#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/Photo-A-Ilgmann-gross.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/Photo-A-Ilgmann-gross.jpg\",\"width\":120,\"height\":160},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/armaria.info\/?page_id=374#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"http:\/\/armaria.info\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ruch korporacyjny w Niemczech, czyli o rozdrobnieniu zwi\u0105zkowym\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"http:\/\/armaria.info\/#website\",\"url\":\"http:\/\/armaria.info\/\",\"name\":\"ARMARIA\",\"description\":\"SZTUKA HERALDYKA MONARCHIA ETYKIETA SZLACHTA CEREMONIA\u0141 (con. MMXVIII)\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"http:\/\/armaria.info\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ruch korporacyjny w Niemczech, czyli o rozdrobnieniu zwi\u0105zkowym - ARMARIA","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/armaria.info\/?page_id=374","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Ruch korporacyjny w Niemczech, czyli o rozdrobnieniu zwi\u0105zkowym - ARMARIA","og_description":"Alexander Ilgmann filister B! Saxo – Silesia (Fryburg)       Niemcy, jak powszechnie wiadomo, to wyl\u0119garnia bursz\u00f3w – i to w potr\u00f3jnym tego s\u0142owa znaczeniu. Z jednej strony bowiem pierwsze korporacje sensu stricte powsta\u0142y swego czasu w Niemczech; dok\u0142adnie m\u00f3wi\u0105c dnia 10 grudnia 1716 r. w Lipsku. “Sorabia”, o kt\u00f3rej tu mowa, po wielu … Continue reading Ruch korporacyjny w Niemczech, czyli o rozdrobnieniu zwi\u0105zkowym →","og_url":"https:\/\/armaria.info\/?page_id=374","og_site_name":"ARMARIA","article_modified_time":"2020-08-01T09:19:43+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/Photo-A-Ilgmann-gross.jpg","type":"","width":"","height":""}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"27 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/armaria.info\/?page_id=374","url":"https:\/\/armaria.info\/?page_id=374","name":"Ruch korporacyjny w Niemczech, czyli o rozdrobnieniu zwi\u0105zkowym - ARMARIA","isPartOf":{"@id":"http:\/\/armaria.info\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/armaria.info\/?page_id=374#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/armaria.info\/?page_id=374#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/Photo-A-Ilgmann-gross.jpg","datePublished":"2020-03-29T21:20:26+00:00","dateModified":"2020-08-01T09:19:43+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/armaria.info\/?page_id=374#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/armaria.info\/?page_id=374"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/armaria.info\/?page_id=374#primaryimage","url":"http:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/Photo-A-Ilgmann-gross.jpg","contentUrl":"http:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/Photo-A-Ilgmann-gross.jpg","width":120,"height":160},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/armaria.info\/?page_id=374#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"http:\/\/armaria.info\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ruch korporacyjny w Niemczech, czyli o rozdrobnieniu zwi\u0105zkowym"}]},{"@type":"WebSite","@id":"http:\/\/armaria.info\/#website","url":"http:\/\/armaria.info\/","name":"ARMARIA","description":"SZTUKA HERALDYKA MONARCHIA ETYKIETA SZLACHTA CEREMONIA\u0141 (con. MMXVIII)","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"http:\/\/armaria.info\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/374","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=374"}],"version-history":[{"count":5,"href":"http:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/374\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":465,"href":"http:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/374\/revisions\/465"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=374"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}