{"id":366,"date":"2020-03-29T20:29:58","date_gmt":"2020-03-29T20:29:58","guid":{"rendered":"http:\/\/armaria.info\/?page_id=366"},"modified":"2020-08-01T09:17:52","modified_gmt":"2020-08-01T09:17:52","slug":"krotka-historia-k-lauda-w-kownie-oraz-jej-reaktywacji-1928-2010","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/armaria.info\/?page_id=366","title":{"rendered":"KR\u00d3TKA HISTORIA K! LAUDA W KOWNIE\u00a0ORAZ JEJ REAKTYWACJI (1928-2010)"},"content":{"rendered":"

Jan Daniluk<\/strong>, Prezes K!Lauda
\nMarcin M. Wiszowaty<\/strong>, Filister K!Polonia, filister h.c. K!Lauda<\/span><\/p>\n

“Korporant”, <\/em>2010, nr 7<\/span><\/p>\n

W tym roku do grona aktywnych polskich korporacji akademickich powr\u00f3ci\u0142a za\u0142o\u017cona w Kownie w 1928 r., a\u00a0 zreaktywowana w Gda\u0144sku \u201eLauda\u201d (co ciekawe, w 1924 r. w Krakowie powsta\u0142a zupe\u0142nie inna \u201eLauda\u201d, pierwotnie jako \u201eLegia\u201d. Z kolei w Warszawie \u2013 \u201eLaudania\u201d. Korporacji tych nic jednak nie \u0142\u0105czy poza podobnymi nazwami). 5 lutego 2010 r. przyj\u0119to pierwszych od 71 lat fuks\u00f3w, a 12 czerwca 2010 r. ostatni cz\u0142onek przedwojennej Laudy filister Zbigniew \u0141ukowski (coetus 1938) na\u0142o\u017cy\u0142 fuksom barwy. Nadzwyczajne Ko\u0142o dokona\u0142o wyboru pierwszego po wojnie Prezydium. Pragniemy przybli\u017cy\u0107 \u015brodowisku korporacyjnemu dzieje Laudy kowie\u0144skiej i histori\u0119 jej reaktywacji.<\/span><\/p>\n

Przedwojenna Lauda czynnie funkcjonowa\u0142a zaledwie 12 lat i 44 dni (jak skrz\u0119tnie obliczy\u0142 fil. Konrad \u0141apin w niepublikowanym opracowaniu z 1989 r. pt. \u201eWst\u0119ga Laudy. Zarys historii polskiej korporacji na Litwie<\/em>\u201d). Pierwsze, nie\u015bmia\u0142e pr\u00f3by powo\u0142ania do \u017cycia polskiej korporacji akademickiej na Kowie\u0144szczy\u017anie mia\u0142y miejsce ju\u017c w 1923 r. Pomys\u0142 powo\u0142ania na Uniwersytecie Litewskim w Kownie polskiej, m\u0119skiej korporacji akademickiej by\u0142 \u017cywo dyskutowany w 1925 r., przy okazji prac nad za\u0142o\u017ceniem organizacji skupiaj\u0105cej og\u00f3\u0142 polskiej m\u0142odzie\u017cy akademickiej w Kownie. Ostatecznie przybra\u0142a ona kszta\u0142t Zjednoczenia Polak\u00f3w Student\u00f3w Uniwersytetu Litewskiego (ZPSUL). Korporacji akademickiej w\u00f3wczas nie utworzono. Niepowodzenie to mo\u017cna t\u0142umaczy\u0107 z jednej strony s\u0142ab\u0105 popularyzacj\u0105 w\u015br\u00f3d Polak\u00f3w z Kowna idei ruchu korporacyjnego, kojarzonego z obc\u0105, niemieck\u0105 tradycj\u0105. Z drugiej strony obawiano si\u0119 stworzenia konkurencyjnej dla ZPSUL organizacji, o m\u0119skim charakterze, co grozi\u0142o podzia\u0142em w \u015brodowisku polskiej m\u0142odzie\u017cy na Kowie\u0144szczy\u017anie.<\/span><\/p>\n

Pomys\u0142 powo\u0142ania do \u017cycia korporacji, cho\u0107 w\u00f3wczas niezrealizowany, nie przepad\u0142 ca\u0142kowicie. Dwa lata p\u00f3\u017aniej grupa student\u00f3w, przy wsparciu i aprobacie \u017cyj\u0105cych na Kowie\u0144szczy\u017anie filistr\u00f3w K! Arkonia (przede wszystkim fil. Stanis\u0142awa Brzozowskiego, fil. Konstantego Plater-Zyberka oraz fil. Stanis\u0142awa Montwi\u0142\u0142a) rozpocz\u0119\u0142a prace nad za\u0142o\u017ceniem nowej organizacji. W efekcie ju\u017c w grudniu 1927 r. uda\u0142o si\u0119 przygotowa\u0107 statut, kt\u00f3ry przekazano senatowi uczelni do zatwierdzenia. W niewyja\u015bnionych okoliczno\u015bciach projekt statutu zagin\u0105\u0142 w kancelarii uniwersytetu, co zmusi\u0142o za\u0142o\u017cycieli do ponowienia wniosku o rejestracj\u0119 korporacji i oddali\u0142o w czasie rozpocz\u0119cie dzia\u0142alno\u015bci. Ostatecznie Korporacja Akademicka Lauda zosta\u0142a zatwierdzona przez Senat Uniwersytetu Litewskiego 3 maja 1928 r., nie bez trudno\u015bci (prof. Micha\u0142 R\u00f6mer wspomina\u0142, \u017ce o sukcesie zadecydowa\u0142a nieobecno\u015b\u0107 cz\u0142onka senatu zwalczaj\u0105cego ide\u0119 powo\u0142ania polskiej korporacji). T\u0119 dat\u0119 uznano za dzie\u0144 za\u0142o\u017cenia Laudy i jej dat\u0119 starsze\u0144stwa. Zaskakuj\u0105cym zbiegiem okoliczno\u015bci K! Lauda zosta\u0142a tym samym za\u0142o\u017cona r\u00f3wno sto lat po powstaniu najstarszej polskiej korporacji akademickiej \u2013 Konwentu Polonia. Jak pokaza\u0142a historia, dzieje Laudan wielokrotnie krzy\u017cowa\u0142y si\u0119 z drogami Polonus\u00f3w, znacz\u0105co wp\u0142ywaj\u0105c na rozw\u00f3j i dzia\u0142alno\u015b\u0107 kowie\u0144skiej korporacji.<\/span><\/p>\n

Ukoronowaniem prac nad powstaniem K! Lauda by\u0142 zjazd za\u0142o\u017cycielski zorganizowany 17 czerwca 1928 r. Barwy z r\u0105k filistr\u00f3w Arkonii otrzyma\u0142o 5 barwiarzy Laudy. Wybrano pierwsze Prezydium w sk\u0142adzie: kol. W\u0142adys\u0142aw Stomma (Prezes), kol. Stanis\u0142aw Mikulicz-Radecki (Wiceprezes), kol. Czes\u0142aw Gali\u0144ski (Sekretarz) Nadano honorowe prawa filisterskie filistrom Arkonii zamieszka\u0142ym na Kowie\u0144szczy\u017anie. Wr\u0119czono barwiarskie dekle i bandy. Dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej przyj\u0119to trzech pierwszych fuks\u00f3w.<\/span><\/p>\n

K! Lauda powsta\u0142a z inspiracji i przy wydatnej pomocy filistr\u00f3w Arkonii. \u015alady arko\u0144skiej tradycji wida\u0107 nie tylko w barwach, kt\u00f3re przyj\u0119\u0142a Lauda (granat \u2013 biel – czerwie\u0144) czy melodiach pie\u015bni, lecz tak\u017ce, a mo\u017ce przede wszystkim w comment<\/em> wzorowanym na arko\u0144skim (z czasem, stopniowo modyfikowanym) i regulaminach wypracowanych przez K! Arkonia. Cho\u0107 nie jest znana tre\u015b\u0107 pierwszego statutu ani deklaracji ideowej, dzi\u0119ki po\u015brednim wzmiankom mo\u017cna z du\u017c\u0105 doz\u0105 prawdopodobie\u0144stwa uzna\u0107, \u017ce i te dokumenty by\u0142y inspirowane odpowiednimi opracowaniami arko\u0144skimi. Ju\u017c jesieni\u0105 1928 r. delegacja Laudy odwiedzi\u0142a kwater\u0119 Arkonii w Warszawie, gdzie dosz\u0142o do podpisania umowy o przyja\u017ani, na mocy kt\u00f3rej Laudanie w Warszawie i Arkoni w Kownie mieli prawo do udzia\u0142u w \u017cyciu obu korporacji na prawach cz\u0142onk\u00f3w. W 1929 r. Laudanie go\u015bcili na zaproszenie Arkonii w zamkni\u0119tym komerszu 50-lecia korporacji.<\/em> Filistrzy Arkonii zamieszkuj\u0105cy na Kowie\u0144szczy\u017anie otrzymali prawa honorowych filistr\u00f3w Laudy.<\/span><\/p>\n

\"\"
Herb korporacji Lauda. (mal. Tomasz Kucharski, olej na desce, 2008).<\/figcaption><\/figure>\n

Lauda, jak ka\u017cda korporacja przyj\u0119\u0142a w\u0142asn\u0105 symbolik\u0119. Barwy: granatowa, bia\u0142a i czerwona symbolizowa\u0142y odpowiednio: wierno\u015b\u0107 idea\u0142om, prawd\u0119 i braterstwo. Mo\u017cna je tak\u017ce t\u0142umaczy\u0107 jako po\u0142\u0105czenie barw arko\u0144skich i polskich, narodowych. Herb Laudy: w tarczy tr\u00f3jdzielnej w skos w polu pierwszym, granatowym, gwiazda sze\u015bciopromienna, z\u0142ota. W polu drugim, bia\u0142ym – cyrkiel korporacyjny. W polu trzecim, czerwonym – klucz z\u0142oty. Nad he\u0142mem z labrami i w z\u0142otej koronie, dwa skrzyd\u0142a orle, bia\u0142e. Pod tarcz\u0105, na ta\u015bmie granatowo-bia\u0142o-czerwonej, dewiza: “Fraternitas et veritas” (Braterstwo i prawda). Lauda\u0144ski dekiel barwiarski i filisterski jest granatowy z bia\u0142o-czerwonym otokiem. Na denku wyszyta jest 6-promienna gwiazda w cyrklem w \u015brodku. Pe\u0142ny str\u00f3j korporacyjny obejmuje zwyczajowo dekiel i stosowny do okoliczno\u015bci typ bandy (codzienna, komerszowa, balowa) lub szarf\u0119. Fuksi nosz\u0105 jednobarwne granatowe dekle (z wyszyciem na denku) oraz bandy. Uproszczonym insygnium korporacyjnym jest tarczka \u2013 z barwami dla filistr\u00f3w i barwiarzy lub granatowa fuksowska.<\/span><\/p>\n

Korporacji Akademickiej Lauda nie mo\u017cna \u017cadnym sposobem zaliczy\u0107 ani do najwi\u0119kszych, ani do najd\u0142u\u017cej dzia\u0142aj\u0105cych (w ci\u0105gu 12 lat czynnej dzia\u0142alno\u015bci, do 1940 r. przyj\u0119to 13 coetus\u00f3w<\/em>). Niemniej jednak Laudzie, dzi\u0119ki stopniowemu rozwojowi i systematycznej pracy, wsparciu filistr\u00f3w oraz wielkiemu zaanga\u017cowaniu m\u0142odych barwiarzy, uda\u0142o si\u0119 uzyska\u0107 status powa\u017canej, pr\u0119\u017cnie dzia\u0142aj\u0105cej i skutecznie animuj\u0105cej \u017cycie Polak\u00f3w na Litwie Kowie\u0144skiej organizacji. Problem\u00f3w jednak nie brakowa\u0142o.<\/span><\/p>\n

Jedn\u0105 z podstawowych kwestii, kt\u00f3r\u0105 nale\u017ca\u0142o uregulowa\u0107 jeszcze w trakcie formowania K! Lauda, by\u0142 stosunek nowej korporacji do ZPSUL (od 1930 r. ZPSUWW, czyli Zjednoczenie Polak\u00f3w Student\u00f3w Uniwersytetu Witolda Wielkiego; Zjednoczenie zmieni\u0142o nazw\u0119 w zwi\u0105zku z przemianowaniem Uniwersytetu Litewskiego na Uniwersytet im. Witolda Wielkiego). Te same obawy, co poprzednio, nie bez podstaw odwo\u0142uj\u0105ce si\u0119 do zagro\u017cenia ewentualnego podzia\u0142u polskiego \u015brodowiska akademickiego, uda\u0142o si\u0119 ostatecznie za\u017cegna\u0107 poprzez uznanie przez K! Lauda wy\u0142\u0105cznego prawa reprezentowania polskich student\u00f3w na uczelni przez ZPSUL (ZPSUWW), regulaminowego na\u0142o\u017cenia obowi\u0105zku nale\u017cenia wszystkich Laudan do ZPSUL i jednocze\u015bnie uzale\u017cnienia przyjmowania kolejnych kandydat\u00f3w od ich cz\u0142onkostwa w ZPSUL. Dowodem ostatecznego prze\u0142amania nieufno\u015bci by\u0142 fakt, \u017ce pierwsz\u0105 kwater\u0105 K! Lauda sta\u0142a si\u0119 siedziba Zjednoczenia w budynku \u201eOmegi\u201d przy ul. Orzeszkowej 12 w Kownie. Laudanie regularnie zasiadali we w\u0142adzach Zwi\u0105zku. Kilkakrotnie Laudanin pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 Prezesa ZPSUL (ZPSUWW).<\/span><\/p>\n

Jak si\u0119 jednak okaza\u0142o, podzia\u0142\u00f3w nie uda\u0142o si\u0119 unikn\u0105\u0107. Ju\u017c w 1929 r. dosz\u0142o w Kownie do za\u0142o\u017cenia nowej polskiej korporacji \u201eAntevia\u201d, opozycyjnej wobec Laudy. Korporacja ta jednak znikn\u0119\u0142a ze \u015brodowiska korporacyjnego ju\u017c ok. 1930 r., w wyniku samorozwi\u0105zania. Bezpo\u015brednim powodem rozwi\u0105zania Antevii by\u0142a sprawa honorowa z Laud\u0105. Nie s\u0105 znane bli\u017csze szczeg\u00f3\u0142y sporu. Z zachowanej, spisanej relacji wynika, \u017ce Lauda in corpore<\/em> wyzwa\u0142a Antevi\u0119. Ta, rzekomo za namow\u0105 \u201dwp\u0142ywowych os\u00f3b ze \u015brodowiska kowie\u0144skiego\u201d nie podj\u0119\u0142a wyzwania. Jednoznacznie negatywna ocena tego kroku ze strony kowie\u0144skiej Polonii zmusi\u0142a cz\u0142onk\u00f3w Antevii do rozwi\u0105zania zha\u0144bionej korporacji.<\/span><\/p>\n

Godne uwagi s\u0105 kontakty z innymi korporacjami, kt\u00f3re nawi\u0105za\u0142a K! Lauda ju\u017c na pocz\u0105tku swojej dzia\u0142alno\u015bci. Pod koniec lat 20. XX w. w Kownie dzia\u0142a\u0142y: jedna organizacja niemieckich student\u00f3w o charakterze korporacyjnym (Die Vereinigung der Deutschen Studenten in Litauen \u201eArminia\u201d<\/em>), jedna korporacja \u0142otewska (\u201eSidrabenia<\/em>\u201d), dwie \u017cydowskie (korporacje \u201eYetaria<\/em>\u201d oraz \u201eJordania<\/em>\u201d) oraz co najmniej kilka litewskich. Oficjalne powiadomienie wspomnianych organizacji o fakcie powstania Laudy zosta\u0142y przyj\u0119te w zr\u00f3\u017cnicowany spos\u00f3b. O ile wszystkie nielitewskie organizacje odpowiedzia\u0142y z \u017cyczliwo\u015bci\u0105, tylko jedna korporacja litewska \u201eFraternitas Juvenum<\/em>\u201d raczy\u0142a odpowiedzie\u0107 w przychylnym tonie. Pozosta\u0142e nie zareagowa\u0142y, co by\u0142o zapowiedzi\u0105 p\u00f3\u017aniejszego negatywnego, a wr\u0119cz wrogiego stosunku litewskich korporant\u00f3w do K!Lauda.<\/span><\/p>\n

Specyfika stosunk\u00f3w polsko-litewskich spowodowa\u0142a, \u017ce stosunkowo przyjazne kontakty Laudanie nawi\u0105zali ze studentami niemieckimi (co w \u00f3wczesnym okresie by\u0142o praktycznie niespotykane w innych o\u015brodkach, np. Gda\u0144sku). Odwiedzano si\u0119 wzajemnie na kwaterach, Laudanie go\u015bcili tak\u017ce licznie na balu korporacyjnym Arminii (1935 r.). W 1938 r. grupa Laudan odwiedzi\u0142a Berlin. M\u0142oda korporacja polska z Kowna utrzymywa\u0142a przyjazne kontakty tak\u017ce z korporacjami spoza Litwy. W\u015br\u00f3d nich, w pierwszej kolejno\u015bci (co oczywiste) z korporacjami polskimi, w kraju i za granic\u0105 (\u201eFraternitas Inflantica<\/em>\u201d z \u0141otwy i \u201eSamogitia<\/em>\u201d z Wiednia i Pragi), ale tak\u017ce z rosyjskimi (m\u0119sk\u0105 \u201eRutheni\u0105\u201d i \u017ce\u0144sk\u0105 \u201eFiliae Rutheniae<\/em>\u201d). Co ciekawe, kontakty z \u017ce\u0144sk\u0105 polsk\u0105 organizacj\u0105 akademick\u0105 \u201eZnicz<\/em>\u201d w Kownie (zbli\u017con\u0105 charakterem do korporacji), by\u0142y bardzo ograniczone, a z czasem zupe\u0142nie zamar\u0142y, chocia\u017c statut \u201eZnicza<\/em>\u201d wzorowano na lauda\u0144skim, a inicjatywa powo\u0142ania organizacji wysz\u0142a od filistr\u00f3w i filistrowych Arkonii i Laudy. K!Lauda aktywnie zaanga\u017cowa\u0142a si\u0119 w prace nad budow\u0105 \u015brodowiska korporacyjnego Polak\u00f3w na Litwie. We wrze\u015bniu 1929 r., z inicjatywy K!Lauda odby\u0142 si\u0119 Zjazd Przedstawicieli Korporacji Student\u00f3w-Polak\u00f3w w Kownie. Cz\u0142onkowie “Laudy” oraz “Antevii” i “Samogitii” ustalili w\u00f3wczas wzajemne relacje oraz obowi\u0105zek przynale\u017cno\u015bci korporant\u00f3w do Zwi\u0105zku Polskiej M\u0142odzie\u017cy Akademickiej Litwy.<\/span><\/p>\n

Pierwsze lata dzia\u0142alno\u015bci K! Lauda to nieustanny rozw\u00f3j, tak liczebny, jak i organizacyjny. Rok akademicki 1927\/28 korporacja ko\u0144czy\u0142a posiadaj\u0105c 8 cz\u0142onk\u00f3w czynnych, nast\u0119pny \u00a0– ju\u017c szesnastu. W 1929\/1930 liczba ich wzros\u0142a do osiemnastu (tak ma\u0142y wzrost zapewne nale\u017cy t\u0142umaczy\u0107 roz\u0142amem, z kt\u00f3rego narodzi\u0142a si\u0119 wspomniana wy\u017cej Antevia). W roku akademickim 1930\/1931 Lauda posiada\u0142a ju\u017c 14 barwiarzy, 8 fuks\u00f3w, 27 filistr\u00f3w honorowych oraz 2 rzeczywistych. Jednocze\u015bnie opracowywano nowe regulaminy, studiowano korporacyjne uzusy, wprowadzono w \u017cycie nowe przepisy (m.in. obowi\u0105zek przedstawiania Kole indeks\u00f3w w celu kontroli post\u0119p\u00f3w nauki Laudan). Warto w tym miejscu zaznaczy\u0107 fakt istotny dla to\u017csamo\u015bci korporacyjnej Laudy. Przekazy \u017ar\u00f3d\u0142owe (przede wszystkim artyku\u0142 w Ksi\u0119dze 100-lecia K!Arkonia) prezentuj\u0105 Laud\u0119 jako korporacj\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105, co rzekomo wyklucza\u0142o uznawanie pojedynk\u00f3w. Przeczy temu nie tylko opisany wy\u017cej i potwierdzony wypadek sprawy honorowej z K!Antevia, ale przede wszystkim relacje samych Laudan. Obowi\u0105zkowym elementem wychowania fuksowskiego by\u0142o post\u0119powanie honorowe. Ka\u017cdy fuks na wz\u00f3r arko\u0144ski deklarowa\u0142 przy przyjmowaniu do korporacji duelanctwo lub antyduelanctwo. W obu przypadkach Laudan obowi\u0105zywa\u0142y zasady post\u0119powania honorowego. R\u00f3\u017cne \u017ar\u00f3d\u0142a podaj\u0105, \u017ce obowi\u0105zuj\u0105cym w Laudzie kodeksem honorowym by\u0142 kodeks W. Boziewicza lub kodeks \u201earko\u0144ski\u201d Krzemieniewskiego i Zamoyskiego. Z informacji uzyskanych od filistr\u00f3w coetus\u00f3w 1937-1939 wynika, \u017ce wszyscy Laudanie deklarowali w\u00f3wczas duelanctwo. Kwestia religii w korporacjach kresowych r\u00f3wnie\u017c nie by\u0142a stawiana w spos\u00f3b kategoryczny. Temat\u00f3w religijnych nie poruszano ani w trakcie rozm\u00f3w kandydackich, ani p\u00f3\u017aniej. W\u015br\u00f3d Laudan z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 byli niekatolicy i niechrze\u015bcijanie. Zachowywano tradycyjny szacunek dla odmienno\u015bci \u015bwiatopogl\u0105du religijnego, co nie wyklucza\u0142o oficjalnego udzia\u0142u Laudy w uroczysto\u015bciach religijnych.<\/span><\/p>\n

Najwa\u017cniejszym wydarzeniem 1929 r. by\u0142o przekazanie Laudzie sztandaru ufundowanego przez filistr\u00f3w. Uroczysto\u015b\u0107 odby\u0142a si\u0119 17 listopada w gmachu Gimnazjum Polskiego w Kownie. Pami\u0105tk\u0119 tego wydarzenia rokrocznie obchodzono.<\/span><\/p>\n

Oko\u0142o 1932 r. uda\u0142o si\u0119 ostatecznie przenie\u015b\u0107 kwater\u0119 z ul. Orzeszkowej na ul. Done\u0142ajtisa 46, do nowowybudowanego gmachu Kowie\u0144skiego Polskiego Towarzystwa Drobnego Kredytu. Projekt budynku od pocz\u0105tku przewidywa\u0142 trzy pokoje w dolnej kondygnacji przeznaczone na kwater\u0119 Laudy. Na podstawie zachowanych materia\u0142\u00f3w mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107, \u017ce K! Lauda dzia\u0142a\u0142a nader aktywnie, czego dowodem jest cho\u0107by 117 zwyczajnych posiedze\u0144 ko\u0142a w okresie od wiosny 1928 do jesieni 1932 r.. Ka\u017cdy miesi\u0105c w semestrze tak zimowym, jak i letnim, obfitowa\u0142 w spotkania \u2013 dwa zebrania naukowe, na kt\u00f3rych przedstawiano referaty i dyskutowano, a tak\u017ce tzw. zebrania moralne, czyli knajpy piwne. Odbywa\u0142y si\u0119 tak\u017ce tradycyjne spotkania wielkanocne (\u201eJajeczka\u201d) oraz bo\u017conarodzeniowe (\u201eRybki\u201d). W okresie zapust\u00f3w organizowano \u201eKo\u0142duny\u201d. 3 maja rokrocznie odbywa\u0142 si\u0119 komersz, zgodnie z ustalonym porz\u0105dkiem: poranna msza \u015bw. (zazwyczaj w ko\u015bciele akademickim), nast\u0119pnie uroczyste posiedzenie Ko\u0142a komerszowego na kwaterze, dalej popo\u0142udniowa \u201eCzarna Kawa\u201d dla zaproszonych go\u015bci oraz wieczorny komersz intern<\/em>. Pochodowi na kwater\u0119 towarzyszy\u0142 sztandar wieziony otwartym samochodem ulicami Kowna. Poczet sztandarowy K!Lauda bra\u0142 udzia\u0142 w wi\u0119kszo\u015bci polskich uroczysto\u015bci patriotycznych organizowanych na Kowie\u0144szczy\u017anie (np. obchody rocznicy Powstania Styczniowego), a tak\u017ce wydarze\u0144 akademickich (jak inauguracja roku akademickiego, czy akademicki wiec upami\u0119tniaj\u0105cy tragicznie zmar\u0142ych lotnik\u00f3w litewskich S. Dariusa i S. Girenasa, kt\u00f3rzy zgnin\u0119li w 1933 r. podczas bicia rekordu d\u0142ugo\u015bci lotu). Szczeg\u00f3lnym wydarzeniem, z udzia\u0142em delegacji Laudy z pocztem sztandarowym by\u0142a ekshumacja zw\u0142ok Matki Marsza\u0142ka, Marii Pi\u0142sudskiej z Billewicz\u00f3w w Sugintach, w celu pochowania na Cmentarzu na wile\u0144skiej Rossie wraz z sercem syna. Samoch\u00f3d ze sztandarem Laudy otwiera\u0142 kolumn\u0119 aut towarzysz\u0105cych transportowanym szcz\u0105tkom (czerwiec 1936 r.).<\/span><\/p>\n

\u00a0Wiosn\u0105 i latem urz\u0105dzano wycieczki, kt\u00f3re integrowa\u0142y rodzin\u0119 lauda\u0144sk\u0105 (popularnym celem wycieczek by\u0142a tzw. Dolina Mickiewicza). Swego rodzaju tradycj\u0105 by\u0142y odwiedziny Laudan u fil. Stanis\u0142awa Brzozowskiego w jego maj\u0105tku w Wodoktach. M\u0142odzi Laudanie odwiedzali latem r\u00f3wnie\u017c inne maj\u0105tki ziemskie filistr\u00f3w \u2013 m.in. Kurkle Wielkie fil. K. Bystrama, Jukojnie fil. K. Janczewskiego, czy Cytowiany fil. E. R\u00f6mera. Poza dzia\u0142alno\u015bci\u0105 w korporacji, Laudanie aktywnie w\u0142\u0105czali si\u0119 w prac\u0119 innych organizacji \u2013 byli redaktorami pism polskich (\u201eChata Rodzinna\u201d, \u201eIskry\u201d), zasiadali w zarz\u0105dach polskich organizacji spo\u0142ecznych, kulturalnych i gospodarczych. Trudna sytuacja polskiego szkolnictwa podstawowego i \u015bredniego na Litwie kowie\u0144skiej sprawia\u0142a, \u017ce zaanga\u017cowanie Laudan w nauczanie j\u0119zyka polskiego dzieci z mniejszych miejscowo\u015bci i wsi kowie\u0144szczyzny stanowi\u0142o bezcenny wk\u0142ad w dzie\u0142o ratowania polskiej to\u017csamo\u015bci na Litwie. Dodajmy, \u017ce podobna aktywno\u015b\u0107 by\u0142a bardzo \u017ale widziana przez w\u0142adze pa\u0144stwa litewskiego.<\/span><\/p>\n

Ciosem dla formalnej dzia\u0142alno\u015bci korporacji by\u0142 przepis, jaki wszed\u0142 w \u017cycie w 1938 r., Na\u0142o\u017cy\u0142 on na korporacje mniejszo\u015bci narodowych obowi\u0105zek posiadania co najmniej 25 cz\u0142onk\u00f3w z aktualnymi indeksami studenckimi. \u00a0Niekt\u00f3re z korporacji stara\u0142y si\u0119 omin\u0105\u0107 ten przepis \u201ewypo\u017cyczaj\u0105c\u201d student\u00f3w od innych, zaprzyja\u017anionych stowarzysze\u0144. Laudanie nie byli w stanie wype\u0142ni\u0107 warunk\u00f3w nowego rozporz\u0105dzenia. Z ulic Kowna znikn\u0119\u0142y lauda\u0144skie dekle i bandy. Oficjalnie dzia\u0142alno\u015b\u0107 korporacji zosta\u0142a zawieszona w styczniu 1938 r., Lauda funkcjonowa\u0142a jednak dalej, w ukryciu. Z oczywistych wzgl\u0119d\u00f3w nowa sytuacja wp\u0142yn\u0119\u0142a ujemnie na jej rozw\u00f3j.<\/span><\/p>\n

Godnym szczeg\u00f3lnego wspomnienia wydarzeniem by\u0142 udzia\u0142 11-osobowej delegacji K!Lauda w obchodach 110-lecia Konwentu Polonia w pa\u017adzierniku 1938 r. w Wilnie (dwunasty cz\u0142onek delegacji nie otrzyma\u0142 od w\u0142adz litewskich paszportu za kar\u0119 za jego zaanga\u017cowanie w nauczanie j\u0119zyka polskiego na Kowie\u0144szczy\u017anie). Laudanie podejmowani przez Polonus\u00f3w mogli na powr\u00f3t przywdzia\u0107 korporacyjne barwy i insygnia, kt\u00f3re w Wilnie przyjmowano z wielk\u0105 sympati\u0105. Bogaty program kilkudniowego pobytu w Wilnie przewidywa\u0142, opr\u00f3cz element\u00f3w obchod\u00f3w 110-lecia (komersz, akademia, nabo\u017ce\u0144stwa w ko\u015bciele i zborze ewangelickim, bal korporacyjny) r\u00f3wnie\u017c: oficjaln\u0105 audiencj\u0119 u wojewody wile\u0144skiego L. Bocia\u0144skiego i abp. wile\u0144skiego R. Ja\u0142brzykowskiego, premier\u0119 sztuki “Galeria rozmarynu” w teatrze na Pohulance, z\u0142o\u017cenie kwiat\u00f3w na grobie Matki i Syna – Marii z Billewicz\u00f3w i J\u00f3zefa Pi\u0142sudskich, oddanie ho\u0142du pomordowanym powsta\u0144com 1863 r. na Placu \u0141ukiskim i zabaw\u0119 taneczn\u0105 zorganizowan\u0105 przez Towarzystwo Ziemia\u0144skie. K!Lauda z\u0142o\u017cy\u0142a w Wilnie wizyty na kwaterach K!Vilnensia i K!Pi\u0142sudia.<\/span><\/p>\n

Wybuch II wojny \u015bwiatowej rozpali\u0142 uczucia patriotyczne. Spora grupa Laudan zg\u0142osi\u0142a si\u0119 do attach\u00e9<\/em>wojskowego polskiego poselstwa na Litwie p\u0142k. L. Mitkiewicza-\u017bo\u0142\u0142tka w celu wst\u0105pienia do polskiego wojska. Ten jednak odm\u00f3wi\u0142, podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce Laudanie o wiele bardziej przydatni b\u0119d\u0105 na miejscu, na Litwie. Jesieni\u0105 1939 r. K! Lauda udost\u0119pni\u0142a sw\u00f3j lokal w suterenie przy ul. Done\u0142ajtisa na potrzeby Polskiego Towarzystwa Dobroczynno\u015bci, kt\u00f3re organizowa\u0142o pomoc dla uciekinier\u00f3w z ogarni\u0119tej wojn\u0105 Polski. Laudanie przenie\u015bli si\u0119 wraz z ca\u0142ym swym dobytkiem na poddasze gmachu, gdzie spotykali si\u0119 do czerwca 1940 r.<\/span><\/p>\n

Kres aktywnej, czynnej dzia\u0142alno\u015bci K! Laudy przynios\u0142o ustanowienie nowego rz\u0105du litewskiego, kt\u00f3re zbieg\u0142o si\u0119 w czasie z ko\u0144cem roku akademickiego. Ostatnie spotkanie na kwaterze mia\u0142o miejsce 15 czerwca 1940 r. Dwa dni p\u00f3\u017aniej, wbrew g\u0142oszonym przez nowy rz\u0105d has\u0142om tolerancji dla mniejszo\u015bci narodowych, w\u0142adze litewskie bez uprzedzenia opiecz\u0119towa\u0142y wej\u015bcie do pomieszcze\u0144 zajmowanych przez Laud\u0119. Na wie\u015b\u0107 o tym dw\u00f3ch pozostaj\u0105cych w czasie wakacji w Kownie Laudan przeprowadzi\u0142o brawurow\u0105 akcj\u0119 wyniesienia z kwatery precjoz\u00f3w korporacyjnych i sztandaru, a przede wszystkim spisu cz\u0142onk\u00f3w, kt\u00f3ry dostawszy si\u0119 w niepowo\u0142ane r\u0119ce m\u00f3g\u0142 stanowi\u0107 cenn\u0105 wskaz\u00f3wk\u0119 dla okupant\u00f3w przy aresztowaniach i represjach. Barwiarze B. Joczyn i J. Leonowicz pod os\u0142on\u0105 nocy, przez dach i otw\u00f3r w suficie wynie\u015bli z kwatery cenne i niebezpieczne przedmioty, nie naruszaj\u0105c plomb na drzwiach.<\/span><\/p>\n

\u00a0Okres II wojny \u015bwiatowej przyni\u00f3s\u0142 nie tylko rozbicie struktur Laudy, ale tak\u017ce dotkliwe straty osobowe. Wielu Laudan trafi\u0142o na przymusowe zes\u0142anie \u2013 do miejscowo\u015bci pod Kownem, a nawet na \u201enieludzk\u0105 ziemi\u0119\u201d do \u0142agr\u00f3w Donbasu (wstrz\u0105saj\u0105ce \u015bwiadectwo tych wydarze\u0144 przedstawi\u0142 w cz\u0119\u015bciowo opublikowanych wspomnieniach fil. Z. \u0141ukowski). Szczeg\u00f3lnie tragiczny los sta\u0142 si\u0119 udzia\u0142em najstarszych, bardzo zaanga\u017cowanych w dzia\u0142alno\u015b\u0107 Laudy filistr\u00f3w \u2013 fil. E. R\u00f6mer umar\u0142 z wycie\u0144czenia i g\u0142odu wywieziony przez sowiet\u00f3w do Kujbyszewa, fil. K. Radziwi\u0142\u0142 zmar\u0142 na zes\u0142aniu w Kazachstanie lub na Syberii, s\u0119dziwy fil. S. Brzozowski wywieziony przez sowiet\u00f3w zmar\u0142 w Bria\u0144sku. Barwiarze J. Dawidowicz i W. Szo\u0142kowski zgin\u0119li z r\u0105k Niemc\u00f3w \u2014 pierwszy na froncie, drugi zamordowany bestialsko przez \u201eSS\u201d wraz z rannymi \u017co\u0142nierzami, jako dow\u00f3dca plutonu sanitarnego. Wielu Laudan zaanga\u017cowa\u0142o si\u0119 w walk\u0119 konspiracyjn\u0105 wchodz\u0105c do struktur Armii Krajowej (szczeg\u00f3lnie Podokr\u0119gu Kowno ZWZ-AK, p\u00f3\u017aniej Inspektoratu E Okr\u0119gu AK Wilno).<\/span><\/p>\n

Po 1945 r. cz\u0142onkowie K!Lauda w wi\u0119kszo\u015bci wyjechali do Polski. Kilku, jak W. Dakiniewicz, F. Pacowski czy H. Wojnowski pozostali na Litwie trwaj\u0105c na trudnym polskim posterunku w sowieckiej rzeczywisto\u015bci.<\/span><\/p>\n

W powojennych warunkach re\u017cimu komunistycznego, kiedy zakazana by\u0142a oficjalna dzia\u0142alno\u015b\u0107 korporacji, Laudanie organizowali tajne komersze i zjazdy rodzinne w prywatnych domach i mieszkaniach. Znanych nam jest co najmniej siedem takich spotka\u0144, kt\u00f3re odby\u0142y si\u0119 w kolejnych latach w Warszawie, Mi\u0119dzylesiu, Wilanowie, Szczecinie, Olsztynie i Gdyni. Pierwszy tajny komersz odby\u0142 si\u0119 prawdopodobnie w 1958 r. w Warszawie. Warto wymieni\u0107 nazwiska filistr\u00f3w najbardziej zaanga\u017cowanych w organizacj\u0119 komersz\u00f3w i zjazd\u00f3w: J. B\u0142usewicz, Z. Koczan, Z. Ruszczyc, W. Stomma. Przynajmniej dwukrotnie Laudanie uczestniczyli w inicjatywach innych korporacji \u2013 w 1969 r. w uroczysto\u015bci wmurowania pami\u0105tkowej tablicy ku czci poleg\u0142ych i zmar\u0142ych Arkon\u00f3w w ko\u015bciele pw. \u015aw. Marcina w Warszawie oraz w 1983 r. w komerszu z okazji 100-lecia K! Welecja.<\/span><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Tr\u00f3jmiasto sta\u0142o si\u0119 now\u0105, powojenn\u0105 siedzib\u0105 kilku rodzin lauda\u0144skich. W Gda\u0144sku, Gdyni i Sopocie osiedli wraz z rodzinami filistrzy: K. \u0141apin, Z. \u0141ukowski, B. Joczyn, J. Majewski, G. Martusewicz i W. Stomma. W tym czasie filistrzy Laudy utrzymywali kontakty z osiad\u0142ymi w Tr\u00f3jmie\u015bcie filistrami K!Polonia \u2013 B. Skawi\u0144skim, K. \u017bukowskim i W. Tymi\u0144skim.<\/span><\/p>\n

Jak wiadomo, w 1998 r. z inicjatywy fil. B. Skawi\u0144skiego dosz\u0142o do reaktywacji w Gda\u0144sku Konwentu Polonia, kt\u00f3ry w listopadzie 2005 r. przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 na swoj\u0105 pierwsz\u0105 powojenn\u0105 kwater\u0119 w Sopocie.<\/span><\/p>\n

W pocz\u0105tkach 2007 r. olderman K!Polonia Marcin M. Wiszowaty nawi\u0105za\u0142 kontakt z ostatnimi filistrami Laudy \u2013 fil. Z. \u0141ukowskim (c. 1938) w Gda\u0144sku i fil. K. \u0141apinem (c. 1934) w Sopocie. Od tej pory filistrzy stali si\u0119 sta\u0142ymi go\u015b\u0107mi spotka\u0144 Rodziny Konwentowej \u2014 Jajeczek i Rybek. Podczas \u201eJajeczka\u201d dosz\u0142o do historycznego spotkania fil. Laudy Z. \u0141ukowskiego i prezesa K!Arkonia kol. P. Wilskiego. Fil. K. \u0141apin wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w komerszu majowym Konwentu Polonia w 2008 r. 4 kwietnia 2008 ostatni Filistrzy Laudy odwiedzili kwater\u0119 Konwentu. Dosz\u0142o do podpisania aktu przekazania praw do reaktywacji Laudy Konwentowi Polonia z zachowaniem wszystkich tradycji i uzus\u00f3w Laudy (nale\u017cy wspomnie\u0107, \u017ce pierwsz\u0105 pr\u00f3b\u0119 reaktywacji Laudy podj\u0119\u0142a K!Magna Polonia z Poznania; nowa, wy\u0142\u0105czna zgoda dla Konwentu Polonia zosta\u0142a udzielona po uprzednim, listownym wyja\u015bnieniu przez filistr\u00f3w-senior\u00f3w sytuacji formalnej z Magna Poloni\u0105).<\/span><\/p>\n

Niespodziewanie, 2 maja 2009 r. zmar\u0142 fil. K. \u0141apin. Konwent postanowi\u0142 o wystawieniu pe\u0142nego 9-osobowego pocztu sztandarowego i jego udziale w uroczysto\u015bciach \u017ca\u0142obnych (11 maja). 3 maja, podczas komerszu 181-lecia K!Polonia uczczono Filistra minut\u0105 ciszy.<\/span><\/p>\n

W styczniu 2009 r. Konwent powierzy\u0142 fil. M. Wiszowatemu funkcj\u0119 kuratora reaktywacji K!Lauda. Wkr\u00f3tce powsta\u0142a pierwsza strona internetowa reaktywowanej Laudy. Rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 prace przygotowawcze. Filister kurator rozpocz\u0105\u0142 nawi\u0105zywanie kontakt\u00f3w z rodzinami lauda\u0144skimi, pozyskiwanie pami\u0105tek i zdj\u0119\u0107 lauda\u0144skich, a przede wszystkim regularnie odwiedza\u0142 filistra\u2014seniora Z. \u0141ukowskiego, bez kt\u00f3rego niespo\u017cytej energii, wielkiego serca, zaanga\u017cowania i szczeg\u00f3\u0142owych informacji na temat zwyczaj\u00f3w i dziej\u00f3w lauda\u0144skich na pewno nie dosz\u0142oby do reaktywacji. W pracach reaktywacyjnych \u2013 szkoleniach, przygotowaniu dekli i organizacji wizyt u filistra pomaga\u0142 olderman K!Arkonia P. Wilski. Dzi\u0119ki pomocy dr. A. Janickiego, barwiarza K!Welecja, adiunkta na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Gda\u0144skiego, dosz\u0142o do oficjalnego spotkania z Dziekanem Wydzia\u0142u, prof. dr. hab. Z. Opackim. Dzi\u0119ki przychylno\u015bci Pana Dziekana i pomocy kol. A. Janickiego na Wydziale Historycznym odby\u0142 si\u0119 wyk\u0142ad fil. M. Wiszowatego dla student\u00f3w I roku po\u015bwi\u0119cony ruchowi korporacyjnemu ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem K!Lauda, a od nast\u0119pnego roku taki, autorski wyk\u0142ad dla wszystkich student\u00f3w I roku Wydzia\u0142u Historycznego zacz\u0105\u0142 prowadzi\u0107 kol. dr Janicki. Od kilku lat na s\u0105siednim Wydziale Prawa i Administracji, gdzie fil. Wiszowaty jest adiunktem, wyg\u0142asza on podobny wyk\u0142ad dla student\u00f3w I roku kierunk\u00f3w prawo i administracja. Dzi\u0119ki wyk\u0142adom \u015bwiadomo\u015b\u0107 istnienia, cel\u00f3w i \u015brodk\u00f3w dzia\u0142ania korporacji akademickich (w tym K!Lauda) ogromnie wzros\u0142a w\u015br\u00f3d student\u00f3w i pracownik\u00f3w Uniwersytetu Gda\u0144skiego.<\/span><\/p>\n

Pod koniec roku uda\u0142o si\u0119 skompletowa\u0107 grup\u0119 reaktywacyjn\u0105 \u2013 4 student\u00f3w i absolwent\u00f3w tr\u00f3jmiejskich uczelni. Wiele \u017cyczliwo\u015bci okazali nam: filistrowicz R. B\u0142usewicz, syn filistra J. B\u0142usewicza oraz filistrzy Arkonii zwi\u0105zani rodzinnie z Kowie\u0144szczyzn\u0105: fil. M. Stanecki i fil. H. Manteuffel-Szoege, kt\u00f3rzy zgodzili si\u0119 na przyj\u0119cie tytu\u0142u filistr\u00f3w honorowych K!Lauda. W ten spos\u00f3b reaktywatorzy pragn\u0119li nawi\u0105za\u0107 do tradycji przedwojennej.<\/span><\/p>\n

Do najwa\u017cniejszych wydarze\u0144 w najnowszej historii K!Lauda nale\u017c\u0105 bez w\u0105tpienia:<\/span><\/p>\n

– 5 lutego 2010 \u2013 przyj\u0119cie w poczet fuks\u00f3w K!Lauda 4 go\u015bci; uroczysto\u015b\u0107 zgodna z comment<\/em> arko\u0144skim odby\u0142a si\u0119 w domu filistra-seniora (pi\u0105ty fuks do\u0142\u0105czy\u0142 do coetusu<\/em> w kwietniu)<\/span><\/p>\n

– 12 czerwca \u2013 na\u0142o\u017cenie barw 4 fuksom przez filistra-seniora; pierwsze od 1940 r. Ko\u0142o Laudy i wyb\u00f3r pierwszego Prezydium i oldermana. Decyzj\u0105 Ko\u0142a do K!Lauda przyj\u0119to 4 filistr\u00f3w honorowych \u2013 1 filistra K!Polonia, 2 filistr\u00f3w K!Arkonia i filistrowicza.<\/span><\/p>\n

Stan osobowy Laudy pod koniec wrze\u015bnia 2010 r. wynosi\u0142 11 os\u00f3b: 5 filistr\u00f3w, 5 barwiarzy i 1 fuks. Nowy rok akademicki, kt\u00f3ry w\u0142a\u015bnie si\u0119 rozpocz\u0105\u0142 b\u0119dzie dla reaktywowanej Laudy okresem pr\u00f3by. Ufamy, \u017ce podobnie jak w przesz\u0142o\u015bci i tym razem wyjdzie z niej obronn\u0105 r\u0119k\u0105.<\/span><\/p>\n

Warszawa, pa\u017adziernik 2010<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jan Daniluk, Prezes K!Lauda Marcin M. Wiszowaty, Filister K!Polonia, filister h.c. K!Lauda “Korporant”, 2010, nr 7 W tym roku do grona aktywnych polskich korporacji akademickich powr\u00f3ci\u0142a za\u0142o\u017cona w Kownie w 1928 r., a\u00a0 zreaktywowana w Gda\u0144sku \u201eLauda\u201d (co ciekawe, w 1924 r. w Krakowie powsta\u0142a zupe\u0142nie inna \u201eLauda\u201d, pierwotnie jako \u201eLegia\u201d. Z kolei w Warszawie … Continue reading KR\u00d3TKA HISTORIA K! LAUDA W KOWNIE\u00a0ORAZ JEJ REAKTYWACJI (1928-2010)<\/span> →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-366","page","type-page","status-publish","hentry"],"yoast_head":"\nKR\u00d3TKA HISTORIA K! LAUDA W KOWNIE\u00a0ORAZ JEJ REAKTYWACJI (1928-2010) - ARMARIA<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"http:\/\/armaria.info\/?page_id=366\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"KR\u00d3TKA HISTORIA K! LAUDA W KOWNIE\u00a0ORAZ JEJ REAKTYWACJI (1928-2010) - ARMARIA\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Jan Daniluk, Prezes K!Lauda Marcin M. Wiszowaty, Filister K!Polonia, filister h.c. K!Lauda “Korporant”, 2010, nr 7 W tym roku do grona aktywnych polskich korporacji akademickich powr\u00f3ci\u0142a za\u0142o\u017cona w Kownie w 1928 r., a\u00a0 zreaktywowana w Gda\u0144sku \u201eLauda\u201d (co ciekawe, w 1924 r. w Krakowie powsta\u0142a zupe\u0142nie inna \u201eLauda\u201d, pierwotnie jako \u201eLegia\u201d. Z kolei w Warszawie … Continue reading KR\u00d3TKA HISTORIA K! LAUDA W KOWNIE\u00a0ORAZ JEJ REAKTYWACJI (1928-2010) →\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"http:\/\/armaria.info\/?page_id=366\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"ARMARIA\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-08-01T09:17:52+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/herb_j.jpg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"20 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"http:\/\/armaria.info\/?page_id=366\",\"url\":\"http:\/\/armaria.info\/?page_id=366\",\"name\":\"KR\u00d3TKA HISTORIA K! LAUDA W KOWNIE\u00a0ORAZ JEJ REAKTYWACJI (1928-2010) - ARMARIA\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"http:\/\/armaria.info\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"http:\/\/armaria.info\/?page_id=366#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"http:\/\/armaria.info\/?page_id=366#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/herb_j.jpg\",\"datePublished\":\"2020-03-29T20:29:58+00:00\",\"dateModified\":\"2020-08-01T09:17:52+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"http:\/\/armaria.info\/?page_id=366#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"http:\/\/armaria.info\/?page_id=366\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"http:\/\/armaria.info\/?page_id=366#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/herb_j.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/herb_j.jpg\",\"width\":317,\"height\":507},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"http:\/\/armaria.info\/?page_id=366#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"http:\/\/armaria.info\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"KR\u00d3TKA HISTORIA K! LAUDA W KOWNIE\u00a0ORAZ JEJ REAKTYWACJI (1928-2010)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"http:\/\/armaria.info\/#website\",\"url\":\"http:\/\/armaria.info\/\",\"name\":\"ARMARIA\",\"description\":\"SZTUKA HERALDYKA MONARCHIA ETYKIETA SZLACHTA CEREMONIA\u0141 (con. MMXVIII)\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"http:\/\/armaria.info\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"KR\u00d3TKA HISTORIA K! LAUDA W KOWNIE\u00a0ORAZ JEJ REAKTYWACJI (1928-2010) - ARMARIA","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"http:\/\/armaria.info\/?page_id=366","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"KR\u00d3TKA HISTORIA K! LAUDA W KOWNIE\u00a0ORAZ JEJ REAKTYWACJI (1928-2010) - ARMARIA","og_description":"Jan Daniluk, Prezes K!Lauda Marcin M. Wiszowaty, Filister K!Polonia, filister h.c. K!Lauda “Korporant”, 2010, nr 7 W tym roku do grona aktywnych polskich korporacji akademickich powr\u00f3ci\u0142a za\u0142o\u017cona w Kownie w 1928 r., a\u00a0 zreaktywowana w Gda\u0144sku \u201eLauda\u201d (co ciekawe, w 1924 r. w Krakowie powsta\u0142a zupe\u0142nie inna \u201eLauda\u201d, pierwotnie jako \u201eLegia\u201d. Z kolei w Warszawie … Continue reading KR\u00d3TKA HISTORIA K! LAUDA W KOWNIE\u00a0ORAZ JEJ REAKTYWACJI (1928-2010) →","og_url":"http:\/\/armaria.info\/?page_id=366","og_site_name":"ARMARIA","article_modified_time":"2020-08-01T09:17:52+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/herb_j.jpg","type":"","width":"","height":""}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"20 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"http:\/\/armaria.info\/?page_id=366","url":"http:\/\/armaria.info\/?page_id=366","name":"KR\u00d3TKA HISTORIA K! LAUDA W KOWNIE\u00a0ORAZ JEJ REAKTYWACJI (1928-2010) - ARMARIA","isPartOf":{"@id":"http:\/\/armaria.info\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"http:\/\/armaria.info\/?page_id=366#primaryimage"},"image":{"@id":"http:\/\/armaria.info\/?page_id=366#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/herb_j.jpg","datePublished":"2020-03-29T20:29:58+00:00","dateModified":"2020-08-01T09:17:52+00:00","breadcrumb":{"@id":"http:\/\/armaria.info\/?page_id=366#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["http:\/\/armaria.info\/?page_id=366"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"http:\/\/armaria.info\/?page_id=366#primaryimage","url":"http:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/herb_j.jpg","contentUrl":"http:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/herb_j.jpg","width":317,"height":507},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"http:\/\/armaria.info\/?page_id=366#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"http:\/\/armaria.info\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"KR\u00d3TKA HISTORIA K! LAUDA W KOWNIE\u00a0ORAZ JEJ REAKTYWACJI (1928-2010)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"http:\/\/armaria.info\/#website","url":"http:\/\/armaria.info\/","name":"ARMARIA","description":"SZTUKA HERALDYKA MONARCHIA ETYKIETA SZLACHTA CEREMONIA\u0141 (con. MMXVIII)","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"http:\/\/armaria.info\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/366","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=366"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/366\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":468,"href":"http:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/366\/revisions\/468"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=366"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}