{"id":372,"date":"2020-03-29T20:38:26","date_gmt":"2020-03-29T20:38:26","guid":{"rendered":"http:\/\/armaria.info\/?page_id=372"},"modified":"2020-08-01T09:17:11","modified_gmt":"2020-08-01T09:17:11","slug":"historia-polskich-korporacji-akademickich-w-swietle-jej-odniesien-do-burszenszaftu-niemieckiego","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/armaria.info\/?page_id=372","title":{"rendered":"HISTORIA POLSKICH KORPORACJI AKADEMICKICH W \u015aWIETLE JEJ ODNIESIE\u0143 DO BURSZENSZAFTU NIEMIECKIEGO"},"content":{"rendered":"

\"\"Alexander Ilgmann<\/strong>
\n<\/span>filister B! Saxo – Silesia (Fryburg)<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Obecnie, wraz z powrotem do narodowych tradycji, Polska prze\u017cywa renesans korporacji akademickich. Studenci na uczelniach w Warszawie, Poznaniu, Wroc\u0142awiu, Krakowie i Katowicach wsp\u00f3lnie z przedwojennymi Filistrami, czyli by\u0142ymi studentami – korporantami, odnowili ju\u017c dziewice z dawnych korporacji ZPK!A – Zwi\u0105zku Polskich Korporacji Akademickich. Takie zwyczaje jak noszenie bandy, czyli w\u0105skiej szarfy w barwach korporacji, dawanie satysfakcji honorowej, uroczyste prezentowanie sztandaru korporacyjnego i przede wszystkim comment, czyli kodeks zachowania w\u0142a\u015bciwego dla korporanta, stanowi\u0105 dla nich elementy dobrze znane, nale\u017c\u0105ce od dawna do obyczajowo\u015bci polskiej. Daj\u0105 one wyraz ruchu korporacyjnego i wynikaj\u0105 z jego zasad. Ruch ten znany jest dzisiaj g\u0142\u00f3wnie z okresu mi\u0119dzywojennego i ko\u0144ca XIX w., ale jego korzenie si\u0119gaj\u0105 w Polsce pocz\u0105tku XIX w., a w Niemczech nawet ko\u0144ca XVIII w. Dzisiejsi studenci w RFN – ie, Niderlandach, Flamandii, Alzacji, Szwajcarii – w\u0142\u0105cznie z Welschschweiz (Szwajcaria nieniemiecka), Austrii, na W\u0119grzech, w S\u0142owacji, Polsce, \u0141otwie, Estonii i na Ukrainie zrzeszaj\u0105 si\u0119 w korporacjach akademickich o r\u00f3\u017cnych typach – przed rz\u0105dami komunistycznymi wzgl\u0119dnie hitlerowskimi istnia\u0142y korporacje r\u00f3wnie\u017c na uniwersytetach w Rosji nadba\u0142tyckiej, Rumunii i Czechach; w Czechach jedynie niemieckie, gdy\u017c narodowo – czeskie zanika\u0142y ju\u017c w drugiej po\u0142owie XIX wieku w wyniku czeskich d\u0105\u017ce\u0144 do ca\u0142kowitego odci\u0119cia si\u0119 od Niemc\u00f3w. Ruch korporacyjny w Europie, wci\u0105\u017c niestety w niewielkim stopniu zbadany, m\u00f3g\u0142by wi\u0119c by\u0107 ciekaw\u0105 wytyczn\u0105 przy definicji Europy \u015arodkowej.<\/span>Pierwszy uniwersytet powsta\u0142 w 1088 r. w Padwie, w II po\u0142owie XII w. zosta\u0142y za\u0142o\u017cone Sorbona i uniwersytet w Oksfordzie, po nich liczne uczelnie w krajach roma\u0144skich. Pierwszy uniwersytet w Europie \u015arodkowej za\u0142o\u017cy\u0142 cesarz Karol IV w 1347 \/ 48 r. w Pradze, w 1364 Kazimierz Wielki utworzy\u0142 Uniwersytet Jagiello\u0144ski, w rok p\u00f3\u017aniej powsta\u0142 uniwersytet w Wiedniu, a nast\u0119pnie w Pecs \/ F\u00fcnfkirchen, Erfurcie, Heidelbergu, Kolonii, Budapeszcie, W\u00fcrzburgu, Lipsku i wiele innych – g\u0142\u00f3wnie w Rzeszy. Mia\u0142y one charakter \u015bwiecki, w zwi\u0105zku z czym \u017cycie studenckie mog\u0142o si\u0119 na nich rozwija\u0107 znacznie bujniej ni\u017c na uniwersytetach pod kierownictwem duchowym, typowym dla Europy wschodniej. Do pocz\u0105tku XIX wieku studenci byli podzieleni w ramach autonomii uniwersyteckiej na cztery nationes, czy po niemiecku Landsmannschaften, pod kt\u00f3rymi rozumie si\u0119 raczej zwi\u0105zki krajan ni\u017c jakie\u015b wsp\u00f3lnoty narodowe. I tak na przyk\u0142ad natio polonica (obok natio boh\u00e9mien, saxonica i bavarica) w Pradze sk\u0142ada\u0142a si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z Niemc\u00f3w ze \u015al\u0105ska, a powsta\u0142y w Lipsku w 1808 r. z natio polonica landsmannszaft oficjalnie wyklucza\u0142 przyj\u0119cie Polak\u00f3w i nada\u0142 sobie nazw\u0119 Lusatia, prawdopodobnie \u017ceby nie dopu\u015bci\u0107 do spolszczenia zwi\u0105zku, kt\u00f3re sta\u0142o si\u0119 mo\u017cliwym dopiero z racji panowania kr\u00f3la saskiego Fryderyka Augusta nad Wielkim Ksi\u0119stwem Warszawskim. W ka\u017cdym razie nationes, po kt\u00f3rych dzisiaj pozosta\u0142 jedynie zwyczaj nazywania korporacji wed\u0142ug krain, jak np. Borussia, Saxo – Silesia, Pomerania, Masovia czy Polesia, stworzy\u0142y pierwsze podwaliny wsp\u00f3\u0142\u017cycia studenckiego, kt\u00f3re odbywa\u0142o si\u0119 g\u0142\u00f3wnie w \u00f3wczesnych akademikach, zwanych bursami – sk\u0105d niemieckie s\u0142owo Bursch. \u017bycie to up\u0142ywa\u0142o w dosy\u0107 swobodnym, czasem wr\u0119cz swawolnym trybie, obfituj\u0105cym w swoista obyczajowo\u015b\u0107, do kt\u00f3rej na podstawie przywileju cesarskiego zalicza\u0142o si\u0119 te\u017c prawo noszenia broni oraz pojedynk\u00f3w. Ruch wyst\u0119puj\u0105cy przeciw cz\u0119sto do\u015b\u0107 prymitywnej swawoli studenckiej powsta\u0142 pod koniec XVIII w. pod wp\u0142ywem my\u015bli o\u015bwieceniowych i religijnych; wtedy to zaistnia\u0142y lo\u017ce i tajne zwi\u0105zki na wz\u00f3r maso\u0144ski. Z tych czas\u00f3w wywodz\u0105 si\u0119: pierwowzory cyrkli, czyli odznak sk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 z liter v(ivat), c(rescat), f(loreat) oraz pierwszej litery nazwy korporacji zako\u0144czonych wykrzyknikiem, barw, cyrkli, tajnych k\u00f3\u0142, przysi\u0119gi burszowskiej i przede wszystkim zasada nierozerwalno\u015bci zwi\u0105zku na ca\u0142e \u017cycie, a nie tylko na czas studi\u00f3w, jak to by\u0142o w bursach czy landsmannszaftach. Z syntezy dawnych nationes i o\u015bwieceniowych zwi\u0105zk\u00f3w maso\u0144skich oraz zakon\u00f3w rycerskich powsta\u0142y na niekt\u00f3rych uniwersytetach niemieckich – lecz bynajmniej nie na wszystkich – stowarzyszenia studenckie, kt\u00f3re odpowiada\u0142y ju\u017c w zasadzie zupe\u0142nie nowoczesnym korporacjom. Stanowcza wi\u0119kszo\u015b\u0107 uniwersytet\u00f3w w Europie nie zna\u0142a jednak tej innowacji; studenci pozostawali tam w lu\u017anych wsp\u00f3lnotach w bursach, lo\u017cach religijnych lub niezorganizowanych zwi\u0105zkach ideowych.<\/span>
\nWielkim krokiem naprz\u00f3d, otwieraj\u0105cym form\u0119 korporacji dla niezrzeszonych dot\u0105d student\u00f3w, by\u0142o powstanie burszenszaftu w 1815 r. w Jenie. Pochodz\u0105ca z Francji narodowa idea o\u015bwiecenia zmieni\u0142a si\u0119 podczas wojen wyzwole\u0144czych prowadzonych przeciwko Napoleonowi w romantyczn\u0105 ide\u0119 narodow\u0105, kt\u00f3ra wywodzi\u0142a suwerenno\u015b\u0107 pa\u0144stwow\u0105 z racji bytu Volku – nale\u017cy tu pami\u0119ta\u0107, \u017ce to niemieckie s\u0142owo oznacza zar\u00f3wno lud jak i nar\u00f3d. Po powrocie student\u00f3w – ochotnik\u00f3w z Freikorps L\u00fctzow z wojny na uczelnie nasta\u0142 okres upolityczniania si\u0119 uniwersytet\u00f3w. Obok dawnych apolitycznych, a wi\u0119c podporz\u0105dkowanych systemowi, landsmannszaft\u00f3w, zw\u0105cych si\u0119 odt\u0105d Corpsami, powsta\u0142a nowa forma korporacji: narodowa, chrze\u015bcija\u0144ska, demokratyczna i republika\u0144ska zarazem: Deutsche Burschenschaft. Jej has\u0142em by\u0142o Ehre, Freiheit, Vaterland! (Honor, wolno\u015b\u0107, ojczyzna!), st\u0105d wi\u0119c i cyrkiel burszenszaft\u00f3w sk\u0142ada si\u0119 z tych liter i pierwszej litery nazwy korporacji, chocia\u017c obecnie wszed\u0142 ju\u017c zwyczaj odwo\u0142ywania si\u0119 przy nazwach korporacji do s\u0142ynnych plemion staro\u017cytnych jak np. Germania, Teutonia, Gothia, Alania, Lechitia czy Sarmatia. Ciekawym jest fakt, \u017ce dzi\u0119ki temu upolitycznieniu zosta\u0142o zapocz\u0105tkowane wyodr\u0119bnianie si\u0119 pojedynczych narodowo\u015bci, a zarazem umo\u017cliwione przej\u0119cie tego typu zwi\u0105zku przez inne nacje. Podatna na tak\u0105 my\u015bl narodowo – wolno\u015bciowa by\u0142a przede wszystkim Polska, kt\u00f3ra pa\u0144stwowo tak samo jak Niemcy nie istnia\u0142a ju\u017c od kilku lat (III rozbi\u00f3r Polski w 1795 r., rozwi\u0105zanie Rzeszy w 1806 r. ). R\u00f3wnocze\u015bnie w Polsce, gdzie nationes nie odgrywa\u0142y takiej roli administracyjnej, a w zwi\u0105zku z tym i \u015bwiadomo\u015bciowej jak na uniwersytetach Rzeszy, bardzo silna by\u0142a idea o\u015bwieceniowa w po\u0142\u0105czeniu z etycznym imperatywem, nakazuj\u0105cym podtrzymywanie przez kultur\u0119 \u015bwiadomo\u015bci narodowej Polak\u00f3w. Powstaj\u0105ce z tego nurtu w latach dwudziestych XIX w. zwi\u0105zki Filaret\u00f3w i Filomat\u00f3w, po\u0142\u0105czone p\u00f3\u017aniej w zwi\u0105zek Filaretomat\u00f3w, nie by\u0142y korporacjami sensu stricte, gdy\u017c nie obejmowa\u0142y wy\u0142\u0105cznie \u015brodowiska akademickiego (chocia\u017c cz\u0119sto by\u0142o i tak) i spoi\u0142a je wy\u0142\u0105cznie idea, forma – np. w postaci konwentu, prezydium, cyrkli, barw – lub zwi\u0105zek z za\u0142o\u017cenia organizacyjnego do\u017cywotni. Podobne by\u0142y raczej wcze\u015bniejszym lo\u017com, przy czym dzia\u0142alno\u015b\u0107 ich by\u0142a skierowana bardziej ideowo – kulturowo – politycznie ni\u017c religijnie, wi\u0119c i g\u0142\u00f3wn\u0105 swoj\u0105, rol\u0119 odgrywa\u0142y w historii polskiej literatury i muzyce. Mimo to nale\u017cy widzie\u0107 w Filarecji rodzimy i swoi\u015bcie polski wk\u0142ad w histori\u0119 akademick\u0105, kt\u00f3rego skutki jeszcze dzisiaj odczuwa si\u0119 w bardziej duchowej ni\u017c organizacyjnej definicji w\u0142asnych polskich korporacji.<\/span>
\nTe dwa ruchy – burszenszaftowski i filarecki – stanowi\u0142y dwa \u017ar\u00f3d\u0142a, z kt\u00f3rych mieli czerpa\u0107 polscy studenci w walce o wolno\u015b\u0107 i ojczyzn\u0119. Pierwszy by\u0142 jawniej polityczny, bardzej czynny i umo\u017cliwia\u0142 nawi\u0105zanie do istniej\u0105cych ju\u017c w Niemczech burszenszaft\u00f3w, zaowocowa\u0142 wi\u0119c jako pierwszy. I tak w 1817 r. powsta\u0142 w Warszawie Zwi\u0105zek Wolnych Polak\u00f3w, znany te\u017c jako Lechitia, ho\u0142duj\u0105cy podobnym zasadom jak burszenszaft i formu\u0142uj\u0105cy zbli\u017cone wymagania wobec swoich cz\u0142onk\u00f3w. Jest wi\u0119c rzecz\u0105, naturaln\u0105, i\u017c owi Lechici nawi\u0105zali kontakt z Burszenszaftem Niemieckim, aby skorzysta\u0107 z do\u015bwiadcze\u0144 komiliton\u00f3w niemieckich i zjednoczy\u0107 si\u0142y. Burszenszaft przeszmuglowa\u0142 te\u017c do Polski wiele materia\u0142\u00f3w organizacyjnych oraz korespondecji, a w gronie licznych bursz\u00f3w niemieckich, kt\u00f3rzy odwiedzili Warszaw\u0119, znajdowali si\u0119 nawet niekt\u00f3rzy ze wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycieli Burszenszaftu. Na uniwersytetach w Niemczech wzajemne stosunki by\u0142y ju\u017c o krok dalej: \u00f3wczesna Germania Marburska przyjmowa\u0142a, mimo zasady deutsch – christlich, Polak\u00f3w na pe\u0142noprawnych cz\u0142onk\u00f3w, powsta\u0142a z landsmanszafm Polonia we Wroc\u0142awiu, gdzie jak i w Berlinie studiowa\u0142o wtedy wielu Polak\u00f3w, by\u0142a ju\u017c burszenszaftem, a berli\u0144ska Polonia zosta\u0142a w 1818 r. oficjalnie przyj\u0119ta jako cz\u0142onek Burszenszaftu Berli\u0144skiego; jej pseudonimem by\u0142o Panta Koina, jej has\u0142o by\u0142o has\u0142em Teutonii Jene\u0144skiej: Unseren Bund trennt nur der Tod – Nasz zwi\u0105zek tylko \u015bmier\u0107 dzieli. \u017beby by\u0107 zaakceptowanym jako organizacja r\u00f3wnoprawna przez burszenszafty niemieckie i polskie w Niemczech, studenci na uczelniach polskich, kt\u00f3rzy ju\u017c wcze\u015bniej propagowali takie idee, zdecydowali si\u0119 na zorganizowanie si\u0119 w formie burszenszaft\u00f3w. Bractwo Bursz\u00f3w Polskich powsta\u0142o w 1819 r. najpierw na uczelniach w Kielcach i Krakowie, poniewa\u017c Warszawa by\u0142a ju\u017c wtedy pod wzmo\u017conym nadzorem rosyjskim. Do roku 1823 powsta\u0142o oko\u0142o 50 burszenszaft\u00f3w w Wilnie, Warszawie, Krakowie, Lwowie, ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich nie mia\u0142a du\u017cego znaczenia i szybko si\u0119 rozwi\u0105zywa\u0142a. Kres burszenszaft\u00f3w nadszed\u0142 r\u00f3wnocze\u015bnie z kresem obu Polonii w Niemczech i ca\u0142ego Burszenszaftu Niemieckiego, tak zwanego Urburschenschafru, czyli praburszenszafiu, na skutek nacisku i prze\u015bladowania przez w\u0142adze restauracyjne zar\u00f3wno w krajach niemieckich jak i w Konges\u00f3wce, kt\u00f3re zainicjowa\u0142 w 1819 r. ksi\u0105\u017c\u0119 Metternich i jego sojusznicy ze \u015awi\u0119tego Przymierza.<\/span>
\nW samej Polsce dzia\u0142alno\u015b\u0107 korporacyjna okaza\u0142a si\u0119 niemo\u017cliwa z powodu presji policji carskiej, a od czasu zamkni\u0119cia Uniwesytetu Warszawskiego po powstaniu listopadowym by\u0142a wr\u0119cz nie do pomy\u015blenia. W Niemczech za\u015b mog\u0142y nadal istnie\u0107 korpsy i powstawa\u0142y turnerszafy i sangerszafy jako formy zast\u0119pcze burszenszaft\u00f3w. Rokiem kluczowym by\u0142 tutaj 1832, kiedy po kl\u0119sce w powstaniu wielka emigracja ruszy\u0142a przez Niemcy do Francji i dalej do Stan\u00f3w Zjednoczonych; Polak\u00f3w tych witano entuzjastycznie w ca\u0142ych Niemczech jako bohater\u00f3w walki o wolno\u015b\u0107. Dostarczy\u0142o to r\u00f3wnie\u017c nowego bod\u017aca \u015brodowisku akademickiemu, gdzie formowa\u0142y si\u0119 znowu burszenszafty. Dlatego nie jest dziwnym fakt, \u017ce z okazji pierwszej og\u00f3lnoniemieckiej i og\u00f3lnonarodowej manifestacji politycznej na zamku w Hambach obok czarno – czerwono – z\u0142otej flagi burszenszaftu z napisem Deutschlands Wiedergeburt, tym samym staj\u0105cej si\u0119 flag\u0105 narodow\u0105 Niemiec, powiewa\u0142a r\u00f3wnie\u017c flaga bia\u0142o – czerwona z napisem Za wasz\u0105 wolno\u015b\u0107 i nasz\u0105. Kiedy r\u00f3wnie\u017c rok 1833 nie przyni\u00f3s\u0142 spodziewanego przewrotu, cz\u0142onkowie burszenszaftu zadecydowali si\u0119 wszcz\u0105\u0107 powszechn\u0105 rewolucj\u0119 przez szturm na Frankfurter Hauptwache, przy czym polska jednostka majora Micha\u0142owskiego stanowi\u0142a oko\u0142o jedn\u0105 trzeci\u0105 uczestnik\u00f3w. Ani szturm, ani dalsze plany – zreszt\u0105 dosy\u0107 niedojrza\u0142e – si\u0119 nie uda\u0142y i ca\u0142a idea demokratyczna wraz z polonofili\u0105 w ci\u0105gu kolejnych lat posz\u0142y w zapomnienie. Pocz\u0105tek wiosny lud\u00f3w w Niemczech jeszcze raz przyni\u00f3s\u0142 kr\u00f3tkie wspomnienie dawnego obrazu Polaka – wolno\u015bciowca (np. wyzwolenie z wi\u0119zienia Mieros\u0142awskiego przez ludno\u015b\u0107 Berlina), przy czym jednak wytrwa\u0142a do ko\u0144ca tylko skrajna lewica burszenszaftowska jak np. ciesz\u0105cy si\u0119 smutn\u0105 s\u0142aw\u0105 Karol Marks i Fryderyk Engels. Rozwijanie polskiego ruchu korporacyjnego okaza\u0142o si\u0119 mo\u017cliwym tylko na uniwersytetach po\u0142o\u017conych poza Polsk\u0105, tj. przede wszystkim w prowincjach nadba\u0142tyckich Rosji carskiej, kt\u00f3re niegdy\u015b nale\u017ca\u0142y do Rzeczypospolitej Polskiej, a przedtem do pa\u0144stwa Krzy\u017cackiego, z kt\u00f3rych to czas\u00f3w pozosta\u0142 silny element niemiecki w Rydze i Dorpacie. Dochodzi do tego fakt, i\u017c car rosyjski, chc\u0105c zwi\u0119kszy\u0107 na Zachodzie uznanie dla wykszta\u0142cenia swoich poddanych, jednocze\u015bnie nie nara\u017caj\u0105c tym eksperymentem “iz zapada”, rodzimego charakteru ruskiego w samym sercu Rosji, jakby “zaimportowa\u0142” w 1802 r. uniwersytet Dorpacki, na kt\u00f3rym j\u0119zykiem wyk\u0142adowym by\u0142 niemiecki, administracja by\u0142a te\u017c niemiecka i istnia\u0142y korporacje na wz\u00f3r niemiecki. Pierwotnie wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich by\u0142a niemiecka, nie by\u0142o jednak innych korporacji ni\u017c korpsy. Z czasem i inne nacje zacz\u0119\u0142y pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 t\u0105 przewidzian\u0105 przez zarz\u0105d niemiecki form\u0105 stowarzyszenia studenckiego, co da\u0142o pocz\u0105tek bardzo rozwini\u0119tym korporacjom \u0142otewskim i esto\u0144skim, zlikwidowanym na skutek Rewolucji Pa\u017adziernikowej korporacjom rosyjskim oraz ba\u0142tyckiemu odga\u0142\u0119zieniu korporacji polskich; wszystkie korporacje wi\u0105za\u0142o wsp\u00f3lne comment ustalone przez Chargiertenconvent. Wspomnie\u0107 tutaj nale\u017cy przede wszystkim o Konwencie Polonia, najstarszej do dzi\u015b istniej\u0105cej korporacji polskiej. Polonia z tego powodu jest wa\u017cnym ogniwem w historii korporacji polskich, \u017ce po pierwsze czasowo stwarza w pewnym sensie kontynuacj\u0119 “praburszenszaftu” polskiego; po drugie wnios\u0142a do korps\u00f3w ba\u0142tyckich element my\u015bli narodowej, kt\u00f3ra, jako \u017ce Polonia nie by\u0142a bynajmniej burszenszaftem, wyra\u017ca\u0142a si\u0119 g\u0142\u00f3wnie w pracy o\u015bwieceniowo – duchowej, czyli w duchu tradycji filareckiej; po trzecie Konwent Polonia stanowi pierwowz\u00f3r typu polskiej korporacji ba\u0142tyckiej, kt\u00f3ry po pierwszej wojnie \u015bwiatowej przej\u0105\u0142 w Polsce rol\u0119 wiod\u0105c\u0105. W drugiej po\u0142owie XIX w., a zw\u0142aszcza pod jego koniec, nast\u0105pi\u0142 og\u00f3lny rozkwit rozmaitych korporacji w Niemczech i krajach o niemieckich wp\u0142ywach kulturowych, jak np. w Dorpacie, Rydze, St. Petersburgu, Pradze lub Czerniowcach. Powsta\u0142y w tym nurcie Arkonia w 1879 r. w Rydze (obecnie w Warszawie), Weletia w 1883 r. w Rydze, Lutytia w 1884 r. w Dorpacie, Lechitia w 1897 r. w Dorpacie, Venedia w 1907 r. w Dorpacie i w ko\u0144cu Sarmatia w 1908 r. w St. Petersburgu (obecnie w Warszawie) – skupiaj\u0105ca niemal wy\u0142\u0105cznie szlacht\u0119. W samych Niemczech, w okresie zak\u0142adania tych licznych korporacji, burszenszafty odchodzi\u0142y stopniowo od swoich wielkoniemieckich i wolno\u015bciowych \u017ar\u00f3de\u0142 i da\u0142y si\u0119 przekona\u0107 Bismarckowi do jego wersji p\u00f3\u0142demokratycznego pa\u0144stwa ma\u0142oniemieckiego o hipertroficznej biurokracji pruskiej. Pod koniec wieku powstawa\u0142y znowu zar\u00f3wno w owej Rzeszy jak i w Monarchii Habsburskiej korporacje polskie jak lipska Unitas (1872 – 78 i 1890 – 1918), wiede\u0144ska Jagiellonia (1910) i gda\u0144ska Wis\u0142a (od 1904 jako stowarzyszenie, a od 1913 jako korporacja). Wszystkie te korporacje nie odnosi\u0142y si\u0119 ju\u017c jednak do wcze\u015bniejszych polskich tradycji korporacyjnych, a bardziej wynika\u0142y z otaczaj\u0105cego studenta polskiego \u015brodowiska korporacyjnego uniwersytet\u00f3w niemieckich; specyficznie polskim za\u015b by\u0142o ich bardziej duchowe nastawienie, orientacja na prac\u0119 kulturow\u0105. Okres ten charakteryzowa\u0142o te\u017c pewnego rodzaju zaostrzenie nacjonalizmu, kt\u00f3ry od roku 1848 \/ 49 rozwija\u0142 si\u0119 z nacjonalizmu pozytywnego, czy braterskiego, w kierunku nacjonalizmu egoistycznego lub wr\u0119cz imperialistycznego. Tutaj rol\u0119 kluczow\u0105 jestem sk\u0142onny przypisywa\u0107 szerzonemu w celu wspomnianego przekabacenia przez Bismarcka narodowych libera\u0142\u00f3w kultowi pa\u0144stwa mocarstwowego, ale doda\u0107 musz\u0119, \u017ce i Polacy w tym i p\u00f3\u017aniejszym okresie przej\u0119li ten idea\u0142, tylko \u017ce we w\u0142asnej egocentrycznej wersji. Powsta\u0142 w ka\u017cdym razie klimat sta\u0142ego wrogiego napi\u0119cia, kt\u00f3remu dawano wyraz w licznych pojedynkach (wtedy to ju\u017c g\u0142\u00f3wnie na szlagiery, tj. szpad\u0119 studenck\u0105 b\u0119d\u0105c\u0105 w u\u017cyciu w krajach niemieckich po dzie\u0144 dzisiejszy). Warto mo\u017ce przy tym zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na fakt, i\u017c mimo ca\u0142ej narodowej w \u015brodowisku akademickim comment i post\u0119powanie honorowe zawsze dawa\u0142y wsp\u00f3lny j\u0119zyk, kt\u00f3ry dzi\u0119ki takiemu zmazywaniu skaz honorowych zawsze umo\u017cliwia\u0142 godna koegzystencj\u0119.<\/span>
\n\u00d3w stan stosunkowo ustabilizowany i pozbawiony g\u0142\u0119bszych konflikt\u00f3w mi\u0119dzy korporacjami zachowa\u0142 si\u0119 a\u017c do momentu rozpadu pa\u0144stw zaborczych, kt\u00f3rego skutki odzwierciedlaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w historii akademickiej. Na Politechnice w Warszawie, otwartej ponownie jeszcze za okupacji niemieckiej w 1915 r., zezwolono na dzia\u0142alno\u015b\u0107 Sarmatii, cho\u0107 jej oddzia\u0142ywanie na zewn\u0105trz by\u0142o oczywi\u015bcie bardzo ograniczone przez w\u0142adze okupacyjne. W semestrze letnim 1917 \/ 18 r. do\u0142\u0105czy\u0142y do Sarmatii Weletia oraz Arkonia, w \u015blad za ni\u0105 anga\u017cuj\u0105c si\u0119 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 polityczna, trwaj\u0105ca nieprzerwanie i ukoronowana odzyskaniem przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci w dniu 11 listopada 1918 r. Cz\u0142onkowie prawie wszystkich korporacji wst\u0105pili do Wojska Polskiego, by wywalczy\u0107 tereny polskie z rak sowieckiej Rosji. Pami\u0119\u0107 i tradycje tej walki, w kt\u00f3rej brali tak\u017ce udzia\u0142 niemieccy ochotnicy Freikorps\u00f3w, stanowi\u0105 do dzi\u015b wa\u017cny punkt odniesienia dla polskiego korporanta. Po zwyci\u0119stwie na Wschodzie i zabezpieczeniu tamtejszych granic, dyplomacja polska skupi\u0142a swe zabiegi na zachodnich terenach, nie ograniczaj\u0105c si\u0119 w my\u015bl doktryny 60 % Dmowskiego (kt\u00f3ry by\u0142 dopuszczony jako protektor, tj. cz\u0142onek niepe\u0142noprawny do Sarmatii) do teren\u00f3w o przewadze polskiej; widzimy w tym niestety odwet za zabory. W Powstaniach \u015al\u0105skich, na g\u00f3rze \u015aw. Anny, po obu stronach walczyli studenci – ochotnicy, ka\u017cdy z prze\u015bwiadczeniem, \u017ce walczy o s\u0142uszna spraw\u0119 swego narodu; z pewna gorycz\u0105 nawet w tej zajad\u0142ej walce ochotniczej mo\u017cna stwierdzi\u0107 jak\u0105\u015b to\u017csamo\u015b\u0107 sposobu my\u015blenia i poj\u0119cia honoru po obu stronach. Po zako\u0144czeniu walk zbrojnych, wraz z odrodzeniem uniwersytet\u00f3w, korporacje polskie prze\u017cywa\u0142y sw\u00f3j najwi\u0119kszy rozkwit. Sytuacj\u0119 powracaj\u0105cych z pola chwa\u0142y, pe\u0142nych idealizmu, cz\u0119sto zradykalizowanych student\u00f3w – ochotnik\u00f3w swobodnie mo\u017cna por\u00f3wna\u0107 z sytuacja 1815 r., kt\u00f3ra dawa\u0142a pocz\u0105tek burszenszaftom w Niemczech. Jako pierwsze nowe korporacje powsta\u0142y w 1920 r. Magna Polonia oraz Lechia w odzyskanym Poznaniu. Zwr\u00f3cono si\u0119 tutaj do tradycyjnej formy niemieckich korporacji, wysuwaj\u0105c jednak na pierwszy plan wierno\u015b\u0107 idea\u0142om Polski i polsko\u015bci, ochoczo zwracaj\u0105c je przeciwko Niemcom. W kolejnych latach, a\u017c do roku 1939, powsta\u0142o w Polsce oko\u0142o 140 korporacji, kt\u00f3re jednak nale\u017cy odr\u00f3\u017cni\u0107 od dawnych, o wiele bardziej zr\u00f3wnowa\u017conych i nigdy w tym stopniu nie podatnych na radykalizmy korporacji o tradycji emigracyjnej. Opr\u00f3cz garstki tak zwanych chrze\u015bcija\u0144skich korporacji, odrzucaj\u0105cych z powod\u00f3w rzekomo religijnych pojedynki, nale\u017cy w okresie mi\u0119dzywojennym wyr\u00f3\u017cni\u0107 trzy tendencje: korporacje, ograniczaj\u0105ce si\u0119 raczej do funkcji obyczajowo – spo\u0142ecznych, co odpowiada niemieckim korpsom, korporacje k\u0142ad\u0105ce nacisk na kszta\u0142cenie charakter\u00f3w narodowo i politycznie \u015bwiadomych, co odpowiada\u0142oby Burszenszaftowi Niemieckiemu, oraz korporacje pojmuj\u0105ce si\u0119 jako organizacje m\u0142odzie\u017cowe poszczeg\u00f3lnych, cz\u0119sto skrajnie prawicowych, partii politycznych, nie maj\u0105ce nic wsp\u00f3lnego z elitarnym duchem korporanta \u015bwiadomego swych tradycji narodowo – wolno\u015bciowych, tradycji filareckich i kodeksu honoru; te zreszt\u0105 cz\u0119sto kr\u00f3tkotrwa\u0142e tzw. korporacje dzikie, bo nie nale\u017ca\u0142y do ZPK1A, szczeg\u00f3lnie s\u0142u\u017cy\u0142y jako tworzywo antykorporanckiej propagandy lewicowej – kt\u00f3ra, pozwol\u0119 sobie doda\u0107, nie zdawa\u0142a sobie najwidoczniej sprawy ze \u015brodowiska, z kt\u00f3rego pochodzi\u0142 swego czasu sam Karol Marks maj\u0105cy pewnie te\u017c co innego na my\u015bli ni\u017c praktyk\u0119 sowieck\u0105… Po wprowadzeniu dyktatury w maju 1926 r. przez marsza\u0142ka Pi\u0142sudskiego korporacje studenckie znalaz\u0142y si\u0119 w opozycji wobec niedemokratycznego sposobu przej\u0119cia i sprawowania w\u0142adzy. W walkach ulicznych w Warszawie kilku korporant\u00f3w odda\u0142o \u017cycie za praworz\u0105dno\u015b\u0107 Polski, co po dzi\u015b dzie\u0144 ma sw\u00f3j wp\u0142yw na obraz w\u0142asny korparcji. Pierwsze ograniczenia dzia\u0142alno\u015bci korporacji datuj\u0105 si\u0119 na rok 1933, gdy urz\u0105d ministra kultury piastowa\u0142 J\u0119drzejewicz. Pr\u00f3by ujednolicenia korporacji studenckich przypominaj\u0105 pod wieloma wzgl\u0119dami polityk\u0119 stosowan\u0105 przez NS – Studentenbund w Niemczech tego okresu. Ca\u0142kowity kres dzia\u0142alno\u015bci korporacji nast\u0105pi\u0142 jednak dopiero w momencie napa\u015bci Hitlera i Stalina na Polsk\u0119; do roku 1940 utrzyma\u0142a si\u0119 jeszcze Lechia Czerniowiecka w Rumunii. W walkach drugiej wojny \u015bwiatowej uczestniczyli cz\u0142onkowie wszystkich korporacji, gotowi polec za honor i wolno\u015b\u0107 ojczyzny, i oni te\u017c stanowili trzon m\u0142odej kadry w walce przeciw naje\u017ad\u017acom, nie tylko w regularnej, ale te\u017c i podziemnej armii. To \u017ce Polska mia\u0142y sw\u00f3j wk\u0142ad w zwyci\u0119stwo nad Niemcami, nie zmienia faktu, \u017ce drugi naje\u017ad\u017aca, czyli wyzwoliciel sowiecki, utrzymywa\u0142 przy \u017cyciu zakaz istnienia nie tylko korporacji, ale wszystkich organizacji: reakcjonist\u00f3w, antysemit\u00f3w, faszyst\u00f3w i nacjonalist\u00f3w, do kt\u00f3rych nie tylko w\u0142adze sowieckie i komunistyczne ale po dzie\u0144 dzisiejszy prasa RFN – owska swobodnie zalicza, r\u00f3wnie\u017c korporacje studenckie. Mimo to, z powodu zapotrzebowania na pracownik\u00f3w wysoko wykwalifikowanych, w PRL – u cz\u0119sto u boku kierownika o zaletach g\u0142\u00f3wnie partyjnych stawa\u0142 wykszta\u0142cony zast\u0119pca o przesz\u0142o\u015bci korporacyjnej, zdolny do planowania i przeprowadzenia odbudowy Polski. Po pa\u017adzierniku 1956 r. zacz\u0119\u0142a si\u0119 tak zwana stabilizacja, kt\u00f3ra pozwoli\u0142a Filistrom na ponowne nawi\u0105zanie kontakt\u00f3w ze swoimi komilitonami, na zorganizowanie nieoficjalnych spotka\u0144, z kt\u00f3rych na pierwszy plan wybija si\u0119 bal zorganizowany w 1957 r. dla podtrzymania \u017cywotno\u015bci wi\u0119zi w\u015br\u00f3d Sarmat\u00f3w. Opr\u00f3cz tego, \u017ce by\u0142y podtrzymywane kontakty osobiste, odbywa\u0142y si\u0119 z rzadka komersze filisterskie, czyli uroczysto\u015bci o formie tradycyjnej, \u017ce zachowywa\u0142o si\u0119 bandy i dekle i wychodzi\u0142y za granica czasopisma korporacyjne, \u017cycie korporacji zamarz\u0142o i grozi\u0142o stopniowym wymarciem, kt\u00f3remu dopiero prze\u0142om 1989 r. po\u0142o\u017cy\u0142 ostateczny kres.<\/span>
\nPierwsza pr\u00f3ba utrzymania przy \u017cyciu ruchu korporacyjnego przypada na rok 1983, kiedy Filistrowie Arkonii Warszawskiej zacz\u0119li wciela\u0107 do korporacji swoich doros\u0142ych syn\u00f3w i krewnych, odchodz\u0105c tym samym od wychowania korporacyjnego, czyli r\u00f3wnego fuksowania dla ka\u017cdego. W 1990 r. nadano by\u0142ej Arkonii form\u0119 prawn\u0105 Stowarzyszenia Arkonia, kt\u00f3re w 1996 r. przekszta\u0142ci\u0142o si\u0119 w korporacj\u0119 sensu stricte. Drug\u0105 pr\u00f3b\u0105 by\u0142o odnowienie Sparty w 1988 r. w Warszawie przez grup\u0119 student\u00f3w – harcerzy, kt\u00f3rym jednak brakowa\u0142o kontakt\u00f3w z Filistrami, i kt\u00f3rzy si\u0119 rozeszli w zwi\u0105zku z pierwsz\u0105 woln\u0105 akcj\u0105 wyborcz\u0105 w 1990 r. Podobny los spotka\u0142 odnowion\u0105 w 1990 r. pozna\u0144sk\u0105 Lechi\u0119, z t\u0105 jednak r\u00f3\u017cnic\u0105, \u017ce pr\u00f3ba pochodzi\u0142a tu ze strony Filistr\u00f3w, kt\u00f3rzy w 1993 r. wznowili swoje starania, rym razem ju\u017c ukoronowane sukcesem. Inaczej przebiega\u0142a rekonstytucja Sarmatii w 1992 r., bo od pocz\u0105tku wznowiono j\u0105 jako korporacj\u0119 studenck\u0105 z pierwszym fuksowaniem pod kierownictwem Filistr\u00f3w, co da\u0142o efekt ju\u017c nieprzerwanego rozwoju. Starania o reaktywizacj\u0119 najstarszej polskiej korporacji, Konwentu Polonia, w 1993 r., zako\u0144czy\u0142y si\u0119 niepowodzeniem, wznowiono je jednak w 1998 r. Zrekonstutyowa\u0142y si\u0119 w 1994 r. warszawska Aquilonia, w 1995 warszawska Respublica, w 1996 warszawska Coronia i w 1997 r. krakowska Corolla. Nowo za\u0142o\u017cona Magna Polonia Vratislaviensis w 1992 r. we Wroc\u0142awiu odwo\u0142uje si\u0119 do tradycji pozna\u0144skiej Magna Polonia. W roku 1992 powsta\u0142a w Gliwicach korporacja niemiecka Salia – Silesia o charakterze chrze\u015bcija\u0144skim, odwo\u0142uj\u0105ca si\u0119 do tradycji Salii z przedwojennego Wroc\u0142awia; Salia – Silesia utrzymywa\u0142a \u015bcis\u0142e kontakty z niemieckim zwi\u0105zkiem korporacji katolickich Cartellverbandem, kt\u00f3rego cz\u0142onkiem zosta\u0142a w 1996 r., podczas gdy o kontakcie z polskim ruchem korporacyjnym nie mam \u017cadnych wiadomo\u015bci. Samo istnienie jednak niemieckiej korporacji pod administracj\u0105 polsk\u0105 uwa\u017cam za dobry znak zaczynaj\u0105cej si\u0119 normalizacji stosunk\u00f3w. Specyficznym i nie uznawanym powszechnie zjawiskiem jest stowarzyszenie Asklepiada w Katowicach, poniewa\u017c odrzuca pewne wyk\u0142adniki comment korporacyjnego, np. post\u0119powanie honorowe, i przyjmuje w swoje szeregi zar\u00f3wno student\u00f3w jak i studentki.<\/span>
\nZ wyj\u0105tkiem wymienionej Asklepiady wszystkie korporacje polskie pozostaj\u0105 wierne swej tradycji i comment sprzed 1939 r. Zewn\u0119trzne formy by\u0142y i s\u0105 podstaw\u0105 do zachowania ich w\u0142asnej niepowtarzalnej to\u017csamo\u015bci; pierwszy plan zajmuje doskonalenie honoru i dojrza\u0142ego charakteru jednostki, gotowej przej\u0105\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107 zar\u00f3wno za swoich komiliton\u00f3w jak i w spo\u0142ecze\u0144stwie czy polityce. Id\u0105 wi\u0119c polskie korporacje w\u0142asna droga tradycji narodowych, cz\u0119sto g\u0119sto zreszt\u0105 zwi\u0105zanych z ruchem korporacyjnym innych narod\u00f3w europejskich, przede wszystkim Niemc\u00f3w. Nie zawsze jednak te powik\u0142ane powi\u0105zania by\u0142y proste, cz\u0119sto wr\u0119cz wrogie, ale bywa\u0142y i etapy wzajemnego wspierania si\u0119. Odpowied\u017a na pytanie, co niesie przysz\u0142o\u015b\u0107, zale\u017cy moim zdaniem w du\u017cej mierze od oceny dzisiejszej sytuacji politycznej, czy pocz\u0105tek wieku XXI typologicznie bardziej przypomina pocz\u0105tek XX czy XIX w. Za ostatnim przemawia\u0142aby paralela istnienia wszecheuropejskiego systemu – czy to Metternicha, czy to Euro; wychodz\u0105c z koncepcji praworz\u0105dnego i demokratycznego pa\u0144stwa narodowego zar\u00f3wno korporacje polskie jak i burszenszafty niemieckie odnosz\u0105 si\u0119 z pewnymi obawami do nadchodz\u0105cej superpa\u0144stwowo\u015bci Unii Europejskiej. Czy jednak dojdzie do wsp\u00f3lnych koncepcji, aby wzmacnia\u0107 aspekty ideowo – kulturowe narod\u00f3w europejskich wobec si\u0142 gospodarki \u015bwiatowej, pozostaje w\u0105tpliwym r\u00f3wnie\u017c po odbytym w 1997 r. spotkaniu we Fryburgu.<\/span><\/p>\n

opublikowano w 1997 r.<\/span>
\n Sk\u0142adam podzi\u0119kowania Autorowi za wyra\u017cenie zgody na publikacj\u0119 Jego tekstu<\/em>.<\/span>
\n<\/strong><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Alexander Ilgmann filister B! Saxo – Silesia (Fryburg)       Obecnie, wraz z powrotem do narodowych tradycji, Polska prze\u017cywa renesans korporacji akademickich. Studenci na uczelniach w Warszawie, Poznaniu, Wroc\u0142awiu, Krakowie i Katowicach wsp\u00f3lnie z przedwojennymi Filistrami, czyli by\u0142ymi studentami – korporantami, odnowili ju\u017c dziewice z dawnych korporacji ZPK!A – Zwi\u0105zku Polskich Korporacji Akademickich. Takie … Continue reading HISTORIA POLSKICH KORPORACJI AKADEMICKICH W \u015aWIETLE JEJ ODNIESIE\u0143 DO BURSZENSZAFTU NIEMIECKIEGO<\/span> →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-372","page","type-page","status-publish","hentry"],"yoast_head":"\nHISTORIA POLSKICH KORPORACJI AKADEMICKICH W \u015aWIETLE JEJ ODNIESIE\u0143 DO BURSZENSZAFTU NIEMIECKIEGO - ARMARIA<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"http:\/\/armaria.info\/?page_id=372\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"HISTORIA POLSKICH KORPORACJI AKADEMICKICH W \u015aWIETLE JEJ ODNIESIE\u0143 DO BURSZENSZAFTU NIEMIECKIEGO - ARMARIA\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Alexander Ilgmann filister B! Saxo – Silesia (Fryburg)       Obecnie, wraz z powrotem do narodowych tradycji, Polska prze\u017cywa renesans korporacji akademickich. Studenci na uczelniach w Warszawie, Poznaniu, Wroc\u0142awiu, Krakowie i Katowicach wsp\u00f3lnie z przedwojennymi Filistrami, czyli by\u0142ymi studentami – korporantami, odnowili ju\u017c dziewice z dawnych korporacji ZPK!A – Zwi\u0105zku Polskich Korporacji Akademickich. Takie … Continue reading HISTORIA POLSKICH KORPORACJI AKADEMICKICH W \u015aWIETLE JEJ ODNIESIE\u0143 DO BURSZENSZAFTU NIEMIECKIEGO →\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"http:\/\/armaria.info\/?page_id=372\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"ARMARIA\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-08-01T09:17:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/Photo-A-Ilgmann-gross.jpg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"20 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"http:\/\/armaria.info\/?page_id=372\",\"url\":\"http:\/\/armaria.info\/?page_id=372\",\"name\":\"HISTORIA POLSKICH KORPORACJI AKADEMICKICH W \u015aWIETLE JEJ ODNIESIE\u0143 DO BURSZENSZAFTU NIEMIECKIEGO - ARMARIA\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"http:\/\/armaria.info\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"http:\/\/armaria.info\/?page_id=372#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"http:\/\/armaria.info\/?page_id=372#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/Photo-A-Ilgmann-gross.jpg\",\"datePublished\":\"2020-03-29T20:38:26+00:00\",\"dateModified\":\"2020-08-01T09:17:11+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"http:\/\/armaria.info\/?page_id=372#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"http:\/\/armaria.info\/?page_id=372\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"http:\/\/armaria.info\/?page_id=372#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/Photo-A-Ilgmann-gross.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/Photo-A-Ilgmann-gross.jpg\",\"width\":120,\"height\":160},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"http:\/\/armaria.info\/?page_id=372#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"http:\/\/armaria.info\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"HISTORIA POLSKICH KORPORACJI AKADEMICKICH W \u015aWIETLE JEJ ODNIESIE\u0143 DO BURSZENSZAFTU NIEMIECKIEGO\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"http:\/\/armaria.info\/#website\",\"url\":\"http:\/\/armaria.info\/\",\"name\":\"ARMARIA\",\"description\":\"SZTUKA HERALDYKA MONARCHIA ETYKIETA SZLACHTA CEREMONIA\u0141 (con. MMXVIII)\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"http:\/\/armaria.info\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"HISTORIA POLSKICH KORPORACJI AKADEMICKICH W \u015aWIETLE JEJ ODNIESIE\u0143 DO BURSZENSZAFTU NIEMIECKIEGO - ARMARIA","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"http:\/\/armaria.info\/?page_id=372","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"HISTORIA POLSKICH KORPORACJI AKADEMICKICH W \u015aWIETLE JEJ ODNIESIE\u0143 DO BURSZENSZAFTU NIEMIECKIEGO - ARMARIA","og_description":"Alexander Ilgmann filister B! Saxo – Silesia (Fryburg)       Obecnie, wraz z powrotem do narodowych tradycji, Polska prze\u017cywa renesans korporacji akademickich. Studenci na uczelniach w Warszawie, Poznaniu, Wroc\u0142awiu, Krakowie i Katowicach wsp\u00f3lnie z przedwojennymi Filistrami, czyli by\u0142ymi studentami – korporantami, odnowili ju\u017c dziewice z dawnych korporacji ZPK!A – Zwi\u0105zku Polskich Korporacji Akademickich. Takie … Continue reading HISTORIA POLSKICH KORPORACJI AKADEMICKICH W \u015aWIETLE JEJ ODNIESIE\u0143 DO BURSZENSZAFTU NIEMIECKIEGO →","og_url":"http:\/\/armaria.info\/?page_id=372","og_site_name":"ARMARIA","article_modified_time":"2020-08-01T09:17:11+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/Photo-A-Ilgmann-gross.jpg","type":"","width":"","height":""}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"20 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"http:\/\/armaria.info\/?page_id=372","url":"http:\/\/armaria.info\/?page_id=372","name":"HISTORIA POLSKICH KORPORACJI AKADEMICKICH W \u015aWIETLE JEJ ODNIESIE\u0143 DO BURSZENSZAFTU NIEMIECKIEGO - ARMARIA","isPartOf":{"@id":"http:\/\/armaria.info\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"http:\/\/armaria.info\/?page_id=372#primaryimage"},"image":{"@id":"http:\/\/armaria.info\/?page_id=372#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/Photo-A-Ilgmann-gross.jpg","datePublished":"2020-03-29T20:38:26+00:00","dateModified":"2020-08-01T09:17:11+00:00","breadcrumb":{"@id":"http:\/\/armaria.info\/?page_id=372#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["http:\/\/armaria.info\/?page_id=372"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"http:\/\/armaria.info\/?page_id=372#primaryimage","url":"http:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/Photo-A-Ilgmann-gross.jpg","contentUrl":"http:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/Photo-A-Ilgmann-gross.jpg","width":120,"height":160},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"http:\/\/armaria.info\/?page_id=372#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"http:\/\/armaria.info\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"HISTORIA POLSKICH KORPORACJI AKADEMICKICH W \u015aWIETLE JEJ ODNIESIE\u0143 DO BURSZENSZAFTU NIEMIECKIEGO"}]},{"@type":"WebSite","@id":"http:\/\/armaria.info\/#website","url":"http:\/\/armaria.info\/","name":"ARMARIA","description":"SZTUKA HERALDYKA MONARCHIA ETYKIETA SZLACHTA CEREMONIA\u0141 (con. MMXVIII)","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"http:\/\/armaria.info\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/372","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=372"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/372\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":466,"href":"http:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/372\/revisions\/466"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=372"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}