{"id":364,"date":"2020-03-29T20:24:32","date_gmt":"2020-03-29T20:24:32","guid":{"rendered":"http:\/\/armaria.info\/?page_id=364"},"modified":"2020-08-28T12:23:27","modified_gmt":"2020-08-28T12:23:27","slug":"ideologia-korporacyj-akademickich","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/armaria.info\/?page_id=364","title":{"rendered":"IDEOLOGIA KORPORACYJ AKADEMICKICH"},"content":{"rendered":"
\n

\"\"Prof. Bronis\u0142aw Wr\u00f3blewski<\/strong>
\n(1888-1941)
\n<\/span>filister K!Polonia<\/span><\/p>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Konwentowi Polonia,
\nw setn\u0105 rocznic\u0119 powstania
\n– Autor<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

B\u0119d\u0105 niew\u0105tpliwie tacy, kt\u00f3rzy, przeczytawszy tytu\u0142 “Ideologia korporacji akademickich”, szczerze si\u0119 zdziwi\u0105, a nawet znajd\u0105 si\u0119 niew\u0105tpliwie i tacy, kt\u00f3rzy g\u0142\u0119boko si\u0119 oburz\u0105. Podane przypuszczenie opiera si\u0119 na tym, \u017ce w stosunku do m\u0142odzie\u017cy przyzwyczajono si\u0119 u\u017cywa\u0107 wyra\u017ce\u0144 “ideologia”, “ideowy” w\u0142a\u015bnie jako przeciwstawienie do korporacji akademickich – “ludzi bawi\u0105cych si\u0119”, “pijak\u00f3w”, “pojedynkowicz\u00f3w”, “paniczyk\u00f3w” i.t.p., – wi\u0119c ideologia uleg\u0142aby sprofanowaniu, tymbardziej, \u017ce ideologi\u0119 brata si\u0119 zwykle z polityk\u0105, a z polityk\u0105 korporacyjn\u0105 jest niewyra\u017anie, “nawet niewiadomo”, a niekt\u00f3rzy m\u00f3wi\u0105, \u017ce “im si\u0119 niewolno zajmowa\u0107 polityk\u0105”. Musz\u0119 wi\u0119c, zanim przyst\u0105pi\u0119 do w\u0142a\u015bciwego tematu, wyja\u015bni\u0107 par\u0119 rzeczy.<\/span><\/p>\n

Ideologia obejmuje nie tylko sprawy polityczne, ideologi\u0119 b\u0119dzie posiada\u0142 ka\u017cdy, kto jak\u0105kolwiek ide\u0119 wzgl\u0119dnie idea\u0142 – dobra, prawdy, wielko\u015bci ojczyzny, uczciwo\u015bci, godno\u015bci i t. p., – wystawi i do niego b\u0119dzie d\u0105\u017cy\u0142, dla niego b\u0119dzie pracowa\u0142. Postaci rzeczy nie zmieni fakt, \u017ce zawsze znajdzie si\u0119 kto\u015b, kto b\u0119dzie twierdzi\u0142, \u017ce ta czy owa idea, ten czy \u00f3w idea\u0142 jest lepszy, wy\u017cszy, najlepszy, najwy\u017cszy, co b\u0119dzie przenosi\u0142o podane przymiotniki r\u00f3wnie\u017c do tej czy owej ideologii. Nie chodzi mi teraz o warto\u015bciowanie ideologii korporacyjnej, a jedynie chc\u0119 wyja\u015bni\u0107, \u017ce je\u017celi uda mi si\u0119 wskaza\u0107 idea\u0142y, kt\u00f3re posiadaj\u0105 lub powinny posiada\u0107 korporacje akademickie, to mam prawo m\u00f3wi\u0107 o ich ideologii, czyli mog\u0119 si\u0119 nie przejmowa\u0107 zdziwieniem czy oburzeniem mo\u017ce nawet wielu czytelnik\u00f3w. Pomimo tego, wydaje mi si\u0119, s\u0142usznego rozumowania obawiam si\u0119 jeszcze t. zw. “m\u0142odzie\u017cy ideowej”, kt\u00f3ra zmonopolizowa\u0142a ideowo\u015b\u0107 i nawet nie b\u0119dzie si\u0119 chcia\u0142a zastanowi\u0107 ani nad w\u0142a\u015bciwo\u015bciami poj\u0119cia “idee”, “idea\u0142y”, “ideologia”, ani nad tym, czy mo\u017cna o takie rzeczy pos\u0105dza\u0107 g\u0142owy, nakryte deklami korporacyjnymi. Trudno. Z wszelk\u0105 monopolizacj\u0105 walka jest bardzo uci\u0105\u017cliwa, nawet beznadziejna, niezale\u017cnie od tego, co jest przedmiotem monopolu: czy mi\u0142o\u015b\u0107 ojczyzny, czy klasy, czy rozum, czy spirytus, czy tyto\u0144. Monopole r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 przedmiotami i w\u0142a\u015bcicielami, pomimo tego charakter maj\u0105 taki sam. B\u0119d\u0119 jednak dalej pisa\u0142, maj\u0105c na wzgl\u0119dzie m\u0142odzie\u017c “nieideow\u0105” – korporacyjn\u0105, do kt\u00f3rej nale\u017ca\u0142em.<\/span><\/p>\n

Przyst\u0119puj\u0119 wi\u0119c do wskazania, jakie idea\u0142y s\u0105 lub powinny by\u0107 rozwijane w korporacjach akademickich. Pisz\u0119 s\u0105 lub powinny by\u0107, gdy\u017c ze smutkiem zdaj\u0119 sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce wiele korporacji – z tych m\u0142odych – nie stoi na wysoko\u015bci zadania, do nich wiec trzeba zastosowa\u0107 – powinny by\u0107. Jakie\u017c wi\u0119c s\u0105 te idee, wzgl\u0119dnie idea\u0142y, kt\u00f3re upowa\u017cniaj\u0105 do m\u00f3wienia o ideologii korporacyjnej?<\/span><\/p>\n

Korporacja akademicka musi si\u0119 sk\u0142ada\u0107 z ludzi, na kt\u00f3rych \u017cadna plama niehonorowo\u015bci, nieuczciwo\u015bci nie ci\u0105\u017cy. To jest pierwszy moment, na kt\u00f3ry chc\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, a kt\u00f3ry kryje w sobie ide\u0119, ze korporacje maj\u0105 sk\u0142ada\u0107 si\u0119 z porz\u0105dnej m\u0142odzie\u017cy i ow\u0105 porz\u0105dno\u015b\u0107 krzewi\u0107 i rozwija\u0107, co ma pozosta\u0107 jako \u015blad na ca\u0142e \u017cycie. Porz\u0105dno\u015b\u0107, porz\u0105dny cz\u0142owiek. Wyrazy i osoby wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie do\u015b\u0107 niepopularne, bior\u0105c og\u00f3lnie. Porz\u0105dno\u015b\u0107 le\u017cy blisko poczciwo\u015bci, a poczciwo\u015b\u0107 \u0142\u0105czy si\u0119 z g\u0142upot\u0105, nie s\u0105 to wi\u0119c rzeczy, kt\u00f3re by mog\u0142y znale\u017a\u0107 szerokie uznanie, zreszt\u0105 porz\u0105dno\u015b\u0107 posiada jedynie warto\u015b\u0107 w stosunkach najmu, ale i to tylko prywatnego. W ostatnich latach u nas zacz\u0119to m\u00f3wi\u0107 o porz\u0105dno\u015bci i przy najmie publicznym, ale jest ona spotykana z pob\u0142a\u017cliwym godzeniem si\u0119, czyli \u017ce i w tym wypadku o kulcie porz\u0105dno\u015bci trudno jest m\u00f3wi\u0107, tymczasem porz\u0105dno\u015b\u0107 powinna by\u0107 otoczona kultem i to jest jedn\u0105 z cech i powinno by\u0107 zadaniem korporacji akademickich.<\/span><\/p>\n

Tu si\u0119 mog\u0119 spotka\u0107 z zarzutem, \u017ce ow\u0105 skromn\u0105 porz\u0105dno\u015b\u0107 wyolbrzymiam zbytnio, \u017ce j\u0105 posuwam do idea\u0142u, \u017ce s\u0105 rzeczy wa\u017cniejsze, \u017ce cz\u0119sto ludzie s\u0105 bardzo zdolni, a porz\u0105dno\u015bci\u0105 nie grzesz\u0105, co nie jest zn\u00f3w tak wa\u017cne: s\u0105 to ludzie dzielni, umiej\u0105 sobie zdoby\u0107 stanowisko, a przecie\u017c w\u0142a\u015bnie o takie jednostki naszej ojczy\u017anie chodzi. W zwi\u0105zku z tym chcia\u0142bym wyja\u015bni\u0107, jakie ma znaczenie moralne i spo\u0142eczne porz\u0105dno\u015b\u0107, uczciwo\u015b\u0107 cz\u0142owieka, a przez to samo wskaza\u0107, \u017ce idea uczciwo\u015bci, kt\u00f3ra jest i winna by\u0107 rozwijana w korporacjach akademickich, nie jest zn\u00f3w tak nisk\u0105, b\u0142ah\u0105, male\u0144k\u0105, jakby si\u0119 to zdawa\u0107 mog\u0142o ludziom, stoj\u0105cym na szczytach ideologii, nawet politycznej.<\/span><\/p>\n

Uczciwo\u015b\u0107 stanowi tak\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107, kt\u00f3ra nie pozwala cz\u0142owiekowi post\u0119powa\u0107 wbrew g\u0142osowi sumienia lub przy pomocy jego ok\u0142amywania lub prawniczego przeskoku. Tu u\u017cy\u0142em wyra\u017cenia “sumienie”, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c nie wzbudza zaufania ani u umys\u0142\u00f3w “post\u0119powych”, gdzie boja\u017a\u0144 przed cieniem zacofania usuwa sumienie, jako rzecz z dawien dawna znan\u0105, nie spotyka r\u00f3wnie\u017c uznania u ludzi “niepost\u0119powych”, gdzie prawo stoi na pierwszym planie, a sumienie odsuwa si\u0119 do konfesjona\u0142u: rachunek sumienia i \u017cal za grzechy. Pisz\u0105c o ludziach post\u0119powych i niepost\u0119powych zdaj\u0119 sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce i w\u015br\u00f3d jednych i w\u015br\u00f3d drugich s\u0105 ludzie z sumieniami oraz maj\u0105cy sumienie w poszanowaniu, tu m\u00f3wi\u0119 w og\u00f3le dla oznaczenia cz\u0119stotliwo\u015bci takiego stosunku, jaki zarysowa\u0142em.<\/span><\/p>\n

Powracaj\u0105c do sumienia, chc\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na to, \u017ce g\u0142os sumienia jest prze\u017cyciem, maj\u0105cym podk\u0142ad zupe\u0142nie realny. Cz\u0142owiek\u00a0 niemal od chwili przyj\u015bcia na \u015bwiat jest poddany normatywno\u015bci \u017cycia spo\u0142ecznego, zawieraj\u0105cej w sobie r\u00f3\u017cnorodne przepisy moralne, religijne, prawne, estetyczne i t. p. W owej normatywno\u015bci jest od male\u0144ko\u015bci tresowany (reakcje ujemne represyjno-odwetowe) lub wychowywany (reakcje ujemne racjonalizowane w spos\u00f3b odpowiedni), a nast\u0119pnie na ka\u017cdym kroku uczy go \u017cycie. Przepis\u00f3w moralnych, kt\u00f3re by mia\u0142y form\u0119 czy kodyfikacj\u0119 przepis\u00f3w prawnych, niema, tkwi\u0105 one jednak w \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej, zapadaj\u0105c u oddzielnych jednostek w pod\u015bwiadomo\u015b\u0107. To samo dotyczy przepis\u00f3w prawnych, aczkolwiek nie w tak og\u00f3lnym stopniu, je\u015bli jednak chodzi o prawo w znaczeniu socjologicznym, a nie dogmatyczno-prawniczym, to i ono jest udzia\u0142em \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej, zapadaj\u0105c u oddzielnych jednostek w pod\u015bwiadomo\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n

Wreszcie to samo daje si\u0119 powiedzie\u0107 o przepisach religijnych, zaznaczaj\u0105c przy tym, \u017ce cz\u0119sto jedna i ta sama norma tre\u015bci\u0105 nale\u017cy do wszystkich ze wspomnianych wy\u017cej dziedzin normatywno\u015bci \u017cycia (nie kradnij, nie zabijaj). Nie b\u0119d\u0119 m\u00f3wi\u0142 ju\u017c o innych normach \u017cycia spo\u0142ecznego, te – religijne, prawne, moralne – obecnie wystarcz\u0105 do wskazania, o co nam chodzi. Ka\u017cda norma, z kt\u00f3r\u0105 si\u0119 w ci\u0105gu \u017cycia spotykamy, kt\u00f3r\u0105 prze\u017cywamy mniej lub wi\u0119cej silnie, pozostawia w naszej pod\u015bwiadomo\u015bci \u015blad, kt\u00f3ry przy okre\u015blonych warunkach odnawia si\u0119: przechodzi przez pr\u00f3g \u015bwiadomo\u015bci. Owe materia\u0142y, kt\u00f3re nam przynosi pod\u015bwiadomo\u015b\u0107, zjawiaj\u0105 si\u0119 nieraz w formie mglistej, tym niemniej dostatecznej do pokierowania naszym post\u0119powaniem w ka\u017cdym wypadku poszczeg\u00f3lnym. Tre\u015b\u0107 materia\u0142\u00f3w, o kt\u00f3rych m\u00f3wi\u0119, to w\u0142a\u015bnie tre\u015b\u0107 sumienia, tre\u015b\u0107 przywo\u0142ana przez \u015bwiadomo\u015b\u0107 – g\u0142os sumienia. Z tego wynika, \u017ce g\u0142os sumienia nie jest czczemu wyj\u0105tkowo wytworzonym, nie jest czym\u015b wyj\u0105tkowym, a jest w\u0142a\u015bciwo\u015bci\u0105 ka\u017cdego cz\u0142owieka, \u017cyj\u0105cego w spo\u0142ecze\u0144stwie, spo\u0142ecze\u0144stwie wi\u0119c takiego, na kt\u00f3rego dzia\u0142a normatywno\u015b\u0107 \u017cycia. Inn\u0105 jest rzecz\u0105, \u017ce nie ka\u017cdy cz\u0142owiek ma sumienie jednakowo bogate, \u017ce nie ka\u017cdy cz\u0142owiek sumienia dochowa na ca\u0142a drog\u0119 swego \u017cycia. Sumienie bogate, to sumienie \u0107wiczone w normatywno\u015bci, a nie opieraj\u0105ce si\u0119 tylko na tym, co pod\u015bwiadomo\u015b\u0107 podyktuje. St\u0105d wa\u017cno\u015b\u0107, np. rozmy\u015bla\u0144 i praktyk religijnych, wa\u017cno\u015b\u0107 \u0107wicze\u0144 woli do moralnego post\u0119powania, wa\u017cno\u015b\u0107 zapoznawania si\u0119 z przepisami prawnymi i t. p. Ju\u017c sama \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce si\u0119 nale\u017cy do zbiorowo\u015bci, kt\u00f3ra wi\u0105\u017ce norm\u0105 uczciwego post\u0119powania, \u0107wiczy sumienie, co trzeba przypisa\u0107 na korzy\u015b\u0107 tych korporacji akademickich, kt\u00f3re robi\u0105 nale\u017cyt\u0105 selekcj\u0119 zar\u00f3wno przy przyjmowaniu nowych cz\u0142onk\u00f3w, jak r\u00f3wnie\u017c przy p\u00f3\u017aniejszym udzieleniu barw oraz przestrzegaj\u0105 nale\u017cytego zachowania si\u0119 czynnych cz\u0142onk\u00f3w korporacji. Tu nadmieni\u0119, \u017ce sporo wymaga\u0144 uczciwo\u015bci pokrywa si\u0119 przez wymaganie honorowego zachowywania si\u0119, co jednak postaci rzeczy nie zmienia.<\/span><\/p>\n

Uczciwo\u015b\u0107 \u0107wiczona za m\u0142odu pozostawi \u015blad na ca\u0142e \u017cycie. Nie jest to frazesem, gdy\u017c s\u0105 dowody w odniesieniu do naszych korporacji akademickich: ilu filistr\u00f3w przesz\u0142o przez marazm okresu wojennego i powojennego bez plamy nieuczciwo\u015bci, bez skazy na honorze, przesz\u0142o okres historii, kt\u00f3re jednych prowadzi\u0142 na szczyty bohaterstwa i po\u015bwi\u0119ce\u0144, innych za\u015b spycha\u0142 do bagna zar\u00f3wno wielkich jak i ma\u0142ych upodle\u0144. Zreszt\u0105 co jest bolesne, my\u015bmy si\u0119 z\u017cyli z ca\u0142ym szeregiem “drobnych” nieuczciwo\u015bci, kt\u00f3re w\u0142a\u015bciwie nie s\u0105 uwa\u017cane za nieuczciwo\u015bci nawet w sferze inteligencji. Korzystaj\u0105c z t\u0142oku w tramwaju, nie kupi\u0107 biletu; u\u017cy\u0107 powt\u00f3rnie znaczek pocztowy nie ostemplowany lub nikle ostemplowany przez poczt\u0119; przeczyta\u0107 cudzy list z mniej lub wi\u0119cej trudnym dost\u0119pem do niego; nie zwr\u00f3ci\u0107 “reszty” do sklepu zauwa\u017cywszy, \u017ce jest ona na korzy\u015b\u0107 bior\u0105cego; nie zwr\u00f3ci\u0107 znalezionego; u\u017cywa\u0107 do cel\u00f3w w\u0142asnych cudzych materia\u0142\u00f3w pi\u015bmiennych; zapomina\u0107 o “drobnych” po\u017cyczkach; rachunkach itp. – to s\u0105 wszystko “drobnostki”, na kt\u00f3re “gdyby cz\u0142owiek zwraca\u0142 uwag\u0119, toby nie m\u00f3g\u0142 swobodnie kroku uczyni\u0107”. Obok tego wyst\u0119puje moc fakt\u00f3w, zwi\u0105zanych z k\u0142amstwem nieuczciwym. K\u0142amstwa bywaj\u0105 r\u00f3\u017cnego rodzaju. Nie trzeba chyba udowadnia\u0107, \u017ce ca\u0142e nasze spo\u0142ecze\u0144stwo, szczeg\u00f3lniej zewn\u0119trzno-towarzyskie, jest przes\u0105czone k\u0142amstwem. My\u015bmy si\u0119 tak z\u017cyli z k\u0142amstwem, \u017ce prawda nas gniewa i obra\u017ca. Ta instytucja (w\u0142a\u015bciwie z takim uszanowaniem o k\u0142amstwie winien m\u00f3wi\u0107 ka\u017cdy dyplomata i niemal ka\u017cdy polityk), spotyka si\u0119 z obron\u0105, a nawet z dodatni\u0105 ocen\u0105. W obecnym rozwa\u017caniu chodzi mi jedynie o jeden z rodzaj\u00f3w k\u0142amstwa, a mianowicie o k\u0142amstwo nieuczciwe. Wszelkie inne k\u0142amstwa: “dobrego wychowania”, “dobrego tonu”, lub “niezrobienia przykro\u015bci” – zostawiam na uboczu. K\u0142amstwem nieuczciwym nazywam takie mijanie si\u0119 z prawd\u0105, kt\u00f3re ma na wzgl\u0119dzie \u015bwiadome zaszkodzenie osobie, kt\u00f3ra jest przedmiotem k\u0142amstwa. Czasem wystarczy jedno s\u0142owo, czasem kilka, szczeg\u00f3lnie, o ile s\u0105 powiedziane “pod s\u0142owem honoru”, aby poplami\u0107, poni\u017cy\u0107, zbezcze\u015bci\u0107 okre\u015blon\u0105 osob\u0119. O ile otwarta krytyka, szczeg\u00f3lnie je\u015bli jest egoistycznie bezinteresowna lub podejmowana w imi\u0119 interes\u00f3w moralno\u015bci lub te\u017c publicznych, spo\u0142ecznych, jest dodatnio\u015bci\u0105, o tyle krytyka w formie k\u0142amstwa nieuczciwego jest potworna pod wzgl\u0119dem moralnym, staje si\u0119 oszczerstwem, znies\u0142awieniem. Tutaj szczeg\u00f3lnie wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 ludzie fa\u0142szywo-tch\u00f3rzliwi. Nie powinno by\u0107 w korporacjach akademickich takich ludzi. Fa\u0142szywo-tch\u00f3rzliwo\u015b\u0107 w wieku m\u0142odzie\u0144czym pod\u0142o\u015bci\u0105 si\u0119 stanie w wieku dojrza\u0142ym. Taki cz\u0142owiek z regu\u0142y b\u0119dzie w zgodzie z prawem, z ka\u017cdym przepisem, lecz moralnie b\u0119dzie p\u0142azem, bo zbyt ma\u0142o jest ludzi odwa\u017cnych, a zbyt wielu zwi\u0105zanych.<\/span><\/p>\n

Powy\u017csze zdania stanowi\u0105 ju\u017c pewien materia\u0142, upowa\u017cniaj\u0105cy do wniosku, \u017ce jednak uczciwo\u015b\u0107 jest rzecz\u0105 dosy\u0107 wa\u017cn\u0105. Jeszcze pozwoli\u0142bym sobie doda\u0107, \u017ce uczciwo\u015b\u0107 rzutuje na ca\u0142okszta\u0142t \u017cycia cz\u0142owieka, na jego zachowanie si\u0119 w ka\u017cdej dziedzinie \u017cycia: cz\u0142owiek uczciwy nie b\u0119dzie przeprowadza\u0142 “raju na ziemi” przy pomocy “sprawiedliwego” zagrabiania maj\u0105tku jednych na rzecz drugich; nie b\u0119dzie zarobkowa\u0142 na s\u0142u\u017cbie narodowi: nie podejmie si\u0119 pracy, do kt\u00f3rej nie jest uzdolniony czy kompetentny; nale\u017cnie do ugrupowania nie zmusi go do ukrywania wykrocze\u0144 jego cz\u0142onk\u00f3w, chocia\u017cby mu m\u00f3wiono o solidarno\u015bci i autorytecie danego ugrupowania; nie pozwoli rzuci\u0107 \u017cony i dzieci, gdyby wsp\u00f3\u0142\u017cycie sta\u0142o si\u0119 trudem lub wr\u0119cz niemo\u017cliwe; nie pozwoli dekowa\u0107 si\u0119, gdy ojczyzna w niebezpiecze\u0144stwie itd. Znowu wi\u0119c poda\u0142em par\u0119 fakt\u00f3w i przypuszcze\u0144, kt\u00f3re prowadz\u0105 do mniemania, \u017ce idea uczciwo\u015bci cz\u0142owieka nie jest zn\u00f3w b\u0142aha, jak si\u0119 wielu wydaje; przeciwnie, o\u015bmiel\u0119 si\u0119 twierdzi\u0107, \u017ce rozwojem uczciwo\u015bci w\u015br\u00f3d m\u0142odego pokolenia mog\u0105 si\u0119 zajmowa\u0107 bez uchyby nie tylko korporacje akademickie, ale i “m\u0142odzie\u017c ideowa”.<\/span><\/p>\n

Wy\u017cej przy sposobno\u015bci nadmieni\u0142em, \u017ce w korporacjach akademickich sporo wymaga\u0144 uczciwo\u015bci pokrywa si\u0119 przez wymaganie honorowego zachowywania si\u0119, przejdziemy wi\u0119c teraz do dziedziny blisko stoj\u0105cej dopiero co rozwa\u017canej sprawy. Chodzi o kult i obron\u0119 honoru. C\u00f3\u017c to jest ten honor? Opowiadaj\u0105 o nim r\u00f3\u017cne rzeczy mniej lub wi\u0119cej ciekawe, a jeden z popularnych adwokat\u00f3w tak si\u0119 zagalopowa\u0142 w wyja\u015bnianiu go, \u017ce jako jednego z stworzycieli honoru wskaza\u0142 kawalera des Grieux, kt\u00f3ry, jak wiadomo, jaki\u015b czas zarobkowa\u0142 oszukiwaniem w karty. Dziwne wi\u0119c “cude\u0144ka” opowiadaj\u0105 o owej czci cz\u0142owieka, szczeg\u00f3lniej, kiedy do opowie\u015bci do\u0142\u0105cza si\u0119 osoby prawnik\u00f3w: grupa wybitnie celuj\u0105ca w udawaniu istnienia tego czego niema i odwrotnie. W rzeczywisto\u015bci honor, cze\u015b\u0107 cz\u0142owieka, to nie s\u0105 jakie\u015b fakty, jakie\u015b konkretne prze\u017cycia, kt\u00f3re mo\u017cna dla ka\u017cdego wypadku schematycznie opisa\u0107, okre\u015bli\u0107. Sk\u0105d to pochodzi?<\/span><\/p>\n

Cze\u015b\u0107 ludzka nie jest bynajmniej wy\u0142\u0105cznym wytworem kultury ducha ludzkiego. Z\u0142o\u017ce jej tkwi ju\u017c w przebiegach bio-instynktowych, kiedy rozum ludzki nie by\u0142 jeszcze w mo\u017cno\u015bci wytworzy\u0107 \u017cadnego zarysu honoru. Instynkt nienaruszalno\u015bci podnosi\u0142 ca\u0142y r\u00f3d “m\u015bcicieli”, kiedy obca r\u0119ka wtargn\u0119\u0142a do jego ca\u0142o\u015bci i pozbawi\u0142a \u017cycia cz\u0142onka grupy. To instynkt nienaruszalno\u015bci, podsycany zemst\u0105, zmusza\u0142 ojca, aby szepta\u0142 synowi przed samym zgonem imi\u0119 zab\u00f3jcy, kt\u00f3rego on sam nie zd\u0105\u017cy\u0142 u\u015bmierci\u0107. To instynkt ka\u017ce mi \u015bciga\u0107 z\u0142odzieja, chocia\u017cby ten zabra\u0142 mi rzecz bez warto\u015bci: zaborca wtargn\u0105\u0142 do cz\u0119\u015bci mojego ja w tym kr\u0119gu, gdzie historia zbudowa\u0142a w\u0142asno\u015b\u0107. Ten sam instynkt nienaruszalno\u015bci jest za\u0142o\u017ceniem dla czci, honoru cz\u0142owieka. Kultura duchowa jedynie racjonalizuje bezpo\u015brednie przejawy instynktu nienaruszalno\u015bci, buduj\u0105c pewne zarysy honoru, zmienne w czasie i przestrzeni. J\u0105dro honoru pozostaje indywidualne, znajduj\u0105ce sw\u00f3j wyraz w tym, co si\u0119 nazywa poczuciem honoru. Wszelkie kodeksy honorowe, okre\u015blaj\u0105c honor lub te\u017c czyny, dyskwalifikuj\u0105ce honorowo\u015b\u0107, s\u0105 bardzo s\u0142abym wyrazem tego, czym jest honor gentelmana w rzeczywisto\u015bci wzgl\u0119dnie jakim by\u0107 powinien. Musza one istnie\u0107 i nale\u017cy si\u0119 z niemi liczy\u0107, gdy\u017c w inny spos\u00f3b trudno by za\u0142atwia\u0107 sprawy honorowe, nie s\u0105 one jednak bezpo\u015brednio zwi\u0105zane z wyrabianiem i post\u0119pem honoru. Wyst\u0119puje tutaj ca\u0142kowita analogia z prawem w znaczeniu prawniczym i socjologicznym. Nie zawsze przepis formalny prawa jest rzeczywistym prawem, a jednak z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnego \u017cycia nie pozwala\u0142aby si\u0119 zadawalnia\u0107 np. prawem obyczajowym, nieraz bli\u017cszym rzeczywisto\u015bci prawnej danej grupy spo\u0142ecznej. R\u00f3wnie\u017c i z tej strony jest podobie\u0144stwo. Honor podlega ewolucji i zr\u00f3\u017cniczkowaniu daleko wi\u0119kszemu, ni\u017c temu nadaj\u0105 wyraz przepisy kodeksu honorowego, lecz w\u0142a\u015bnie bogactwo stosunk\u00f3w, w kt\u00f3rych si\u0119 przejawia cze\u015b\u0107 cz\u0142owieka, nie pozwala si\u0119 oprze\u0107 jedynie na zwyczaju, maj\u0105cym \u017ar\u00f3d\u0142o w okre\u015blonych stanach poczucia honoru, chyba \u017ce mamy do czynienia z bardzo zamkni\u0119t\u0105 i skonsolidowan\u0105 grup\u0105 ludzi.<\/span><\/p>\n

Honor jak si\u0119 rzek\u0142o, podlega wyrabianiu i post\u0119powi, co jest zrozumia\u0142e, gdy\u017c racjonalizacja przejaw\u00f3w instynktu nienaruszalno\u015bci jest uzale\u017cniona od rozwoju kultury duchowej danego czasu i miejsca. Honor utrzymany w jednym punkcie mo\u017ce doprowadzi\u0107 do \u015bmiesznostek. Pod tym k\u0105tem widzenia korporacje akademickie podtrzymuj\u0105 i rozwijaj\u0105 honor w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy i powinny to czyni\u0107 nie tylko ze wzgl\u0119du na samoistne warto\u015bci honoru jako sk\u0142adnika kultury, lecz i ze wzgl\u0119du na zwi\u0105zek honoru z uczciwo\u015bci\u0105, o czym by\u0142a mowa wy\u017cej.<\/span><\/p>\n

Ale mo\u017ce komu\u015b wypowiedziane wyda si\u0119 niedostateczne do zdania sobie sprawy z wa\u017cno\u015bci honoru, jako sk\u0142adnika kultury duchowej. Bo czym jest w\u0142a\u015bciwie ten honor, kiedy bez niego oby\u0107 si\u0119 mo\u017cna; – pieni\u0105dze, stosunki? no, to rzeczywi\u015bcie, ale honor, mo\u017ce jeszcze z tego pojedynek, albo inny skandal? W\u0142a\u015bnie, pojedynek. Najstarsze korporacje akademickie znaj\u0105 go jako spos\u00f3b za\u0142atwiania spor\u00f3w honorowych, s\u0105 niekt\u00f3re korporacje nowe, kt\u00f3re go usuwaj\u0105. Oczywi\u015bcie przeciwnicy pojedynku b\u0119d\u0105 twierdzili, \u017ce mo\u017cna si\u0119 oby\u0107 bez niego przy zachowaniu si\u0119 niehonorowym, czego dowodem chocia\u017cby Anglia (ulubiony przyk\u0142ad), a no i te nowe korporacje. Sprawa pojedynku w rzeczywisto\u015bci jest trudna do rozstrzygni\u0119cia, nie mo\u017cna przekre\u015bli\u0107 jednym poci\u0105gni\u0119ciem pi\u00f3ra owego “barbarzy\u0144skiego zwyczaju”. Moje stanowisko jest nast\u0119puj\u0105ce. Dop\u00f3ki godno\u015b\u0107 ludzka z powodu ma\u0142ego poczucia honoru u ca\u0142ego szeregu jednostek oraz z powodu braku specjalnej odwagi nie mo\u017ce by\u0107 w inny spos\u00f3b broniona, pojedynek b\u0119dzie istnia\u0142.<\/span><\/p>\n

Chc\u0119 wyja\u015bni\u0107 dok\u0142adniej poprzednie zdania. Co do niskiego stanu poczucia honoru, godno\u015bci ludzkiej. Najlepiej nie ka\u017cdy uwa\u017cnie popatrzy wok\u00f3\u0142 siebie, a mo\u017ce nawet na samego siebie: czy nie zdarzy\u0142o si\u0119 Mu (pisze przez du\u017ce M, bo B\u00f3g raczy wiedzie\u0107, kto to mo\u017ce czyta\u0107) wiedzie\u0107 w sferach inteligencji czy pracuj\u0105cej czy niepracuj\u0105cej fakt\u00f3w takich, \u017ce A powiedzia\u0142 B, \u017ce jest idiot\u0105, B za\u015b A, \u017ce jest \u0142otrem i na tym zako\u0144czy\u0142a si\u0119 rozmowa. A mo\u017ce taki wypadek, \u017ce C pisze i og\u0142asza list do D, w kt\u00f3rym w ten czy inny spos\u00f3b stara si\u0119 udowodni\u0107, \u017ce D jest \u015bwini\u0105, pozbawion\u0105 w dodatku zdolno\u015bci umys\u0142owych, a sprawa si\u0119 ko\u0144czy “komisyjnym” badaniem (\u015brodowisko urz\u0119dnicze). Albo o E<\/em> wydrukowano w pi\u015bmie, \u017ce jest k\u0142amc\u0105, a o E<\/em> m\u00f3wi, \u017ce to ze wzgl\u0119d\u00f3w politycznych i wszystko w porz\u0105dku. Wreszcie nie bez sentymentu w obrazku jest scena, kiedy F<\/em> wyrzucony za drzwi powraca, by zabra\u0107 pozostawione kalosze. Nie chc\u0119 mno\u017cy\u0107 przyk\u0142ad\u00f3w, wydaje mi si\u0119, \u017ce ka\u017cdy przy dobrych ch\u0119ciach dowody wystawionej tezy znajdzie w liczbie dostatecznej. Kr\u00f3tko ? kultura honoru stoi nisko, trzeba wi\u0119c j\u0105 \u0107wiczy\u0107.<\/span><\/p>\n

Druga sprawa, kt\u00f3ra poruszy\u0142em w zwi\u0105zku z pojedynkiem, to brak specjalnej odwagi w reagowaniu na post\u0119powanie ludzkie, o kt\u00f3rym wiemy, \u017ce jest niehonorowe. To samo odnosi si\u0119 do niehonorowego post\u0119powania. Jest to \u015bci\u015ble zwi\u0105zane z charakterem \u017cycia w grupach spo\u0142ecznych, gdzie wyst\u0119puj\u0105 tysi\u0105ce ustosunkowa\u0144 i zale\u017cno\u015bci, kt\u00f3re utrudniaj\u0105 reagowanie na post\u0119powanie niehonorowe. Gdyby przeciwko takiemu post\u0119powaniu zjawi\u0142a si\u0119 skonsolidowana reakcja \u015brodowiska, do kt\u00f3rego nale\u017cy cz\u0142owiek, post\u0119puj\u0105cy niehonorowo, gdyby w rzeczywisto\u015bci za pokrzywdzonym na honorze stan\u0119li zwart\u0105 mas\u0105 ludzie z jego i przeciwnika otoczenia, wtenczas i sprawa pojedynku by\u0142aby odsuni\u0119ta na plan daleki, przypuszczam nawet, ze pojedynek, przy innych jeszcze okoliczno\u015bciach dodatkowych, zanik\u0142by w szybkim czasie. Ale sytuacja jest nieco odmienna. U nas by\u0107 zdyskwalifikowanym na honorze przez S\u0105d Honorowy, to nie jest taka straszna rzecz, to nie jest jaka\u015b infamia: zawsze si\u0119 znajd\u0105 “przyjaciele”, kt\u00f3rzy spraw\u0119 wyt\u0142umacz\u0105, a wszak tout comprendre c’est tout pardonner<\/em>. W dodatku, i to jest szczeg\u00f3lnie ciekawe, wymaga si\u0119, aby obra\u017cony \u017c\u0105da\u0142 satysfakcji honorowej, a jednocze\u015bnie obra\u017caj\u0105cego \u015bciska si\u0119 czule za r\u0105czk\u0119. Obrazek pe\u0142en uroku, szczeg\u00f3lniej je\u015bli graj\u0105cy rol\u0119 s\u0105 gor\u0105cymi przeciwnikami pojedynku, s\u0105 lud\u017ami post\u0119powymi, albo ideowcami. Jedynie zbiorowa walka z niehonorowo\u015bci\u0105 jednostek mo\u017ce usun\u0105\u0107 walk\u0119 indywidualn\u0105, kt\u00f3ra jest \u015bci\u015ble zwi\u0105zana z pojedynkiem i jego irracjonalno\u015bci\u0105.<\/span><\/p>\n

Taka jest sytuacja sprawy, kt\u00f3r\u0105 na pierwszym planie stawiaj\u0105 i powinny stawia\u0107 korporacje akademickie. Niema honoru grup ludzkich bez honoru ich cz\u0142onk\u00f3w. Gdyby ka\u017cdy przedstawiciel narodu by\u0142 cz\u0142owiekiem uczciwym i honorowym, to kryzys parlamentaryzmu by\u0142by o wiele s\u0142abszy albo nie by\u0142oby go wcale. Honor ka\u017cdej jednostki jest honorem narodu. Oczywi\u015bcie honor musi mie\u0107 w sobie powag\u0119, wa\u017cko\u015b\u0107 tre\u015bci. O tym nie wolno zapomina\u0107 m\u0142odzie\u017cy korporacyjnej, kt\u00f3ra w m\u0142odych, niewyrobionych \u015brodowiskach wpada w przesad\u0119 dziecinn\u0105, napuszono\u015b\u0107, r\u00f3wnaj\u0105c\u0105 si\u0119 wk\u0142adaniu fraka do k\u0105pieli.<\/span><\/p>\n

Wyja\u015bnienia powy\u017csze upowa\u017cni\u0107 mog\u0105 do wniosku, \u017ce honor i jego obrona mog\u0105 stanowi\u0107 idea\u0142, kt\u00f3remu warto po\u015bwi\u0119ci\u0107 co\u015b nie co\u015b, \u017ce mog\u0105 wchodzi\u0107 jako cel do dzia\u0142alno\u015bci stowarzyszenia, a wiele zarzuci\u0107 z tego tytu\u0142u takiemu stowarzyszeniu nie mo\u017cna.<\/span><\/p>\n

Wreszcie zwr\u00f3cimy uwag\u0119 na jeszcze jedn\u0105 ide\u0119, kt\u00f3ra tkwi, wzgl\u0119dnie powinna tkwi\u0107, w korporacjach akademickich. Jest ni\u0105 idea solidarno\u015bci, znajduj\u0105ca sw\u00f3j wyraz w ha\u015ble “jeden za wszystkich, wszyscy za jednego”. Obawiam si\u0119, \u017ce mi kto powie, i\u017c podobna solidarno\u015b\u0107 panuje w klasie zawodowych z\u0142odziej\u00f3w. Niestety tak jest i solidarno\u015b\u0107 trzeba rozumie, \u017ceby oceni\u0107, w jakich warunkach stanowi ona warto\u015b\u0107 moraln\u0105. Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesny cz\u0142owiek nie mo\u017ce istnie\u0107 jako oddzielona od \u015bwiata indywidualno\u015b\u0107 Stirnerowska czy Nitschea\u0144ska. Zar\u00f3wno w naturze jak i w\u015br\u00f3d ludzi istnieje i pomoc wzajemna i walka. W p\u0142aszczy\u017anie owej pomocy wzajemnej le\u017cy solidarno\u015b\u0107, b\u0119d\u0105ca w gruncie rzeczy przebiegiem formalnym. Solidarno\u015b\u0107, a\u017ceby stanowi\u0107 warto\u015b\u0107 moraln\u0105, musi nabra\u0107 do owej formy tre\u015bci, a t\u0105 tre\u015bci\u0105 b\u0119d\u0105 sprawy, w stosunku do kt\u00f3rych solidarno\u015b\u0107 wyst\u0119puje. W korporacjach akademickich tre\u015bci\u0105 solidarno\u015bci jest, wzgl\u0119dnie powinno by\u0107 jak najwi\u0119ksze z\u017cycie si\u0119 cz\u0142onk\u00f3w pod has\u0142em ukochania korporacji, jej tradycji i godno\u015bci, a przez to samo ukochanie wzajemne ka\u017cdego z cz\u0142onk\u00f3w braci korporacyjnej. Je\u015bli za\u015b cz\u0142owiek uczuciowo do kogo\u015b si\u0119 przywi\u0105\u017ce, to b\u0119dzie go broni\u0142, strzeg\u0142, a uczciwo\u015b\u0107 i honor ponios\u0105 razem. Tu jest wielkie znaczenie z\u017cycia si\u0119 szeregu jednostek w wieku m\u0142odzie\u0144czym. Takie z\u017cycie pozostawia \u015blady na ca\u0142e \u017cycie, stanowi opor\u0119 i uczuciowe przytulisko dla wszystkich tych, kt\u00f3rym byt w\u017car\u0142 si\u0119 w m\u00f3zg i serce, kt\u00f3rych zm\u0119czy\u0142a obco\u015b\u0107 i oboj\u0119tno\u015b\u0107 ludzkich mas, kt\u00f3rym w mroku tera\u017aniejszo\u015bci krew mocniej pulsuje, gdy sobie przypomn\u0105 czasy m\u0142odzie\u0144cze. Lecz to nie wszystko. Pomoc wzajemna, b\u0119d\u0105ca podstaw\u0105 solidarno\u015bci korporacyjnej, \u017cyje wzgl\u0119dnie \u017cy\u0107 winna nadal jeszcze i wtedy, gdy si\u0142\u0105 rzeczy rozprasza si\u0119 po \u015bwiecie bractwo korporacyjne, gdy szron siwizny przykryje g\u0142owy filistr\u00f3w, \u017ce a\u017c wydawa\u0107 by si\u0119 mog\u0142o, \u017ce na S\u0105d Ostateczny wszyscy stan\u0105 razem pod jednym sztandarem. Je\u015bli owego zsolidaryzowania si\u0119, owego z\u017cycia si\u0119, wzajemnego zwi\u0105zku uczuciowego w danej korporacji akademickiej niema lub nie mog\u0105 si\u0119 one rozwin\u0105\u0107 – niech lepiej zginie: b\u0119dzie parodi\u0105, pajacem z rapierem w r\u0119ku. Nast\u0119pnie \u0107wiczenie w solidarno\u015bci pewnej grupy ludzi, bior\u0105c jej stron\u0119 formaln\u0105, przyzwyczaja do ka\u017cdej z form solidarno\u015bci szerszej do solidaryzowania si\u0119 z tymi grupami, kt\u00f3re posiadaj\u0105 jeszcze wi\u0119ksze znaczenie spo\u0142eczne. Rozwini\u0119te poczucie solidarno\u015bci jest pod\u0142o\u017cem, na kt\u00f3rym si\u0119 rodzi i podanie r\u0119ki gin\u0105cemu i \u015bmier\u0107 na polu chwa\u0142y.<\/span><\/p>\n

W zwi\u0105zku z potrzeb\u0105 rozwini\u0119cia owego zsolidaryzowania si\u0119 grup m\u0142odych ludzi zachodzi ca\u0142y szereg wniosk\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 i winny by\u0107 przestrzegane w korporacjach akademickich. Przede wszystkim korporacja akademicka nie mo\u017ce mie\u0107 oddzia\u0142\u00f3w, filii: jest rzecz\u0105 zrozumia\u0142\u0105, \u017ce oddzia\u0142 z central\u0105 z\u017cy\u0107 si\u0119 nie mo\u017ce, przez co jest przekre\u015blona sprawa zsolidaryzowanej jedno\u015bci korporacyjnej. Dalej, do korporacji akademickich mog\u0105 by\u0107 przyjmowane jedynie jednostki o zbli\u017conej psychologii: st\u0105d trudno\u015b\u0107 z przyjmowaniem os\u00f3b innej narodowo\u015bci, szczeg\u00f3lnie innej rasy. Nast\u0119pnie korporacje akademickie nie mog\u0105 przyjmowa\u0107 akademiczek: je\u015bli chodzi o rozdzielenie m\u0119\u017cczyzn w m\u0142odym wieku, najlepiej postawi\u0107 mi\u0119dzy nimi niewiast\u0119. Wreszcie ten sam wzgl\u0105d usuwania moment\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 psu\u0107 harmoni\u0119 obcowania, a przez to podwa\u017ca\u0107 solidarno\u015b\u0107 korporacyjn\u0105, wymaga, a\u017ceby z wewn\u0105trz korporacji zosta\u0142a usuni\u0119ta polityka. Jest to szczeg\u00f3lnie niebezpieczny wr\u00f3g \u017cycia korporacyjnego, wr\u00f3g chytry i przebieg\u0142y: wiele m\u0142odocianych korporacji ginie przez niego, b\u0119d\u0105c w\u0142a\u015bciwie szopk\u0105, gdzie dekielkowe figurynki wykonuj\u0105 ta\u0144ce pod d\u017awi\u0119k starszyzny, zaprawionej w poruszaniu politycznych marionetek.<\/span><\/p>\n

W zwi\u0105zku z t\u0105 sam\u0105 solidarno\u015bci\u0105 pozostaje sprawa dyscypliny i autorytetu w \u017cyciu korporacyjnym. Dyscyplina w korporacjach akademickich winna by\u0107 nie tresur\u0105, a dyscyplin\u0105 wychowawcz\u0105, posiadaj\u0105c\u0105 w sobie warto\u015bci moralne. Z tego wynika, \u017ce nie jedynie na reakcjach ujemnych, na karach, ma by\u0107 zaszczepiony porz\u0105dek i \u0142ad, lecz na wyrobieniu przekonania w m\u0142odszych, wychowywanych, \u017ce tak a nie inaczej z w\u0142asnej woli powinni post\u0119powa\u0107.<\/span><\/p>\n

\u015aci\u015ble z dyscyplin\u0105 jest zwi\u0105zany autorytet. W korporacjach akademickich wyst\u0119puje autorytet starsze\u0144stwa, rzecz niemodna, powiem “niedemokratyczna”, ale ze stanowiska wyrobienia dyscypliny – konieczna, szczeg\u00f3lnie w\u015br\u00f3d Polak\u00f3w: my w og\u00f3le nie uznajemy i nie lubimy autorytet\u00f3w, co zreszt\u0105 ma pod\u0142o\u017ce historyczne. Z jak\u0105\u017c przyjemno\u015bci\u0105 wielu z nas stwierdza, \u017ce jeste\u015bmy m\u0105drzejsi od innych, z jaka \u0142atwo\u015bci\u0105 “rozstrzygamy” pytania, kt\u00f3re z trudno\u015bci\u0105 rozstrzyga nauka co wi\u0119cej, “rozstrzygamy” zagadnienia, nad kt\u00f3rymi uczeni na pr\u00f3\u017cno dot\u0105d si\u0119 biedz\u0105, z jakim wprost sadyzmem wielu z nas lepiej budowa\u0142oby Polsk\u0119, a s\u0105 nawet tacy, kt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, ze lepiej pokierowaliby losami Europy, ni\u017c to czyni\u0105 jej rz\u0105dcy; ma\u0142o, Ameryka, Azja r\u00f3wnie\u017c wchodz\u0105 w gr\u0119, a jedynie znaczne oddalenie Australii nie wprowadza jej w orbit\u0119 mo\u017cliwo\u015bci lepszego oddzia\u0142ywania na jej losy. Ka\u017cdy z nas jest autorytetem dla samego siebie i w swym przekonaniu lepiej spe\u0142nia\u0142by ka\u017cd\u0105 czynno\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 wykonywa kto inny, a poni\u017cy\u0107 czyj\u015b autorytet, wykpi\u0107 go – lubo\u015b\u0107 w tym jest i smak przyjemny. Ot\u00f3\u017c du\u017cy nacisk k\u0142ad\u0119 na \u0107wiczenie wyrabiania prze\u015bwiadczenia w m\u0142odzie\u017cy, \u017ce autorytety istniej\u0105, a pomoc\u0105 do tego b\u0119dzie autorytet starsze\u0144stwa, na kt\u00f3rym si\u0119 opiera \u017cycie korporacyjne. Korporacje akademickie, \u0107wicz\u0105c si\u0119 w uznawaniu autorytetu, mog\u0105 wnie\u015b\u0107 i do szerszego \u017cycia to, \u017ce nie ka\u017cde jajko jest m\u0105drzejsze od kury, bior\u0105c powiedzenie w szerokim znaczeniu, wychodz\u0105cym poza stosunki rodzinne.<\/span><\/p>\n

Nie b\u0119d\u0119 porusza\u0142 jeszcze innych stron dodatnich akademickiego \u017cycia korporacyjnego, sprawy om\u00f3wione, tusz\u0119 sobie, wystarcza aby usprawiedliwi\u0107 tytu\u0142 oraz da\u0107 pewne o\u015bwietlenie \u017cycia korporacyjnego, kt\u00f3re niestety nie w ka\u017cdej korporacji jest takim, jakiem by\u0107 powinno, ale jest rzecz\u0105 wiadom\u0105, \u017ce najpi\u0119kniejsze idee, dotkni\u0119te przez cz\u0142owieka i wprowadzone w \u017cycie, ulegaj\u0105 paczeniu si\u0119, a cz\u0119sto gin\u0105.<\/span><\/p>\n

Wilno, 1928 r.<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

Bronis\u0142aw Wr\u00f3blewski herbu Lubicz (ur. 1888 Twer, zm. 1941 Wilno). Studiowa\u0142 w Moskwie Dorpacie, Pary\u017cu i Rzymie. By\u0142 kr\u00f3tko asystentem na Uniwersytecie Moskiewskim (wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105c z Leonem Petra\u017cyckim). Absolwent Wydzia\u0142u Prawa na Uniwersytecie Dorpackim (1910 – 1915). Przyj\u0119ty do Konwentu w 1915 r. \u00a0Znakomity prawnik i socjolog (prekursor socjologii historycznej). \u00a0Od 1918 r. pracowa\u0142 w MSW w Warszawie (departament prawny) wyk\u0142adaj\u0105c jednocze\u015bnie w Wolnej Wszechnicy Polskiej. Profesor prawa karnego na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie \u00a0(1921). Dziekan Wydzia\u0142u Prawa USB (1935). Profesor Szko\u0142y Nauk Politycznych w Wilnie. W czasie wojny<\/em>, a\u017c do smierci prowadzi\u0142 zaj\u0119cia z prawa karnego na tajnym USB. Zmar\u0142 na atak serca podczas rewizji swojego wile\u0144skiego mieszkania przez Niemc\u00f3w. Pochowany na cmentarzu na wile\u0144skiej Rossie.<\/span><\/u><\/h6>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Prof. Bronis\u0142aw Wr\u00f3blewski (1888-1941) filister K!Polonia     Konwentowi Polonia, w setn\u0105 rocznic\u0119 powstania – Autor B\u0119d\u0105 niew\u0105tpliwie tacy, kt\u00f3rzy, przeczytawszy tytu\u0142 “Ideologia korporacji akademickich”, szczerze si\u0119 zdziwi\u0105, a nawet znajd\u0105 si\u0119 niew\u0105tpliwie i tacy, kt\u00f3rzy g\u0142\u0119boko si\u0119 oburz\u0105. Podane przypuszczenie opiera si\u0119 na tym, \u017ce w stosunku do m\u0142odzie\u017cy przyzwyczajono si\u0119 u\u017cywa\u0107 wyra\u017ce\u0144 “ideologia”, … Continue reading IDEOLOGIA KORPORACYJ AKADEMICKICH<\/span> →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":355,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-364","page","type-page","status-publish","hentry"],"yoast_head":"\nIDEOLOGIA KORPORACYJ AKADEMICKICH - ARMARIA<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"http:\/\/armaria.info\/?page_id=364\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"IDEOLOGIA KORPORACYJ AKADEMICKICH - ARMARIA\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Prof. Bronis\u0142aw Wr\u00f3blewski (1888-1941) filister K!Polonia     Konwentowi Polonia, w setn\u0105 rocznic\u0119 powstania – Autor B\u0119d\u0105 niew\u0105tpliwie tacy, kt\u00f3rzy, przeczytawszy tytu\u0142 “Ideologia korporacji akademickich”, szczerze si\u0119 zdziwi\u0105, a nawet znajd\u0105 si\u0119 niew\u0105tpliwie i tacy, kt\u00f3rzy g\u0142\u0119boko si\u0119 oburz\u0105. Podane przypuszczenie opiera si\u0119 na tym, \u017ce w stosunku do m\u0142odzie\u017cy przyzwyczajono si\u0119 u\u017cywa\u0107 wyra\u017ce\u0144 “ideologia”, … Continue reading IDEOLOGIA KORPORACYJ AKADEMICKICH →\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"http:\/\/armaria.info\/?page_id=364\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"ARMARIA\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-08-28T12:23:27+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/wroblewski.jpg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"24 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"http:\/\/armaria.info\/?page_id=364\",\"url\":\"http:\/\/armaria.info\/?page_id=364\",\"name\":\"IDEOLOGIA KORPORACYJ AKADEMICKICH - ARMARIA\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"http:\/\/armaria.info\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"http:\/\/armaria.info\/?page_id=364#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"http:\/\/armaria.info\/?page_id=364#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/wroblewski.jpg\",\"datePublished\":\"2020-03-29T20:24:32+00:00\",\"dateModified\":\"2020-08-28T12:23:27+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"http:\/\/armaria.info\/?page_id=364#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"http:\/\/armaria.info\/?page_id=364\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"http:\/\/armaria.info\/?page_id=364#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/wroblewski.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/wroblewski.jpg\",\"width\":139,\"height\":180},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"http:\/\/armaria.info\/?page_id=364#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"http:\/\/armaria.info\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"ARTYKU\u0141Y\",\"item\":\"http:\/\/armaria.info\/?page_id=355\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"IDEOLOGIA KORPORACYJ AKADEMICKICH\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"http:\/\/armaria.info\/#website\",\"url\":\"http:\/\/armaria.info\/\",\"name\":\"ARMARIA\",\"description\":\"SZTUKA HERALDYKA MONARCHIA ETYKIETA SZLACHTA CEREMONIA\u0141 (con. MMXVIII)\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"http:\/\/armaria.info\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"IDEOLOGIA KORPORACYJ AKADEMICKICH - ARMARIA","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"http:\/\/armaria.info\/?page_id=364","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"IDEOLOGIA KORPORACYJ AKADEMICKICH - ARMARIA","og_description":"Prof. Bronis\u0142aw Wr\u00f3blewski (1888-1941) filister K!Polonia     Konwentowi Polonia, w setn\u0105 rocznic\u0119 powstania – Autor B\u0119d\u0105 niew\u0105tpliwie tacy, kt\u00f3rzy, przeczytawszy tytu\u0142 “Ideologia korporacji akademickich”, szczerze si\u0119 zdziwi\u0105, a nawet znajd\u0105 si\u0119 niew\u0105tpliwie i tacy, kt\u00f3rzy g\u0142\u0119boko si\u0119 oburz\u0105. Podane przypuszczenie opiera si\u0119 na tym, \u017ce w stosunku do m\u0142odzie\u017cy przyzwyczajono si\u0119 u\u017cywa\u0107 wyra\u017ce\u0144 “ideologia”, … Continue reading IDEOLOGIA KORPORACYJ AKADEMICKICH →","og_url":"http:\/\/armaria.info\/?page_id=364","og_site_name":"ARMARIA","article_modified_time":"2020-08-28T12:23:27+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/wroblewski.jpg","type":"","width":"","height":""}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"24 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"http:\/\/armaria.info\/?page_id=364","url":"http:\/\/armaria.info\/?page_id=364","name":"IDEOLOGIA KORPORACYJ AKADEMICKICH - ARMARIA","isPartOf":{"@id":"http:\/\/armaria.info\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"http:\/\/armaria.info\/?page_id=364#primaryimage"},"image":{"@id":"http:\/\/armaria.info\/?page_id=364#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/wroblewski.jpg","datePublished":"2020-03-29T20:24:32+00:00","dateModified":"2020-08-28T12:23:27+00:00","breadcrumb":{"@id":"http:\/\/armaria.info\/?page_id=364#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["http:\/\/armaria.info\/?page_id=364"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"http:\/\/armaria.info\/?page_id=364#primaryimage","url":"http:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/wroblewski.jpg","contentUrl":"http:\/\/armaria.info\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/wroblewski.jpg","width":139,"height":180},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"http:\/\/armaria.info\/?page_id=364#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"http:\/\/armaria.info\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"ARTYKU\u0141Y","item":"http:\/\/armaria.info\/?page_id=355"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"IDEOLOGIA KORPORACYJ AKADEMICKICH"}]},{"@type":"WebSite","@id":"http:\/\/armaria.info\/#website","url":"http:\/\/armaria.info\/","name":"ARMARIA","description":"SZTUKA HERALDYKA MONARCHIA ETYKIETA SZLACHTA CEREMONIA\u0141 (con. MMXVIII)","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"http:\/\/armaria.info\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/364","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=364"}],"version-history":[{"count":6,"href":"http:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/364\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":903,"href":"http:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/364\/revisions\/903"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/355"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/armaria.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=364"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}